Bu barcha tasvirlangan hayvonlar turlarining 80% dan ortig'ini tashkil etadi


Download 21.15 Kb.
bet1/3
Sana27.03.2022
Hajmi21.15 Kb.
#615988
  1   2   3
Bog'liq
r, Eksplikaciya, mustaqil bet, 35, КАДР ДАФТАР ЮЗИ, amaliy, номер блоклабга, Lingvopragmatika, 111401, 1424535336 60169, jkuyiy, SILLABUS Ishci dastur Узбекистон икт OXIRGISI, таржимаи хол, Бегманов Жасур

Yoyish
Qabul qilingan hisob-kitoblardan biriga ko'ra, hozirgi kunga qadar artropodlarning milliondan ortiq turlari tasvirlangan (asosan hasharotlar [3] ), bu barcha tasvirlangan hayvonlar turlarining 80% dan ortig'ini tashkil etadi [4] . Artropodlarning tirik turlarining umumiy soni 10 millionga yetishi mumkin [5] .
Artropodlar dengiz, chuchuk suv, quruqlik va havo ekotizimlarida yashaydi va xordatlar bilan bir qatorda quruqlikdagi hayot tarzini o'zlashtirgan ikkita dominant hayvon filalaridan biri hisoblanadi.

Tuzilishi va turmush tarzining asosiy xususiyatlari


Artropodlarning tanasi segmentlarga bo'linadi va tagmalarga bo'linadi . Chitin bilan to'liq qoplangan kesikula , unda zichroq joylar ajralib turadi: skleritlar va moslashuvchan membranalar. Faqat moltlar paytida o'sadi . Qisqichbaqasimonlarda skelet kaltsiy karbonat (CaCO 3 ) bilan singdirilgan . Kamida ba'zi a'zolar bo'g'imli bo'lib, ular harakatlanish, nafas olish, himoya qilish, ushlash va hokazo funktsiyalarni bajaradi. Ovqat hazm qilish tizimi farqlanadi . Oshqozonda qattiq ovqatni maydalash uchun xizmat qiluvchi xitinoz shakllanishlar mavjud. Og'iz apparati o'zgartirilgan oyoq-qo'llar bilan hosil bo'ladi. Nafas olish gill ( qisqichbaqasimonlarda ), o'pka yoki trakeal ( araxnidlar va hasharotlarda ). Qon aylanish tizimi yopiq emas [taxminan. 1] . Tomirlar tana bo'shlig'iga ochiladi , ular gemolimfni aylantiradilar . Asab tizimi miya (oldingi, o'rta, orqa miya) va qorin bo'shlig'i nerv zanjiridan iborat. Ko'pgina artropodlar yaxshi rivojlangan sezgi organlariga ega . Chiqaruvchi organlar metanefridiya va malpigiya tomirlari bilan ifodalanadi [7] . Ko'pincha ajratilgan. Germafroditizm holatlari kam uchraydi. Rivojlanish to'liq yoki to'liq bo'lmagan o'zgarishlar bilan davom etadi. To'liq bo'lmagan metamorfozda hasharotlar qo'g'irchoq bosqichiga ega emas.
Artropodlarning tabiatdagi roli juda katta. Ular deyarli barcha yashash joylarida yashaydi va ta'sir qiladi. Artropodlar boshqa hayvonlar uchun oziq-ovqat bo'lib xizmat qiladi, tuproq hosil bo'lishida va tabiatdagi organik moddalarning aylanishida ishtirok etadi, o'simliklarni changlatadi, yuqumli kasalliklarni olib yuradi va ekinlarga zarar etkazadi [7] .
Ba'zi vakillar ( asalarilar , ipak qurti ) o'ziga xos uy hayvonlari

Download 21.15 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling