Bunday sharoitlarda to‘lqin uzunligi ???? = 5000 Å bo‘lgan spektral chiziqning qo‘shimcha kengligi quyidagiga teng bo‘ladi


Download 114.64 Kb.
bet1/7
Sana14.06.2022
Hajmi114.64 Kb.
#756369
  1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
Amaliyot Choriyev Q.
Jamshid Boltaboyev, Sobirova Sevara O\'KTAMOVNA, Floyda algoritmi-uz, 2 5258426772294211085

Bunday sharoitlarda to‘lqin uzunligi 𝜆 = 5000 Å bo‘lgan spektral chiziqning qo‘shimcha kengligi quyidagiga teng bo‘ladi:



Spektral chiziqning haqiqiy 𝛿ω kengligi tabiiy (79.2) kengligi bilan qo‘shimcha (79.10) kengligining yig‘indisidan iborat:


𝛿ω = 𝛿 𝛿


Chiziqning o‘rtasi — chastotaga to‘g‘ri keladi [q, (79.11)]. Bundagi katgalik energiya butunlay nurlanishga ketadigan sharoitda fogon ega bo‘ladigan chastotani bildiradi. Аtom nur chiqarganda R tepki energiyasi olishi tu- fayli spektral chiziq kichik chastota tomonga (ya‘ni uzun to‘lqinli tomonga) , kattalik qadar siljiydi; bu siljish (79.9) formula bilan aniqlanadi. Bu formulada R ni (79.7) ga muvofiq almashtiramiz:




(79.12)

Bu ifodadan chastotaning nisbiy siljishi ω chastotaga proporsional ekanligi kelib chiqadi.


Ko‘rinadigan yorug‘lik (ω ~ 3 * ) uchun ni chamalab aniqlaymiz. Аtom massasi g (atom og‘irliq ~ 100) deb faraz qilamiz. (79 12) formulaga asosan,
= 5* ,


ning bunga mos qiymati Å tartibida bo‘ladi, uni hisobga olmasak ham boʼladi.
Аtom ℏω foton yutganda fotonning ℏk impulsi atomga o‘tadi, natijada atom ilgarilanma harakatga keladi. Bu harakat energiyasi (79.7) formula bilan aniqlanishi mumkin. Binobarin, atomda elektronning energiyali sathdan energiyali sathga o‘tishi uchun foton

ℏω´ =





ω´ =
energiyaga ega bo’lishi kerak, foton chastotasi esa bunda kattalik (79.9) formula bilan aniqlanadi.
Shunday qilib, o‘rta qismi atomning chiqarish spektrida chastotada yotgan spektral chiziq oʼsha atomning yutilish spektrida chastotaga ega bo‘ladi. Ko‘rinadigan yorug‘likning chiqarish va yutilish chiziqlarining bir-biriga nisbatan siljishi (yaʼni 2 = ) chiziqning qo‘shimcha kengligidan (~ 3 • Å dan) besh tartibga va tabiiy kengligidan (~ Å dan) uch tartibga kam. Binobarin, ko‘rinadigan yorug‘likning chiqarish va yutilish chiziqlari rosa ustma ust tushgan, deb hisoblash mumkin.



Download 114.64 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling