# Sonlarnio`nlibo`lmagansanoqsistemasidano`nlisanoqsistemasigao’tkazish

 bet 3/10 Sana 24.09.2020 Hajmi 1.17 Mb.

Sonlarnio`nlibo`lmagansanoqsistemasidano`nlisanoqsistemasigao’tkazish.

Endiberilgansanoqsistemasidano’nliksanoqsistemasigao’tishusulibilantanishibchiqaylik.

Masalan,

1) 425(7)=x(10) bo’lsin. 2) 72025(8)=x(10).

,

,

3714⋅8+5=29712+5=29715,

Demak, 72025(8)=29715(10).

Demak, 425(7)=215(10).

Masalan, 2421(5)=x(4).

356

32

36

= 11210,

(4)

(5)

(10)

e) yettilik.

e) 341

(5)’

b) 322(5)- 134(5); e) 4122(5)- 3234(5); g) 7124(8)- 3437(8).

d) * 123 +422*

b) 5*57

(8)

(3)

325

(8)

(3)

[ 16*4

34* 1

(8)

(5)

b) 4121(5)3(5); e) 3645(8)-24(8); g) 3133(8) : 42(8).
Demak, 2421(5)=356(10).

Endio’nliksanoqsistemasidantoprtliksanoqsistemasigao’tamiz:

3) 310315x8 sonlarnibirsanoqsistemasidnikkinchisigao`tkazishuchundaslabberilgansonni 10 liksanoqsistemasigaquyidagi formula orqalikeltiramiz.

n=nknk-1...no, nk10k+nk-110k-1+...+n0; 310315x10 .

1-usul: 310315 asosningdarajalarinibelgilabolib, so`ng

4 3 2 1 0

310315=3·54+1·53+0·52+3·51+1·50=3·625+1·125+0·25+3·5+1·1=1875+125+15+1=201610

2- usul: 310315x10201610

4) 310315x8. Sonni 8 gaketma-ketqoldiqlibo`lamiz:
-2016| 8

16 -252| 8

-41 24 -31| 8

40 -12 24 3

-16 8 7

16 4

0
Qoldiqlarniteskaritartibdayozamiz. 201610x837408

8-lik sistemadagi son hosilbo`ldi. Demak, 31031537408.

Javob: x8 = 37408