Bugungi kunda axborot texnologiyalari sohasi respublikamizning rivojlanishida muhim o‘rin tutib kelmoqda


Download 0.91 Mb.
bet1/7
Sana04.10.2022
Hajmi0.91 Mb.
#831102
  1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
Gulmirzayeva Z
aloqa hati, Kosmonavtika asoslari, 13, Презентация Microsoft PowerPoint, 6-sinf fizika ochiq dars, 05. ДАК билдирги 2019-2020, 1 HOSHIYA, Yodgorov Shohijahon, wadwa, 11111111111111111111111111111111, 11111111111111111111111111111111, 11111111111111111111111111111111, 11111111111111111111111111111111, 11111111111111111111111111111111, 11111111111111111111111111111111

O’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari va Kommunikatsiyalarini Rivojlantirish Vazirligi
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti

O’quv amaliyoti


HISOBOTI
Amaliyot o’tash joyi: Toshkent axborot texnologiyalari universiteti


Guruh: 650_20


Bajardi: Gulmirzayeva Zulayho
Tekshirdi: Dilov To’lqin
“___” ________2022 –yil
Toshkent – 2022

Zamonaviy dasturlash tillari va ularning imkoniyatlari


Mundarija
Kirish 

1.1 Dasturlash tillari haqida qisqacha malumot

1.2 Dasturlash tillarining qo’llanish sohalari tahlili

Asosiy qism 

2.1 Dasturlash tillarining Framework va ularni kompilyatorlari
2.2 Hozirgi kunda ko’p qollaniladigan dasturlash tillari

2.3 Desktop Applications

Xulosa 
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR…………………………………….…….

Kirish.
Bugungi kunda axborot texnologiyalari sohasi respublikamizning rivojlanishida muhim o‘rin tutib kelmoqda. O‘tgan yillar mobaynida O‘zbekiston Respublikasi hukumati tomonidan yurtimizda axborot texnologiyalarini keng joriy qilish va rivojlantirish borasida olib borgan siyosati hozirgi kunga kelib o‘z natijalarini ko‘rsatmoqda.


bo’lmagan odamlar uchun ham tushunarli bo’lib bormoqda. Bu narsa, eng avvalo foydalanuvchilar va ularning dasturlari, hisoblash tеxnikasi bilan maxsus (tizimli) dasturiy ta'minot – opеratsion tizim orqali muloqat qilganliklari uchungina yuzaga kеldi.
Аxborot texnologiyalari sohasidagi kadrlarni tayyorlash tizimini takomillashtirish “Raqamli Oʼzbekiston — 2030” strategiyasini muvaffaqiyatli amalga oshirish, raqamli texnologiyalarni rivojlantirish va aholining kundalik hayotiga keng joriy etishni taʼminlashning muhim shartlaridan biri hisoblanadi. Аxborot texnologiyalari sohasidagi kasbga tayyorlash va qayta tayyorlash tizimining samaradorligini oshirish boʼyicha koʼrilayotgan choralar davlat organlari va tarmoq tashkilotlarini malakali IT-mutaxassislar bilan taʼminlash uchun mustahkam zamin yaratmoqda.
Аxborot texnologiyalarining oʼqitilishini sifat jihatidan yangi bosqichga koʼtarish, mehnat bozorining malakali IT-mutaxassislarga boʼlgan talabini qoniqtirish, shuningdek, 2017 — 2021 yillarda Oʼzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʼnalishi boʼyicha Harakatlar strategiyasini «Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili»da amalga oshirishga oid davlat dasturida belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida:
1. Аxborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi hamda Oliy va oʼrta maxsus taʼlim vazirligining respublika tuman (shahar)larida mavjud umumtaʼlim maktablari negizida informatika va axborot texnologiyalarini chuqurlashtirib oʼqitishga ixtisoslashtirilgan maktablarni (keyingi oʼrinlarda — ixtisoslashtirilgan maktablar) bosqichma-bosqich tashkil etish toʼgʼrisidagi taklifi maʼqullansin.
2. Quyidagilar:
2020 yilda tashkil etiladigan, informatika va axborot texnologiyalarini chuqurlashtirib oʼqitishga ixtisoslashtirilgan tayanch maktablari hamda ularga biriktirilgan oliy taʼlim muassasalari, ilmiy va innovatsiya markazlari, hamda ishlab chiqarish korxonalari roʼyxati 1-ilovaga muvofiq;
2021 — 2023 yillarda respublika tuman (shahar)larida informatika va axborot texnologiyalarini chuqurlashtirib oʼqitishga ixtisoslashtirilgan maktablarni bosqichma-bosqich tashkil etish jadvali 2-ilovaga muvofiq;
2020 — 2023 yillarda informatika va axborot texnologiyalari yoʼnalishida uzluksiz taʼlim sifatini oshirish boʼyicha “yoʼl xaritasi” 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Oʼzbekiston Respublikasining «Radiochastota spektri toʼgʼrisida»gi Qonuniga muvofiq va radiochastota spektrini boshqarishni tashkil qilish va foydalanishni takomillashtirish maqsadida:
1. Oʼzbekiston Respublikasining radiochastotalar boʼyicha Davlat komissiyasi tugatilib, radiochastotalar boʼyicha Respublika kengashi tashkil etilsin.
2. Quyidagilar radiochastotalar boʼyicha Respublika kengashi faoliyatining asosiy vazifalari va yoʼnalishlari etib belgilansin:
“Raqamli Oʼzbekiston — 2030” Strategiyasiga muvofiq hamda sunʼiy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish va ularni mamlakatimizda keng qoʼllash, raqamli maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatini va ularning yuqori sifatini taʼminlash, ushbu sohada malakali kadrlar tayyorlash uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida:
1. Quyidagilar tasdiqlansin:
a) Quyidagi asosiy ustuvor yoʼnalishlarni nazarda tutuvchi 2021-2022 yillarda sunʼiy intellekt texnologiyalarini oʼrganish va joriy etish boʼyicha chora-tadbirlar dasturi (keyingi oʼrinlarda — Dastur) 1-ilovaga muvofiq:
Sunʼiy intellektni qoʼllashning asosiy yoʼnalishlari va tamoyillarini, shuningdek, yaqin va uzoq istiqbolda ushbu sohani kompleks shakllantirish uchun shart-sharoitlarni belgilovchi Sunʼiy intellektni rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish;
Aholi manfaatlari yoʼlida davlat xizmatlari koʼrsatish sifatini yaxshilash, shuningdek, maʼlumotlarni qayta ishlashda davlat organlarining samaradorligini oshirish uchun sunʼiy intellekt texnologiyalaridan keng foydalanish;
Foydali texnologik yechimlarni ishlab chiqish boʼyicha fundamental va amaliy ilmiy tadqiqotlarni oʼtkazish va ularni keyinchalik tijoratlashtirishni ragʼbatlantiruvchi sunʼiy intellekt sohasida innovatsion ishlanmalarning mahalliy ekotizimini yaratish;
Sunʼiy intellekt texnologiyalarini qoʼllovchi dasturiy taʼminot ishlab chiquvchilariga raqamli maʼlumotlardan foydalanish uchun sharoit yaratish, shuningdek, davlat organlari va tashkilotlarining tegishli maʼlumotlarini tezkor raqamlashtirishni taʼminlash;
Sunʼiy intellekt sohasidagi ilmiy ishlar va ishlanmalarning investitsion jozibadorligini shakllantirish, shu jumladan tovarlarning (ish va xizmatlarning) ichki va tashqi bozorlarda raqobatbardoshligini oshirish;
Hozirgi kunda axborot texnologiyalari rivojlanib borayotgan zamonda dasturlash tillari ham birga o’sib bormoqda. Uzi umuman olganda dasturlash nima degan savol tug’ilishi tabiiy, dasturlash bu - kompyuter mikroprotsessori uchun turli buyruqlar berish, qachon, qayerda nimani o'zgartirish va nimalarni kiritish yoki chiqarish haqida buyruqlar berishdir. Dasturlash tilida algoritm tuzilib unga dastur tuziladi. Algoritm bu ma’lum vaqt ichida berilgan masalani bajarish uchun ketma-ket bajarilishi kerak bo’ladigan aniq ko’rsatmalar to’plamidir. Dasturlash kasbi hozirda eng talabgir soxa ekanligiga hech qanday shubha yo'q . Yurtimizda ham bu soxa tobora rivojlanib bormoqda. IT park tomonidan taqdim etilgan One Million Uzbek Coders loyihasi ham yoshlarimizni dasturlashni o'rganishlariga turtki bo'lmoqda. Algoritm so’zi buyuk olim, yurtdoshimiz Abu Abdulloh Muhammad ibn Musa al-Xorazmiy nomidan kelib chiqqan. 825 yilda Al-Xorazmiy o’z risolasida birinchi bo’lib Hindistonda kashf qilingan o’nlik sanoq sistemasi haqida ma’lumot bergan. Al-Xorazmiy ushbu yangi sanoq sistemasida xisob ishlarini bajarishni qoidalarini ifoda etgan. XII-asrning birinchi yarmida Al-Xorazmiy asarining lotin tilidagi tarjimasi Yevropaga kirib bordi. Tarjima lotincha “Algoritmi de numero Indorum” deb nomlandi. Ushbu nom “Algoritmi Hind sonlari” degan ma’noni bildirardi va bundagi “Algoritmi” so’zi Al-Xorazmiyning ismini lotinlashishini bildirar edi. Ushbu risola yordamida “algoritm” so’zi yevropa tillariga kirib bordi.

Hozirgi kunda ko’p qo’llaniladigan dasturlash tillaridan Java, C++, JavaScript, Php, C#, Python kabi dasturlash tillari rivojlanib ishlatilinib kelinmoqda. Umuman olgan dasturchi 2 tur bo’linadi ular backend va frontend qismlarini bajaruvchi dasturchilardir. Dasturlash tillari ham qo’llanilish sohasiga qarab foydalaniladi. Masalan Java bank sohasiga buning sababi esa, ko’p foydalanuvchi bo’lganligi uchun Oracle ma’lumotlar bazasi ishlatiladi ya’ni buning bazasi katta hisoblanadi. Endi Backend dasturchilari haqida aytadigan bo’lsak ular asosan algoritm bilan ishlaydi. Frontend dasturchilari esa faqat UI(interface) dizayner yaratgan .psd, figma formatdagi fayllarni kodga aylantirib chiqadi.


J ava dasturlash tili va platforma. Java yuqori darajali, mustahkam, xavfsiz va obyektga yo`naltirilgan til. Platforma: dastur bajarila oladigan ixtiyoriy apparat yoki dasturiy muhit platformadir. Javaning ham o`zini mahsus bajarilish muhiti – platformasi mavjud (JRE – Java Runtime Environment).
Java dasturlash tilidan “Sun” firmasi ma`lumotiga ko`ra, 3 mlrd atrofidagi qurilmalar Javani ishlatadi (eski ma`lumot, hozir undan ko`p). Mana ulardan ba`zilari:
-Shaxsiy kompyuter dasturlari (Desktop Applications)
– acrobat reader, media-pleyer, antiviruslar va h.k.
-Web-dasturlar
-Korxona-tashkilotlar dasturlari (Enterprise Applications)
- bank yoki ishlab chiqarishga oid dasturlar
-Mobil dasturlar
-Smart kartalar’
-Robotlar
-O`yinlar
Foydalanish ko'rsatkichi: Swift iOS va macOS dasturlari uchun ishlatiladi.
Go dasturlash tili haqida:
Golang deb ham ataladigan Go, Google tomonidan ishlab chiqilgan. Ushbu til tizim darajasida dasturlash uchun samarali, o'qilishi mumkin va xavfsiz . Bu tarqatilgan tizimlar uchun yaxshi ishlaydi, unda tizimlar turli xil tarmoqlarda joylashgan va bir-biriga xabar yuborish orqali aloqa qilishlari kerak. Nisbatan yangi til bo'lsada, Go juda katta standartlarga ega kutubxonaga va keng hujjatlarga ega.
Kamchiliklari: Go Silikon vodiysidan tashqarida keng qo'llanilmagan. Go foydalanuvchi uchun grafik foydalanuvchi interfeyslari uchun kutubxonani o'z ichiga olmaydi, bu oxirgi foydalanuvchilar ekranga ega bo'lgan har qanday qurilma bilan o'zaro aloqaning eng keng tarqalgan usullari.
Foydalanish ko'rsatkichi Go asosan ko'p ma'lumotlarni qayta ishlashga zarur bo'lgan dasturlar uchun ishlatiladi. Google dan tashqari, ba'zi bir ilovalar uchun Go dan foydalanadigan kompaniyalarga Netflix, Twitch va Uber kiradi.
C++ dasturlash tili haqida:
C ++ - bu dasturlardan farqli o'laroq, dasturlarni ishlaydigan tizimlarni dasturlash uchun yaxshi ishlaydigan C dasturlash tilining kengaytmasi. C ++ ko'p qurilmali va ko'p platformali tizimlar uchun ham yaxshi ishlaydi. Vaqt o'tishi bilan dasturchilar C ++ uchun katta kutubxonalar va kompilyatorlar to'plamini yozdilar. "Ushbu yordam dasturlaridan samarali foydalana olish dasturlash tilini tushunish uchun kod yozish singari muhim ahamiyatga ega" ,- deydi Gorton. 1990 yilda C++ standarti ishlab chiqildi va bu standart hozir ANSI C nomi bilan mashhur. Bu til juda kengayib ketdi va hozirgi kunda bu tilning hamma detallarini biladigan dasturchi bo'lmasa kerak. C++ tilining egasi yo'q u hech kimga tegishli emas. Bu til С tilidan kelib chiqgani uchun bosh harf С, ++ esa bu tildagi qiymatni bittaga ko'tarish belgisi hisoblanadi va bu belgi C++ dasturlash tilida paydo bo'ldi. C++ dasturlash tili kompilyatsiya qilinadigan til hisoblanadi bu degani yozilgan kod oldin mashina tiliga o'giriladi va keyin ishga tushiriladi.
C++ dasturlash tili kompilyatsiya qilinadigan til hisoblanadi bu degani yozilgan kod oldin mashina tiliga o'giriladi va keyin ishga tushiriladi.
C++ juda ko’p qo’shimchalarni o’z ichiga olgan, lekin eng asosiysi u obyektlar bilan dasturlashga imkon beradi. Dasturlarni tez va sifatli yozish hozirgi kunda katta ahamiyat kasb etmoqda. Buni ta’minlash uchun obyektli dasturlash g’oyasi ilgari surildi. C++ esa gibrid tildir. Unda C tiliga o’hshab strukturali dasturlash obyektlar bilan dasturlash mumkin. C++ funksiya va obyektlarning juda boy kutubhonasiga ega. Yani C++ dasturlash tilida dasturlashni o’rganish ikki qismga bo’linadi. Birinchisi bu C++ tilini o’zini o’rganish, ikkinchisi esa C++ ning standart kutubhonasidagi tayyor obyekt va funksiyalarni qo’llashni o’rganishdi
Kamchiliklari: C kabi, C ++ ham murakkab sintaksisga va yangi dasturchilar uchun murakkablashtiradigan xususiyatlarning ko'pligiga ega. C ++ dasturiy ta'minot ishlayotganda xato yoki nuqsonlarni aniqlash usuli bo'lgan ish vaqtini tekshirish yuzasidan kamchiliklari mavjud
Hozirgi kunda ko’p qo’llaniladigan dasturlash tillaridan Java, C++, JavaScript, Php, C#, Python kabi dasturlash tillari rivojlanib ishlatilinib kelinmoqda. Umuman olgan dasturchi 2 tur bo’linadi ular backend va frontend qismlarini bajaruvchi dasturchilardir. Dasturlash tillari ham qo’llanilish sohasiga qarab foydalaniladi. Masalan Java bank sohasiga buning sababi esa, ko’p foydalanuvchi bo’lganligi uchun Oracle ma’lumotlar bazasi ishlatiladi ya’ni buning bazasi katta hisoblanadi. Endi Backend dasturchilari haqida aytadigan bo’lsak ular asosan algoritm bilan ishlaydi. Frontend dasturchilari esa faqat UI(interface) dizayner yaratgan .psd, figma formatdagi fayllarni kodga aylantirib chiqadi.
J ava dasturlash tili va platforma. Java yuqori darajali, mustahkam, xavfsiz va obyektga yo`naltirilgan til. Platforma: dastur bajarila oladigan ixtiyoriy apparat yoki dasturiy muhit platformadir. Javaning ham o`zini mahsus bajarilish muhiti – platformasi mavjud (JRE – Java Runtime Environment).
Java dasturlash tilidan “Sun” firmasi ma`lumotiga ko`ra, 3 mlrd atrofidagi qurilmalar Javani ishlatadi (eski ma`lumot, hozir undan ko`p). Mana ulardan ba`zilari:
-Shaxsiy kompyuter dasturlari (Desktop Applications)
– acrobat reader, media-pleyer, antiviruslar va h.k.
-Web-dasturlar
-Korxona-tashkilotlar dasturlari (Enterprise Applications)
- bank yoki ishlab chiqarishga oid dasturlar
-Mobil dasturlar
-Smart kartalar’
-Robotlar
-O`yinlar

Download 0.91 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling