Budjet hisobi


Download 7.57 Mb.
Pdf ko'rish
bet1/48
Sana27.12.2019
Hajmi7.57 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   48

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS  

TA’LIM VAZIRLIGI  

TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI 

 

“Budjet hisobi” kafedrasi 

 



BUDJET HISOBI

”  

fanidan 

O’QUV–USLUBIY MAJMUA  

 

Bilim sohasi: 

100 000 – Gumanitar soha 



 

200 000 – Ijtimoiy soha, iqtisod va huquq 



 

 

Ta`lim sohasi: 

110 000 - Pedagogika 

 

230 000 - Iqtisod 



 

 

Ta`lim yo`nalishlari: 

5111000  –  Kasb  ta`limi  (5230600  –  Moliya,  5230700  – 

Bank ishi, 5230900 – Buxgalteriya hisobi va audit); 

5231200 – Sug`urta ishi; 

5230600 – Moliya; 

5230700 – Bank ishi; 

5230900  –  Buxgalteriya  hisobi  va  audit  (real  sector 

bo`yicha), (ishlab chiqarish va xizmat ko`rsatish bo`yicha); 

5231300 – Pensiya ishi; 

5231500 – Baholash ishi. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toshkent-2018 


 

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS  



TA’LIM VAZIRLIGI  

 

 

 



“BUDJET HISOBI” FANIDAN O’QUV–USLUBIY 

MAJMUA 

 

Toshkent moliya institutida ishlab chiqildi 



 

Tuzuvchi: 

K.Sh.Ibragimov 

–TMI  “Budjet  hisobi”  kafedrasi,  katta 

o`qituvchi 



 

Taqrizchilar: 

 

K.R.Xotamov 

–  O‘zbekiston  Respublikasi  Bank-moliya 

akademiyasi  “Buxgalteriya  hisobi,  tahlil  va 

audit”  kafedrasi  mudiri,  i.f.d.  (turdosh 

OTM); 

 

A.A.Ostonokulov  –  Toshkent  moliya  instituti,  “Budjet  hisobi” 

kafedrasi katta o`qituvchisi, PhD. 

 

“Budjet  hisobi”  fanidan  tayyorlangan  o`quv-uslubiy  majmua  2018  yil  __ 

________da,  №  ___    bilan  ro`yxatga  olingan  fan  dasturi  asosida,  shuningdek 

kafedraning  (  2018  yil  __  ________dagi  “___”  -  sonli  bayonnoma)    majlisida 

muhokama qilingan va institut Kengashida ko‘rib chiqishga tavsiya qilingan. 

 

 



   Kafedra mudiri    

 

 

 

    A.To`ychiyev 

 

“Budjet  hisobi”  fanidan  tayyorlangan  o`quv-uslubiy  majmua  institut 



Kengashida  muhokama  qilingan  va  nashrga  tavsiya  etilgan  (2018  yil  __ 

________dagi “___” - sonli bayonnoma).  

 

 

O`quv ishlari bo`yicha 

prorektor     

 

 

 

 

 

I.Qo`ziyev 

 


 

MUNDARIJA 



 

№ 

Bo`limlar  nomi 

bet 

Kirish…………………………………………………………………………. 



“Budjet hisobi” fanidan ma`ruza matni…………………………..................... 



4-181 

“Budjet hisobi” fanidan amaliy mashg`ulot uchun materiallar…..................... 



182-217 

“Budjet hisobi” fanidan tarqatma materiallar.…………………....................... 



218-363 

“Budjet hisobi” fanidan test materiallari........................................................... 



364-384 

“Budjet hisobi”  fanidan glossariy..................................................................... 



385-410 

“Budjet hisobi” fanining o`quv dasturi……………………………………….. 



411-421 

 

“Budjet hisobi” fanining ishchi o`quv dasturi………………………………... 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KIRISH 

 

 “Budjet  hisobi”  fanining  asosiy  maqsadi  –  talabalarda  moliya  organlari, 



g‘aznachilik  va  xududiy  bo‘linmalarida  Davlat  budjetining  kassa  ijrosi  hisobi 

hamda  budjet  tashkilotlarida  smetalar  ijrosi  hisobi  bo‘yicha  nazariy  -  amaliy 

bilimlarni shakllantirishdan iborat.  

Fanning  vazifasi  –  talabalarga  budjet  hisobi  fanining  predmeti,  metodi  va 

uslubiy  asoslari,  moliya  organlari,  G’aznachilik  va  uning  xududiy 

bo’linmalarida  buxgalteriya  hisobini  tashkil  etishning  uslubiy  asoslari,  G’azna 

ijrosi  sharoitida  Davlat  budjeti  daromadlari  va  xarajatlari  kassa  ijrosi  hisobi, 

budjet  ssudalari  va  budjetlar  o’rtasida  sodir  bo’ladigan  hisoblashishlar  hisobi, 

budjet  ijrosi  natijalari  hisobi  va  hisobotlari,  budjet  tashkilotlarida  buxgalteriya 

hisobini  tashkil  etish,  uning  nazariy-uslubiy  asoslari,  budjet  tashkilotlarida 

budjet  va  budjetdan  tashqari  mablag’lar  bo’yicha  daromadlar  va  xarajatlar 

smetalari  hamda  shtatlar  jadvalini  tuzish,  tasdiqlash  va  taqdim  etish  tartibi, 

asosiy  vositalar  va  nomoddiy  aktivlar  hisobi,  tovar  moddiy  zahiralar  hisobi, 

budjet tashkilotlarida moliyaviy aktivlar hisobi, turli debitor va kreditorlar bilan 

hisoblashuvlar  hisobi,  xodimlar  va  stipendiya  oluvchilar  bilan  hisoblashuvlar 

hisobi,  budjet  tashkilotlarida  moliyaviy  natijalar  hisobi,  budjet  tashkilotlari 

moliyaviy  hisobotlarining  tarkibi  va  ularni  shakllantirish  haqida  nazariy-amaliy 

bilimlarni o‘rgatishdan iborat. 

 

Fannining  o`quv  uslubiy  majmuasining  tarkibiy  tuzilishi  ma`ruza 



matnlari,  amaliy  mashg`ulot  uchun  materiallar,  mustaqil  ta`limni  bajarish 

bo`yicha uslubiy ko’rsatmalar, glossariy, fanining o`quv dasturi, fanining ishchi 

o`quv dasturlari, talabalar bilimini baholash mezoni, tarqatma materiallar hamda 

test kabi materiallardan iborat. 



 

 

 

 

 



 

 

 

 

“BUDJET HISOBI”  

fanidan 


MA`RUZA MATNI 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-MAVZU: “BUDJET HISOBI” FANINING PREDMETI VA METODI 



 

REJA: 

1.Budjet hisobining predmetivametodi 

2. Budjet hisobining budjet ijrosi sohasidagi vazifalari. 

3.Budjet hisobi sub’ektlarivaob’yektlarining iqtisodiy mazmuni. 

4.Budjet hisobining boshqa maxsus fanlar bilan aloqasi. 

5.Budjet hisobini horijiy mamlakatlarda yuritish amaliyoti. 

 

1.Budjet hisobining predmeti va metodi. 

 

Davlat  budjeti  -  Davlat  pul  mablag’larining  (shu  jumladan,  Davlat  maqsadli 

jamg’armalari  mablag’larining)  markazlashtirilgan  jamg’armasi  bo’lib,  unda  daromadlar 

manbaalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek moliya yili mobaynida aniq maqsadlar 

uchun  ajratiladigan  mablag’lar  sarfi  yo’nalishlari  va  miqdori  nazarda  tutiladi.  O’zbekiston 

Respublikasi  Davlat  budjeti  tuzilmasi  o’z  ichiga  Respublika  budjetini,  Qoraqalpog’iston 

Respublikasi  budjeti  va  mahalliy  budjetlarni  o’z  ichiga  oladi.  Budjet  ijrosi  jarayonida 

belgilangan tartibda budjet daromadlari  shakllantiriladi  va  xarajatlar budjet tasnifi  bo’yicha 

amalga  oshiriladi.  Budjet  ijrosi  jarayoni  haqida  axborotlar  budjet  hisobini  tashkil  etish  va 

yuritish orqali shakllantiriladi.  



Budjet  hisobi  bu  budjet  ijrosi  jarayoni    buxgalteriya  hisobi  bo’lib,  Davlat  budjeti, 

Davlat  maqsadli  va  budjetdan  tashqari  jamg’armalari  budjeti    ijrosi  jarayonida  hisobga 

olinadigan  moliyaviy,  nomoliyaviy  hamda  moliyaviy  majburiyatlar  xolati    bo’yicha  pul 

o’lchovida axborotlarni yig’ish, ro’yxatga olishning tartiblashtirilgan tizimidir.     



Budjet  hisobini  yuritishdan  maqsad  foydalanuvchilarga  budjet  ijrosi  jarayoni 

bo’yicha  to’liq  hamda  aniq  buxgalteriya  va  moliyaviy  axborotlarni  shakllantirib  berishdan 

iborat. 

Budjet  hisobining  predmeti  bu  budjet  ijrosi  jarayonida  budjet  mablag’lari  va  ularni 

manbaalari harakatiga oid iqtisodiy munosabatlar majmuasidir.  

Budjet  hisobi  Davlat  budjeti,  Davlat  maqsadli  va  boshqa  budjetdan  tashqari 

jamg’armalari  budjeti ijrosi bo’yicha  yuritiladi  va  budjetlar  ijrosi  holati  haqida  ma’lumotlarni 

shakllanishini ta’minlaydi. 

Budjet  hisobining  uslubiy  asoslarini  budjet  ijrosi  buxgalteriya  hisobiga  oid  qabul 

qilingan  qonuniy xujjatlar tashkil etadi (3-chizma).     

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

1-chizma. Budjet hisobini me’yoriy-xuquqiy asoslari tizimi 

 

Davlat  budjeti  ijrosining  hisobi  ustidan  umumiy  uslubiy  rahbarlik  qilish  vakolati 

O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga yuklatilgan. 



1.Budjet  hisobini  bevosita  va  bilvosita  tashkil  etishini  tartibga  soluvchi  qonunlar  va  qonuniy 

xujjatlar  (O’zbekiston  Respublikasi  qonunlari,  O’zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  farmonlari, 

qarorlari,  O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari) 

2.Budjet  hisobini  tashkil  etishini  bazaviy  tamoyillarini  umumlashtiruvchi  me’yoriy  xujjatlar  (yo’riqnomalar, 

nizomlar) 

3.Budjet  xisobini  alohida  ob’ektlari  hisobini  yuritish  mexanizmi,  hususiyatlarini  aks  ettiruvchi  hujjatlar 

(O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining uslubiy ko’rsatmalari, tavsiyalari)   

4.Budjet hisobini tashkiliy, texnik va uslubiy jihatlarini mujassamlashtirgan ishchi xujjatlar   

 

  O’zbekiston  Respublikasi    Moliya  vazirligi  budjet  hisobi  bo’yicha  quyidagilarni 



amalga oshiradi: 

-  davlat budjeti ijrosining buxgalteriya hisobini tashkil qilishga uslubiy rahbarlik qiladi; 

- budjet ijrosining buxgalteriya hisobi bo’yicha  moliya organlari, budjet tashkilotlari va 

vakolatli organlar uchun yo’riqnomalar va uslubiy ko’rsatmalarni ishlab chiqadi; 

-  respublika budjeti ijrosini amalga oshiradi va hisobot  tuzadi. 

3.O’zbekiston Respublikasida Budjet hisobini tashkil etish va yuritish 

Mamlakatimiz  budjet  tizimida  islohotlarni  borishi  jarayonida  budjet  hisobini  tashkil 

etish  va  yuritilishiga  alohida  e’tibor  qaratilmoqda.  Ohirgi  yillarda  budjet  hisobini  tashkil 

etishga oid bir necha me’yoriy hujjatlar qabul qilindi.  

Hozirgi  kunda  mamlakatimizda  budjet  hisobini  yuritilishini  uch  yunalishga    ajratish 

mumkin, ya’ni (4-chizma): 

 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

        2- Chizma. O’zbekiston Respublikasida budjet hisobini yuritilishi chizmasi. 

 

1.  Respublika,  Qoraqalpog’iston  Respublikasi  va  mahalliy  budjetlar  ijrosining 



hisobi  –  Moliya  vazirligi  va  tegishli  hududiy  moliya  organlari  hamda  Moliya  vazirligining 

G’aznachiligi va uning hududiy bo’linmalari tomonidan olib boriladi; 



2.  Davlat  maqsadli  jamg’armalar  (Pensiya  jamg’armasi,  Respublika  yul 

jamg’armasi  va  boshqalar),  shuningdek  boshqa  budjetdan  tashqari  jamg’armalar 

ijrosining hisobi – tegishli budjetdan tashqari jamg’armalar tomonidan olib boriladi; 

3.  Budjet  tashkilotlarida  daromadlar  va  xarajatlar  smetasi  ijrosining  hisobi 



bo’yicha -budjet tashkilotlari tomonidan olib boriladi. 

 

Moliya  organlarida  shuningdek  G’aznachilik  va  uning  hududiy  bo’linmalarida  budjet 

hisobi  yuritilib,  Davlat  budjeti  g’azna  ijrosi  sharoitida  Respublika,  Qoraqalpog’iston 

Respublikasi  va  mahalliy  budjetlar  daromadlari  shakllanishi  xarajatlarini  amalga  oshirish, 

budjet ijrosi  natijalari bo’yicha buxgalteriya axborotlarini shakllantirib beradi. Hozirgi kunda 

O’zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi  va  uning  hududiy  boshqarmalari,  bo’limlarida 

shuningdek  G’aznachilik  va  uning  hududiy  bo’limlarida  budjet  ijrosi  jarayoni  bo’yicha 

buxgalteriya  hisobi  kassa  usulida  “G’azna  dasturi”  asosida  yuritiladi.  Respublika  budjeti 

ijrosi  hisobi  daromadlarini  shakllanishi,  xarajatlarini  tasdiqlangan  budjetga  muvofiq  amalga 

oshirilishi, pul mablag’lari, hisoblashuvlar, budjet ijrosi natijalarini shakllantirish O’zbekiston 

Respublikasi  Moliya  vazirligi  G’aznachiligi  buxgalteriya  bo’limi  tomonidan  amalga 

oshirilmoqda. Qoraqalpog’iston Respublikasi va mahalliy budjetlar ijrosi hisobi daromadlarini 

shakllanishi,  xarajatlarini  tasdiqlangan  budjetga muvofiq  amalga  oshirilishi,  pul  mablag’lari, 

hisoblashuvlar,  budjet  ijrosi  natijalarini  shakllantirish  O’zbekiston  Respublikasi  Moliya 

vazirligi  hududiy  boshqarmalari  hamda  G’aznachilikning  xududiy  bo’linmalari  buxgalteriya 

bo’limi  tomonidan  amalga  oshirilmoqda.  Hozirgi  kunda  G’aznachilik  va  uning  hududiy 



B

UD

JE

T

 HI

S

OB



1.  Respublika,  Qoraqalpog’iston  Respublikasi  va  mahalliy  

budjetlar ijrosining hisobi 



    Davlat 

maqsadli 

jamg’armalari 

shuningdek 

boshqa     

budjetdan tashqari jamg’armalar byudjeti ijrosininghisobi 



       Budjet tashkilotlarida daromadlar va xarajatlar smetasi    



       ijrosining hisobi 

 

bo’limlarida  davlat  budjeti  kassa  ijrosi  bo’yicha  O’zbekiston  Respublikasi  Moliya 



vazirligining  2013  yil  2  dekabr  157-sonli  buyrug’i  bilan  tasdiqlangan  O’zbekiston 

Respublikasi  Davlat  budjeti  g’azna  ijrosi  budjet    hisobi  to’g’risida  yo’riqnoma”    ga 

asosan  buxgalteriya  hisobi  yuritilmoqda  va  tasdiqlangan  buxgalteriya  schyotlarida  budjet 

mablag’lari  va  ularni  manbaalari  harakati  bo’yicha  ma’lumotlar  shakllantirilib  belgilangan 

tartibda budjetning kassa ijrosi bo’yicha hisobotlar tuzilmoqda.  

Davlat  maqsadli  jamg’armalarida  jumladan  budjetdan  tashqari  Pensiya 

jamg’armasi,  Respublika  yo’l  jamg’armasi  va  boshqa  budjetdan  tashqari 

jamg’armalarida  jamg’armalar  budjeti    daromadlari  shakllanishi,  xarajatlarini  amalga 

oshirish,  hisoblashuvlar  hisobi,  budjet  ijrosi  natijalari  bo’yicha  buxgalteriya  axborotlari 

belgilangan tartibda  shakllantirilmoqda, hisobotlar tuzilmoqda. 

Budjet  tashkilotlarida  budjet  mablag’lari  bo’yicha  xarajatlar,  budjetdan  tashqari 

mablag’lar  bo’yicha  daromadlar  va  xarajatlar  smetalari  ijrosi  jarayoni  buxgalteriya  hisobi 

“Budjet  tashkilotlarida  buxgalteriya  hisobi  to’g’risida”gi  Yo’riqnoma  (O’z.R  AV. 

tomonidan  2010  yil  22  dekabrda    №  2169-son  bilan  ro’yxatdan  o’tgan)    ga  asosan 

yuritilmoqda.  Budjet  tashkilotlari  moliyaviy,  nomoliyaviy  aktivlari  tarkibi,  debitorlik  va 

kreditorlik  majburiyatlari,  joriy  va  yakuniy  moliyaviy  natijalar  bo’yicha  buxgalteriya 

axborotlari  shakllantirilib  “O’zbekiston  Respublikasi  Davlat  budjetidan  mablag’  bilan 



ta’minlanadigan  tashkilotlarning  davriy  moliyaviy  hisobotlarini  tuzish,  tasdiqlash 

hamda taqdim qilish bo’yicha qoidalar” ga  (O’z.R AV. tomonidan 2011 yil 27 sentyabrda         

№ 2270-son bilan ro’yxatdan o’tgan) asosan  buxgalteriya hisobotlari tuzilmoqda.  



 

2. Budjet hisobining budjet ijrosi sohasidagi vazifalari 

Budjet hisobining vazifalari: 

- Budjet ijrosini amalga oshirish va natijalarini shakllantirish; 

- Budjet ijrosi jarayoni muomalalarini hujjatlashtirish yordamida ro’yhatga olish; 

- Budjet  ijrosi  jarayonida  buxgalteriya  hisobvaraqlarda  budjet  mablag’larini  holati  va 

harakatini  aks ettirish; 

- Budjet  tashkilotlarida  daromadlar  va  xarajatlar  smetalari  ijrosini  amalga  oshirish  va 

natijalarini shakllantirish; 

- Budjet  tashkilotlari  buxgalteriya  hisobi  hisobvaraqlarida  aktivlarning  holati,  harakati, 

mulkiy qiymatliklar va majburiyatlarning holati hamda moliyaviy natijalari to’g’risidagi to’liq 

hamda aniq ma’lumotlarni shakllantirish; 

- Budjet ijrosiga oid buxgalteriya hisobi ma’lumotlarini umumlashtirish va hisobotlarni 

tuzishdan iboratdir. 

Budjet hisobini yuritishni alohida hususiyatlari quyidagilardan iborat: 

 Budjet tasnifi asosida hisobni tashkil etilishi; 



 Budjet ijrosini nazorat qilinishi; 

  Harajatlar smetasi ijrosini nazorat qilinishi; 



  Davlat budjeti g’azna ijrosi sharoitida hisobni tashkil etilishi va yuritilishi; 

  Hisobda kassa va haqiqiy harajatlarni yuritilishi; 



  Budjet  tashkilotlarida  soha    hususiyatlari  bo’yicha  hisobni  tashkil  etilishi  va 



boshqalar. 

Budjet  hisobini  alohida  hususiyatlari  buxgalteriya  hisobi  vazifalariga  qo’shimcha 

yanada  aniqroq  vazifalar  kiritilishini  talab  etadi.  Ya’ni  tasdiqlangan  budjet  ijrosini  to’g’ri 

tashkil etish, moliya-budjet intizomiga rioya qilish va boshqalar. 

Yuqoridagi  vazifalarni  umumlashtirib  budjet  hisobi  funktsiyasini  quyidagicha  aks 

ettirish mumkin (1-chizma). 

 

 

 



Budjet hisobining funksiyasi 

Nazorat 

Axborot 

 


 

 



 

 

 

                              3-chizma. Budjet hisobining funktsiyalari. 

Nazorat  funktsiyasi  -  orqali  budjet  mablag’laridan  maqsadli  foydalanish  mulklarni 

saqlanishi, tayinlanishi bo’yicha sarflanishi tizimi yo’lga qo’yiladi.  

Budjet  hisobida  nazoratni  uchta  turi  qo’llaniladi:  dastlabki  nazorat;  joriy  nazorat; 

keyingi nazorat. 

Dastlabki nazorat -  smetalarni tuzish va tasdiqlash jarayonida amalga oshiriladi. Unda 

budjet intizomiga rioya qilinishi shuningdek  qonunchilik talablari buzilishi oldi olinadi. 



Joriy nazorat – budjet ijrosi jarayonida amalga oshirilib, sodir bo’lgan  muomalalarini 

qonuniyligi,    pul  mablag’larini  oqilona  sarflanishi,  mulkiy  qiymatliklar  bo’yicha  hisob 

ma’lumotlarini  haqiqiy  holatga  mosligi,  hisoblashuvlar  holati  va  boshqalar nazorati amalga 

oshiriladi.  



Keyingi  nazorat  –  umumlashtirish  bosqichi  uchun  zarur  bo’lib,  hisob  va  hisobot 

axborotlarini qonuniyligini aniqlash uchun amalga oshiriladi. 



Axborot  funktsiyasi  –  orqali  moliyaviy  hisobotlar  asosida  budjet  ijrosi  jarayonida 

daromadlar,  budjet  xarajatlari  maqsadli  yo’nalishi,    natijalar  bo’yicha  ma’lumotlar 

shakllanadi. 

 

3.Budjet hisobi sub’ektlari va ob’ektlarining iqtisodiy mazmuni.  



 

Budjet  hisobining  sub’ektlari  bo’lib,  moliya  organlari  (O’zbekiston  Respublikasi 

Moliya  vazirligi  va  uning  hududiy  boshqarmalari,  bo’limlari),  O’zbekiston  Respublikasi 

moliya vazirligi G’aznachiligi va uning hududiy bo’linmalari, Davlat maqsadli jamg’armalari, 

budjet tashkilotlari bo’lib hisoblanadi.  



Budjet  hisobining  obektlari  bo’lib,  budjet  ijrosi  jarayonida  budjet  daromadlari    va 

xarajatlari, budjet pul mablag’lari, budjet ssudalari, hisoblashuv bo’yicha mablag’lar, aylanma 

kassa  mablag’lari,  budjet  tashkilotlarining  daromadlari,  xarajatlari,  moliyaviy,  nomoliyaviy 

aktivlari, majburiyatlari va moliyaviy natijalari hisoblanadi (2-chizma).   



BUDJET HISOBINING OB’EKTLARI 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

4-chizma. Budjet hisobining ob’yektlari. 

 

O’zbekiston  Respublikasi  “Budjet  tizimi”  to’g’risidagi  qonuniga  muvofiq    davlat 

budjeti daromadlari quyidagilar hisobiga shakllantiriladi : 

1. Qonun hujjatlarida belgilangan soliqlar, boshqa majburiy to’lovlar; 

2. Davlatning moliyaviy va boshqa aktivlarini joylashtirilishi, foydalanishga berilishi va 

sotilishidan olingan daromadlar; 

Moliyaorg

anlari


,  

Davlatmaq

sadlijamg

’armalari

da

 

Budjet daromadlari  va xarajatlari 



 

M

oli

yaor



Download 7.57 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   48




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling