Bajardi: Qahhorova H. A. Guruh: 071-19 Tekshirdi


Download 69.02 Kb.
Sana27.02.2020
Hajmi69.02 Kb.

Oʻzbekiston Respublikasi Axborot va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi

Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti



Mustaqil ish

Mavzu: Toʻlqin optikasi

Bajardi: Qahhorova H.A.

Guruh: 071-19

Tekshirdi:

Toshkent-2020



Mavzu: Toʻlqin optikasi.

Reja:


1.Yorugʻlikning tabiati;

2.Yoruglik nurining elektromagnit toʻlqin nazariyasi;

3.Yorugʻlik toʻlqinning asosiy xususiyatlari – toʻlqin fronti, tezligi, chastotasi, uzunligi, amplitudasi va kongerentligi;

4.Yorugʻlik toʻlqini hodisalari – intrferensiya, difraksiya, yoruglik dispersiyasi, toʻlqinlarning yutilishi, qaytishi va sinish jarayonlari;

5.Xulosa;

6.Foydalanilgan adabiyotlar.



1. Yorug‘lik tabiati to‘g‘risidagi fan ikkita bir-biriga bog‘liq qonun orqali biri-birini to‘ldirib keladi. Djeyms Maksvell (1831-1879, Shotlandiya) elektromagnit qonunini, Albert Eynshteyn (1879-1955, Germaniya) kvant qonunlarini ixtiro qilishdi.
   Elektromagnit qonun asosida shunday tasavvur yotadiki, tarqalayotgan yorug‘lik bu – elektromagnit to‘lqindir. Inson ko‘zi yorug‘lik sifatida ko‘radigan, unchalik katta bo‘lmagan ko‘rish spektriga ega. Ko‘rish spektrining ikki tarafida inson ko‘zi ko‘ra olmaydigan tele va radio to‘lqinlar, ultrato‘lqinlar, rentgen va xokazolar joylashadi. Kvant qonuni asosida esa shunday asos yotadiki, "yorug‘lik eneriyasi tarkibi" bo‘lmish fotonlar – to‘g‘ri chiziq (pryamolineyno) bo‘ylab harakatlanadi va shu harakatni inson ko‘zi yorug‘lik sifatida qabul qiladi.
   Albatta, har bir qonunning qo‘llanilish sohalari bor. Maksvell qonuni ko‘proq yorituvchilarga rangli filtrlar va plyonkalar, lampalar ishlash prinsiplarini tushunishda ko‘proq xizmat qiladi.
   Maksvell teoriyasi shuni ta’kidlaydiki, har xil chastotalarga ega elektromagnit to‘lqinlar bor. Bu to‘lqinlar, ya’ni, energiya tarqatuvchilar teleradiotarqatuvchi (uzun, o‘rta, qisqa va ultraqisqa), infraqizil, ultrafiolet, yorug‘lik, rentgen, radar, gamma, kosmik kabi ko‘rinishlarda bo‘ladi. Yorug‘lik tarkibidagi elektromagnit to‘lqinlar barcha yo‘nalishda 299792,4 km/sekund tezlik bilan harakatlanadi.
   Uning tezligidan qat’iy nazar, yorug‘lik to‘lqinlarini ham o‘lchash mumkin. Fizikada to‘lqin uzunligi birligi sifatida angstrem (Å) (Andres Yonas Amgstrem, 1814-1874, Shotlandiya), ba’zi bir olimlar birlik sifatida nanometrdan (nm) foydalanishadi. Bir nanometr o‘n angstremga teng yoki bir metrning milliarddan biri. Millimikron (mm) atamasi nanometr (nm) atamasi bilan sinonim sifatida ham ishlatiladi.
   Yorug‘lik energiyasi spektr bo‘yicha tarqalishi spektrofotometr o‘lchov asbobi yordamida o‘lchanadi. Aslida, har xil uzunlikdagi to‘lqinlar xech qanday rangga ega emas, lekin ko‘z qobig‘i va miya retseptorlari har xil uzunlikdagi to‘lqinlarini rangli yorug‘lik sifatida qabul qiladi.
   Shu o‘rinda savol tug‘iladi. Rang o‘zi nima? Rang bu – yorug‘lik nurining tarkibiy qismi bo‘lib, ma’lum uzunliklarga ega bo‘lgan to‘lqin uzunliklaridir.
   Yorug‘lik nurini shisha prizma orqali o‘tkazib, Isaak Nyuton quyosh yorug‘ligi har xil ranglardan iborat bo‘lishini isbot qildi, quyosh nuri prizmada sinib, yorug‘lik spektrini hosil qiladi.
   To‘lqinlar qanday chastota yoki uzunlikka ega bo‘lishidan qat’iy nazar prizma orqali o‘tganda turli ranglarda: qisqa to‘lqinlar  spektrning havorang qismi (fiolet, ko‘k, xavo rang), o‘rta to‘lqinlar  spektrning yashil-sariq qismi, uzun to‘lqinlar esa  spektrning to‘q sariq-qizil qismilariga bo‘linadi. Xalqaro birliklar sistemasida bu ranglar qisqartirilgan xolda R, G, B nomlarini olgan.
   Ranglar inson ko‘zi qabul qiladigan to‘lqin uzunliklariga mos keladi. Ayrim hashorot va hayvonlar insonlardan farqli ravishda boshqa to‘lqin uzunliklarini qabul qiladi va boshqacha ranglarni ko‘radi.
   Inson ko‘zi ko‘ra oladigan to‘lqin uzunligi 380-780 nm oraliqqa to‘g‘ri keladi. Fiolet to‘lqinlardan qisqa bo‘lgan to‘lqinlar ultrafiolet, qizildan uzun bo‘lgan to‘lqinlar infraqizil to‘lqinlar deb nomlanadi.



2. XIX asrning ikkinchi yarmida D.K.Maksivell elektr va magnit hodisalarni chuqur o’rganib yorug’likning elektromagnit nazariyasini yaratdi. D.K.Maksivell nazariyasiga asosan yorug’lik tez o’zgaruvchan elektromagnit maydonidan iborat. Maksvellning ilmiy ishlaridagi eng muhim, fundamental ahamiyatga ega xulosalardan biri shu ediki, tabiatda hali fiziklarga ma'lum bo‘lmagan elektromagnit to‘lqinlar mavjud bo‘lib, ularning bo‘shliqdagi tarqalish tezligi yorug‘lik tezligi bilan bir xil, ya'ni, soniyasiga 300000 km bo‘lishi kerak ekan. Maksvell fiziklarga shuni ta'kidlardiki, elektromagnit to‘lqinlar hosil bo‘lgan zahotiyoq fazo bo‘ylab yorug‘lik tezligi bilan bir xil tezlikda tarqaladi va borgan sari yana va yana katta hajmni egallab boradi. Olimning tasdiqlashicha, biz ko‘zimiz ko‘radigan yorug‘lik ham, aslida, o‘zgaruvchan elektr toki oqayotgan o‘tkazgich atrofida hosil bo‘ladigan elektromagnit to‘lqin bilan bir xil narsa. Faqat ular to‘lqin uzunligiga ko‘ra o‘zaro farqlanadi. Ya'ni, soddaroq qilib aytadigan bo‘lsak, yorug‘lik ham elektromagnit to‘lqindir. To‘lqin uzunligi juda qisqa bo‘lgan elektromagnit tebranishlarni biz yorug‘lik sifatida ko‘ramiz va his qilamiz. Elektr maydonidagi o‘zgarishlar natijasida magnit induksiyasi oqimi yuzaga kelishi haqidagi Maksvell taxmini ilm-fandagi navbatdagi muhim qadam bo‘lgan edi. Ya'ni, magnit maydoni atrofida hosil bo‘ladigan o‘zgaruvchan elektr maydoni, o‘z navbatida o‘sha elektr maydonni qoplab oladigan o‘zgaruvchan magnit maydonining paydo bo‘lishiga olib keladi. o‘z navbatida, ushbu o‘zgaruvchan magnit maydoni yana elektr maydonining yuzaga kelishiga omil bo‘ladi va jarayon shu taxlit davom etaveradi. Shu taxlitdagi tez o‘zgaruvchan elektr va magnit maydonlari fazoda yorug‘lik tezligida tarqalib, elektromagnit maydonni hosil qiladi. Elektromagnit maydon esa fazodatarqalish jarayonida bir nuqtadan boshqasiga elektromagnit to‘lqinlar hosil qiladi. Ushbu fazoning har bir nuqtasidagi elektromagnit maydon, uning elektr va magnit maydonlarining kuchlanganligi orqali xarakterlanadi. Elektr va magnit maydonlarining kuchlanganligi esa vektor kattaliklar bo‘lib, ularning nafaqat qiymati, balki, yo‘nalishi ham muhim ahamiyatga ega bo‘ladi. Maydonlarning kuchlanganlik vektorlari o‘zaro perpendikulyar bo‘lib, tarqalish yo‘nalishiga ham perpendikulyar bo‘ladi. Shu sababli ham, elektromagnit to‘lqinlar ko‘ndalang bo‘ladi. Maksvell nazariyasiga binoan, elektromagnit to‘lqin faqat elektr va magnit maydonlarining kuchlanganligining o‘zgarishi juda tezkor ravishda ro‘y bergandagina hosil bo‘ladi. Maksvellning elektromagnit to‘lqinlarning mavjudligi haqidagi taxminlarini amaliy tajriba yo‘li bilan olmon olimi Genrix Gers isbotlab berdi. XIX asrning 80-yillari boshida Gers Maksvell asarlarida qayd etilgan va o‘sha payt uchun "hozircha faqat ilmiy faraz" deb hisoblanayotgan elektromagnit to‘lqinlarni o‘rganishga kirishdi. Gers tajribaxonasi eniga 12 metr, uzunligi 14 metr bo‘lgan kattagina auditoriya edi. U xonaning bir tarafiga elektromagnit to‘lqinlar chiqarishi taxmin qilingan elektr vibratori o‘rnatdi va xonaning boshqa tarafidan turib, elektromagnit to‘lqinlarni tutmoqchi bo‘ldi. Uning aniqlashicha, to‘lqin qabul qilgich qurilma bilan vibrator orasidagi masofa 1 metrdan qisqa bo‘lsa, unda elektr kuchining tarqalish xarakteristikasi dipol maydoniniki bilan o‘xshash bo‘lib, masofaning kubiga teskari proporsionallik bilan kamayib borar ekan. Biroq, 3 metrdan ziyod masofalarda esa, maydon kuchlanganligi nisbatan sekin kamayib, boz ustiga turli yo‘nalishlardagi kamayish ko‘rsatkichi ham bir-biridan sezilarli farqqa ega edi. Masalan, vibrator o‘qiga ustma-ust yo‘nalishda maydon kuchlanganligi nisbatan tez so‘nardi. Vibratordan 4 metr masofada va o‘qqa parallel yo‘nalishda kuchlanganlik deyarli sezilarsiz bo‘lib qolardi. Vaholanki, o‘qqa perpendikulyar yo‘nalishda maydon kuchi to 12 metrgacha bo‘lgan masofada yaqqol sezilib turardi. Gers qayd etgan ushbu natija, fizikada o‘rnashib qolgan "uzoq muddatli harakat" qonuniyatlariga zid kelar edi. Gers o‘z tadqiqotlarini davom ettirib, o‘zi ish olib borayotgan vibratorning to‘lqin qamrovi hududini va uning maydonini hisoblab chiqdi. U o‘z tajribalarini sinchkovlik va izchillik bilan olib borib, keyingi yillar ichida, tabiatda chekli tezlik bilan tarqaluvchi elektromagnit to‘lqinlarning mavjudligini isbotlovchi bir necha ilmiy ishlarni e'lon qildi. Uning mazkur tadqiqotlar yuzasidan 1888-yilda, tartib bo‘yicha 8-maqolasida shunday misralarni o‘qish mumkin: "Men tomonimdan o‘tkazilgan, tezkor elekt tebranishlari yuzasidan tajribalar shuni ko‘rsatdiki, elektrodinamikadagi boshqa barcha nazariyalardan ko‘ra Maksvellning nazariyasi ustunlikka ega ekan". O‘zi ish olib borgan tajribaxonasidagi to‘lqinlar tarqalish maydonini Gers ham, Faradey va Maksvellar singari kuch chiziqlari vositasida chizib ko‘rsatdi. Uning tasvirlarida, turli vaqt momentlari uchun maydon holati alohida-alohida tasvirlanib, ular orasidagi farq va o‘xshashliklar yaqqol ifodalangan edi. Gersning mazkur tasvirlari keyinchalik elektr hodisalari bilan bog‘liq har qanday darsliklardan muqim o‘rin oldi va elektromagnit hodisalarni tushuntirish uchun benazir vositaga aylandi. Gersning mazkur tadqiqotlarida olib borgan hisob-kitoblari va unda qo‘llagan matematik uslublari, antennalarning to‘lqin taratish va qabul qilish xossalarini hisob-kitob qilish nazariyasiga va undan ham muhimi esa, atom va molekulalarning nurlanish nazariyasiga oid hisoblashlar uchun fundamental asos bo‘lib xizmat qildi. Shunday qilib, Genrix Gers o‘z tadqiqotlari jarayonida to‘liq va so‘zsiz ravishda yana Maksvell nuqtai nazariga qaytdi va uning haq ekanini isbotlab berdi. Gersning ishlari orqali Maksvellning elektromagnit hodisalariga oid tenglamalari yanada ixchamlashib, qo‘llash uchun qulay ko‘rinishga keldi. Boz ustiga, Gers Maksvellning elektromagnit maydon nazariyasini, elektromagnit nurlanish nazariyasi bilan boyitib, mazkur fan sohasini yanada ilg‘or bosqichga olib chiqdi. Tarixda ilk bora aynan Genrix Gers elektromagnit to‘lqinlarni sun'iy hosil qilishga muvaffaq bo‘ldi va ularning yorug‘lik bilan bir xil tabiatga ega ekanini amaliy isbotlab berdi.

3. Yorug’lik qator hodisalarda to'lqin xususiyatini nomoyon qiladi. Yorug’lik to'lqinining tarqalish yo'nalishi nur deb ixtiyoriy vaqtda tebranishlar yetib kelgan muhit zarralarining geometrik o'rinlari to'lqin fronti deb ataladi. To'lqin frontini tebranish sodir bo'layotgan fazoning qismi va tebranish hali boshlanmagan qismini ajratib turuvchi chegaraviy sirt tarzida tasavvur qilish mumkin. To'lqin frontining shakli muhit xossalari, tebranish manbaining shakli va o'lchamlariga bog’liq.

  Bir jinsli va izotrop muhitda joylashgan nuqtaviy tebranish manbaidan tarqalayotgan to'lqinlarning fronti sferik shaklda bo'ladi. Bunday to'lqinlar sferik to'lqinlar deyiladi. Agar tebranish manbai tekislik shakliga ega bo'lsa, manbaga yaqin soxalardagi to'lqinlar yassi to'lqinlar deb ataladi. Tebranish nurga perpendikulyar bo'lsa, bunday to'lqinlar ko'ndalang to'lqinlar deyiladi. Yorug’lik to'lqini ham ko'ndalang to'lqindir. Yorug’lik to'lqinining tarqalish yo'nalishi nur deb ixtiyoriy vaqtda tebranishlar yetib kelgan muhit zarralarining geometrik o'rinlari to'lqin fronti deb ataladi. Tebranish nurga perpendikulyar bo'lsa, bunday to'lqinlar ko'ndalang to'lqinlar deyiladi. Yorug’lik to'lqini ham ko'ndalang to'lqindir. Muhitning 0 nuqtasiga joylashgan manba t = 0 dan boshlab x =Acoswt garmonik tebranma harakat qilayotgan bo'lsin, bu yerda A, w - mos ravishda tebranish amplitudasi va chastotasi. Amplituda deb muvozanat vaziyatidan eng katta chetga chiqish kattaligi tushuniladi. 0 nuqtadan x masofa uzoqlikdagi zarraning ixtiyoriy t vaqtdagi siljishi:



       


u - to'lqinining muhitdagi tarqalish tezligi. Bu ifoda yuguruvchi to'lqin tenglamasi deb ataladi.

         To'lqin uzunligi deb bir xil fazada tebranayotgan 2 ta eng yaqin nuqtalar orasidagi masofaga aytiladi.



l = uТ ekanligidan


  To'lqin frontini tebranish sodir bo'layotgan fazoning qismi va tebranish hali boshlanmagan qismini ajratib turuvchi chegaraviy sirt tarzida tasavvur qilish mumkin. To'lqin frontining shakli muhit xossalari, tebranish manbaining shakli va o'lchamlariga bog’liq. Bir jinsli va izotrop muhitda joylashgan nuqtaviy tebranish manbaidan tarqalayotgan to'lqinlarning fronti sferik shaklda bo'ladi. Bunday to'lqinlar sferik to'lqinlar deyiladi. Agar tebranish manbai tekislik shakliga ega bo'lsa, manbaga yaqin soxalardagi to'lqinlar yassi to'lqinlar deb ataladi. Tebranish nurga perpendikulyar bo'lsa, bunday to'lqinlar ko'ndalang to'lqinlar deyiladi. Yorug’lik to'lqini ham ko'ndalang to'lqindir.

To'lqin tarqalish tezligi. Yassi to'lqin biror t vaqtda tebranish manbaidan x masofa uzoqlikka yetib kelsin. Mazkur vaqtdagi to'lqin fronti yassi tekislikdan iborat bo'lib, bu tekislikning barcha nuqtalari bir xil fazada tebranadi. Shu sababli to'lqin frontini bir xil fazalar tekisligi deyish ham mumkin. Demak, to'lqinning tarqalish tezligi fazaning ko'chish tezligini anglatadi. Shuning uchun uni fazaviy tezlik deyiladi.

         Turli chastotali to'lqinlar yig’indisini to'lqinlar guruhi yoki to'lqin "paket" deb ataladi. "Paket"ning tezligi uning tarkibidagi to'lqinlarining birortasining tezligiga mos kelmaydi bunday hollarda to'lqinlar guruhi maksimumining ko'chish tezligi tushunchasidan foydalaniladi va uni guruhiy tezlik deb ataladi.

 To'lqin uzunliklari  l dan  l + dl  gacha bo'lgan to'lqin "paket" ning guruhiy tezligi

  bilan aniqlanadi.

         To'lqinning muhitda tarqalish jarayonida energiyaning tarqalishi ham sodir bo'ladi. Elementar  DV hajmdagi to'lqin energiya kinetik va potensial energiyalar yig’indisidan iboratdir

 

 Bu ifodaning  DV hajmga nisbati - muhitning birlik hajmida mujassamlashgan energiyadir. U energiya zichligi deb ataladi.



         Sinus kvadratining o'rtacha qiymati 1/2 ga teng bo'lganligi uchun to'lqinning ixtiyoriy nuqtasidagi energiya zichligining vaqt bo'yicha o'rtacha qiymati

wo’r = rA2w2  bo'ladi.

4. Yorug’lik difraksiyasi. Yorugʻlikning bir jinsliligi bir-biridan keskin farq qiluvchi qismlarga ega boʻlgan muhitda tarqalishida kuzatiladigan va geometrik optika qonunlaridan chetlanishlar bilan bogʻliq boʻlgan hodisalarning jami difraksiya deb ataladi. Xususan yorugʻlik toʻlqinlarining toʻsiqlarni aylanib oʻtishi va geometrik soya sohasiga yorugʻlikning kirishi difraksiya natijasida vujudga keladi. Toʻlqin uzunligi toʻsiq oʻlchami bilan o‟lchavdosh kattaliklar boʻlganda juda kuchli difraksiya kuzatiladi. Agar toʻlqin uzunligi toʻsiqning oʻlchovlaridan juda ham kichik boʻlsa, bu hol yorugʻlik uchun oʻrinli difraksiya kuchsiz boʻlib, uni payqash qiyin boʻladi.

Yorugʻlik dispersiyasi. Nyuton tajribalar asosida yorugʻlik dispersiyasini kashf etdi. Dispersiya lotincha “sochmoq” soʻzidan olingan. Umuman, yorugʻlik dispersiyasi deganda moddaning sindirish koʻrsatkichini yorugʻlik toʻlqinning siklik chastotasi ω ga bogʻliqligi tufayli sodir boʻluvchi hodisalar tushuniladi.

Yorug’likning yutilishi. Elektromagnit to‟lqin moddadan o‟tgan to‟lqin energiyasining bir qismi elektronlar tebranishini uyg‟otishga sarf bo‟‟ladi. bu energiya qisman elektronlar uyg‟otgan ikkilamchi to‟lqin tarzida nurlanishga qaytadi: qisman esa boshqa turdagi energiyaga aylanadi. Yorug‟lik moddadan o‟tganda uning intensivligi kamayadi – yorug‟lik moddada yutiladi. Elektronlarning majburiy tebranishi va yorug‟likning yutilishi rezonans chastotada ayniqsa intensiv bo‟ladi. yorug‟lik intensivligining dl masofada o‟zgarishi shu masofada va shu intensivlik kattaligiga proporsional: dJ = - xJdl Yorug’likning yutilishi. Elektromagnit to‟lqin moddadan o‟tgan to‟lqin energiyasining bir qismi elektronlar tebranishini uyg‟otishga sarf bo‟‟ladi. bu energiya qisman elektronlar uyg‟otgan ikkilamchi to‟lqin tarzida nurlanishga qaytadi: qisman esa boshqa turdagi energiyaga aylanadi. Yorug‟lik moddadan o‟tganda uning intensivligi kamayadi – yorug‟lik moddada yutiladi. Elektronlarning majburiy tebranishi va yorug‟likning yutilishi rezonans chastotada ayniqsa intensiv bo‟ladi. yorug‟lik intensivligining dl masofada o‟zgarishi shu masofada va shu intensivlik kattaligiga proporsional:

dJ = - xJdl



Yorugʻlikning qaytishi. Yorug’lik nurining qaytish va sinish qonuni quyidagichadir. Agar yorug’lik nuri ikkita tiniq muhit chegarasiga tushsa bu nurning bir qismi qaytadi bir qismi sinib ikkinchi muhitga o’tadi. Qaytgan nur uchun quyidagi ta’rifni aytish mumkin. Tushuvchi nur qaytgan nur va tushish ) (⋅ siga o’tkazilgan normal bir tekislikda yotadi. Yorug’likning tushish burchagi qaytish burchagiga teng ya’ni α = β.

Yorugʻlikning sinishi.Yoruglikning bir muhitdan ikkinchi muhitga, masalan, suvdan havoga o`tganda sinishini biz tabiatda ko`p uchratamiz. Tiniq suvga botirilgan tayoqchaning qismi go`yo sinib qolgandek ko`rinishi, suv ostida yotgan buyumning haqiqiy o`rnidan siljigan holda ko`rinishi va boshqalarni eslaylik. Bularga yoruglikning muhitdan muhitga o`tishida sinish hodisasi sababchidir. Yoruglikning sinish qonuni quyidagicha tariflanadi:Tushuvchi va singan nurlar ikki muhit chegarasiga nurning tushish nuqtasi orqali o`tkazilgan perpendikulyar bilan bir tekislikda yotib, tushish burchagi sinusining sinish burchagi sinusiga nisbati berilgan ikki muhit uchun o`zgarmas kattalikdir.Yoruglikning bir muhitdan ikkinchi muhitga, masalan, suvdan havoga o`tganda sinishini biz tabiatda ko`p uchratamiz.

5. Toʻlqin optikasini oʻrganish asosida quidagi xulosdalar kelib chiqdi:

1). Har qanday vaqt birligida ichida o’zgaruvchan elektr maydoni atrofida uyurmalangan magnit maydoni hosil bo’ladi, va aksincha. Hosil bo’lgan bu elektromagnit maydon muhitda εµ ϑ c= tezlik bilan elektromagnit to’lqin shaklida tarqaladi.

2). Elektr ma magnit maydonlari o’zaro ko’ndalang bo’lib, ularning yo’nalishi to’lqin tarqalish yo’nalishiga perpendikulyardir.

3) Unchalik kuchli bo’lmagan yorug’lik nurlari bir-biri bilan uchrashganda ular bir-biriga xalaqit bermaydi lekin, nurlar uchrashgan ) (⋅ ning yoritilganligi oshadi. Bu qonunni mavjudligini isbotlovchi omil qilib bir vaqtning o’zida inson ko’zi bir nechta buyumlarni ko’rishni aytish mumkin. Chunki turli joylarda joylashgan buyumlardan qaytgan nurlar bir-biriga xalaqit bermasdan inson ko’ziga tushadi va ko’rish sezgisini uyg’otadi, agar turli buyumlardan kelayotgan nurlar bir-biriga xalaqit berganda edi bu buyumlarni biz bir paytda alohida-alohida ko’rmagan bo’lar edik.(Yorugʻlik nurlarining mustaqillik qonuni)



6. Adabiyotlar:

1. G.S. Landsberg «Optika». Toshkent, O’qituvchi. 1981.

2. D.V.Suvuxin «Optika». M. Nauka, 1960.

3. F.X.Tuxvatullin, Sh.Fayzullayev, A.Jumabayev, G.Murodov «Optika». O’quv qo’llanma 1-qism. Samarqand.

4. Ye.I.Butikov «Optika», M. 1986.

5. A.Jumaboyev, Sh.Fayzullayev «Yorug’likning qutblanishi va lazerlar». Samarqand, 1999.

6. I.V.Savyelyev «Umumiy fizika kursi» T. 3 T. 1976.
Download 69.02 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling