Burdur destani


Download 4.73 Mb.
Pdf ko'rish
bet1/12
Sana15.12.2019
Hajmi4.73 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

1
İsa Kayacan
 
BURDUR DESTANI
‘Bensiz olmaz’
                                                                                                                                                      
                                                                                                                                                      
                                                                                                                                                      
                                                                                                                                                      
         
Prof. Dr. İSA  KAYACAN 
BURDUR TSO YAYINI

2
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
Türkiye’de “ilk kez” bir il’in yaşayan ve yaşatılan özellik ve 
değerlerinin manzum türüyle anlatılışı ve yayımlanışı olan bu 
araştırma, inceleme ve yorumlama;  
Burdur Gazetesi’nin 18 Şubat - 25 Mayıs 2009 tarihleri 
arasındaki sayılarında yayımlandı. 
DANIŞMA KURULU:
M. Ercan Taraşlı, Muharrem Tuncel, Çetin Bozcu,
Recep Kalkan, Seyit Erdoğan, Yrd. Doç. Dr. Şevkiye Kazan 
Ahmet Can, Ahmet Şakar, Nuri Yıldırım, Hüseyin Kayacan.
ISBN: 
 
Dizgi   
: Aysel Al, Hulusi İlhan
 
Düzenleme  : Gülendem Gültekin

3
İsa Kayacan
BURDUR TİCARET VE SANAYİ ODASI (BUTSO) KİTAP SERİSİ: 3
Burdur Ticaret ve Sanayi Odası 
Meclis ve Yönetim Kurulu Başkanları 
Feyzi OKTAY ve Yusuf KEYİK adına;                    
Yayına hazırlayan:  Ahmet Can
Grafik tasarım: Hulusi İlhan
 
BASKI:  Dilek Ofset Matbaa
Gazi Cad. Çiloğlu Sk. No:6
Tel&Fax: 0 248 233 1923
BURDUR
KASIM 2009

4
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
İÇİNDEKİLER 
Sunuş .......................................................................................7
Önsöz ......................................................................................9
Genelleme .............................................................................11  
Tarihin içinden ....................................................................21 
Tabiat ve Turizm varlıkları .................................................33
Deprem ve Afetler ...............................................................47 
Kültürel Varlıklar .................................................................51 
Tarım ve Ekonomi ...............................................................59
Yerleşim Birimleri................................................................67
Resmi ve Sivil Toplum Kuruluşları ....................................73
Yöneticiler (Milletvekili - Valiler vd.)  ..............................85 
Belediye Başkanları ...........................................................105
Bilim Adamları, İş Adamları-Toplum Öncüleri ............111   
Yardımseverler  ..................................................................129 
Burdur’a Hizmet Edenler
Bürokrat-Serbest Meslek Sahipleri ..................................135
Teke Yöresi Folkloru ve Halk Kültürü .............................157
THM-TSM Ünlüleri ..........................................................165
Mahalli Sanatçılar ..............................................................181
Matbaalar ............................................................................197
Gazeteler .............................................................................199
Dergiler ve Bültenler .........................................................219
Gazeteciler ..........................................................................225
Radyo ve Televizyonlar .....................................................249
Yazarlar ...............................................................................251
Şairler ..................................................................................271

5
İsa Kayacan
Ozanlar ...............................................................................283
Şiir ve Yazılarıyla Burdur’u - Burdurluyu anlatan 
Burdurlu olmayan şair, yazar ve gazeteciler  ..................289
Ressamlar ............................................................................301
Spor kuruluşları ve sporcular ...........................................309 
Yemekler, tatlılar ve Burdur’da üretilenler ......................319
Kaynaklar  ...........................................................................331
Hasan Türkel’in, İsa Kayacan’la Ropörtajı ..................... 333 
En Baştaki Yıldız (Kemal Petricli) ...................................337
İsa Kayacan’ın Biyografisi .................................................339
İsa Kayacan’ın Burduru, Burdur’un 
İsa Kayacacanı için (Burdur çıkışlı) yazılanlardar ........341

6
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’

7
İsa Kayacan
 SUNUŞ 
Burdur’u, Burdurluyu manzum bir anlatımla, destansı 
bir toparlamayla anlatmayı hep düşündüm. 
Türkiye’de “ilk kez” yapılacak bu araştırma ve yazımım-
la bir “ilk”e daha imza atmak için zaman ve fırsat aradım. 
Haddizatında  bu  arayış,  yazım  için  hazırlanmamda  veya 
başlanışında düğümlendi uzun süre. 
Burdurla ilgili yazıp yayınladığım kitaplarımı yeniden 
inceledim.
Burdur çıkışlı öteki yayınlarla okur, araştırmacı ve me-
sai  arkadaşlığım oldu zaman zaman.
Öyle  ya;  Burdur,  araştırmaların  ışığında  araştırmacı-
ların gözüyle değişik yönleriyle anlatılmıştı, sayfalara ak-
tarılmıştı. Resmi kurumlarca şahıs veya özel kuruluşlarca 
yapılmıştı bu çalışmalar. 
Böyle bir ortamdan yararlanmalı kendi bakış açımdan 
gözüm, beynim ve kalemimle, yeni bir anlayışla yola çık-
mak, yeni bir üslup içinde Burdur’un tarihini tabiat ve tu-
rizm varlıklarını yerleşim birimlerini Vali ve Belediye Baş-
kanlarını, İşadamı ve Toplum öncülerini, 
Yardımseverleriyle  Burdur’a  hizmet  eden  bürokrat  ve 
serbest  meslek  sahiplerini,  Teke  yöresi  forklorü  ve  halk 
kültürünü, THM-TSM alanındaki ünlüleri, mahalli sanat-
çıları, 
Bilim adamlarıyla, gazete ve gazetecileri, yazar, şair ve 
ozanların  yanında  Burdur  çıkışlı  ressamlar,  Burdur’daki 

8
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
spor  kuruluşlarından,  sporculardan,  Burdur’da  üretilen-
lerden  söz  etmeli  Burdurlu  olmayan  şair  ve  yazarların 
Burdur’la  ilgili  yazdıklarına  bakmalıydım.  Hatta  Burdur 
yemekleriyle tatlılarını da unutmamalıydım. Öyle de yap-
tım. 
Şiirsel anlatımın içinde önemli yeri olan edebiyatımı-
zın “Manzum türü”yle dile getirilen özellik ve güzellikler 
ortaya konulan Burdur fotoğrafı içindeki kareler itibariyle 
tarihe düşülen notlar içerisinde yerini almalıydılar.
Burdur’la  ilgili  önceki  yayın  çalışmalarımda  olduğu 
gibi, bu araştırma ve yayın çalışmamın da hedefi budur. 
Kitabın  yayınlanması  kararını  veren;  Burdur  TSO 
Yönetim  Kurulu  Başkanı  Yusuf  Keyik,  Yönetim  Kurulu 
Üyeleri;  Ali  Gür,  İbrahim  Solak,  Ö.  Faruk  Gündüzalp, 
Şükrü  Ürküt,  B.  Osman  Aslanboğa,  Osman  Kısaoğlu, 
Alaettin  Seçilmiş,  Tahsin  Eren’le,  katkılarından  dolayı 
Basın  Danışmanı  Ahmet  Can  ve  Hulusi  İlhan’a  teşekkür 
ediyor, sevgi ve saygıyla selamlıyorum efendim.
Prof. Dr. İSA KAYACAN

9
İsa Kayacan
ÖNSÖZ
İller,  ilçeler,  beldeler,  köyler  gibi  yerleşim  birim-
leri  içinde  olup  bitenler,  buralardaki  kuruluşlar  bün-
yesindeki  faaliyetler  çerçevesinde;  dün  ile  bugün,  bu-
gün  ile  yarın  arasında  köprü  görevi  yapan,  böyle  kabul 
edilen  yayın  çalışmaları  önemli,  anlamlı  ve  kalıcıdır.
Burdur Ticaret ve Sanayi Odası Yönetimi olarak, kül-
türel  değerlerimizle,  insani  değerlerimizi,  ön  planda  tu-
tan  bir  anlayışla  çalışmalarımızı  sürdürürken,  yayınla-
rımızla  da  ilimiz  geleceğine  ışık  tutmayı  hedefliyoruz. 
Burdur’umuzun  yetiştirdiği,  ilimizin  tanıtımında 
yurtiçi  ve  dışındaki  çalışmalarıyla  53  yıldır  araştırıp, 
yazıp  yayınlayan  onlarca  rekorun  sahibi,  ilimizin  kül-
tür  elçisi  gazeteci-yazar  Prof.  Dr.  İsa  Kayacan’ın  ülke 
genelinde  ve  yurtdışındaki  gazete  ve  dergilerde  ya-
yınladığı  Burdur’a  yönelik  binlerce  makalesi  yanında;
“Burdur Hatırlamaları”, “Burdur’un Saz ve Söz Ustaları” 
ve “Şiirlerle Burdur” adlı kitaplarından sonra, yıllarca araş-
tırıp,  inceleyip  değerlendirerek  “Burdur  Destanı  -  Bensiz 
Olmaz”ı Odamız yayınları arasında yer vererek Burdur ta-
rihine önemli bir yayın notu daha düşmenin, kültürümüz 
zenginliğine  katkıda  bulunmanın  huzur  ve  mutluluğunu 
yaşadığımızı kaydediyor, böyle bir yayını şehrimize kazan-
dırdığı için Sayın İsa Kayacan’ı kutlayarak “Burdur Destanı - 
Bensiz Olmaz” ın şehrimiz tanıtımına önemli katkılar sağla-
yacağı inancımı belirtiyor, sevgi ve saygılarımı sunuyorum.
Yusuf KEYİK
Burdur Ticaret ve Sanayi Odası
Yönetim Kurulu Başkanı

10
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz

11
İsa Kayacan
GENELLEME
Olağanüstü,-
Olayları yansıtan,
Bir düzen içinde, 
Sapmadan, saptırmadan,
Bir bütünlüğü,
Anlatan, 
Detaylandıran,
Destan, 
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Burdur; Bir sevdadır,
Burdurlu; Sevgi yumağıdır,
Burdur; İnsandır, vatandır, topraktır,
Burdur; Hasrettir, özlemdir,
Burdur; Huzur kentidir,
Burdur; Curadır, bağlamadır, kabak kemanedir sipsidir. 
Burdur; Beyköylü Ali beydir, Tefenni’li Ali beydir.  
 
Kemerli Gaz Amad’dır. 
Burdur; Düğün havalarından, eşkıya havalarına, 
 
Avşar beylerinden oyun, havalarına, gurbet 
 
havalarına,   uzanıp giden, uzunca bir yoldur.

12
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
Burdur; Güllük dağından- Genç Ali’ye, Aksulu’lu Osman              
             Ağa’ya, Arvallı’lı Hatça’ya, duyulan sevdalarda, 
 
mertlikte,  kahramanlıkta, türkü türkü, dilden 
 
dile dolaşıp gelen sımsıcak bir el’dir, bölgesel 
 
dildir, güçlü - kuvvetli koldur.  
Burdur; Teke havalarında, teke zorlatmalarında, 
 
Teke zeybeğinde, ağır serenler, Tefenni ve 
 
Bucak  zeybeklerinde;
 
  - Çalımdır, edadır,
 
  - Kol ve ayak hareketlerinin uyumudur, 
 
  - Zeybeklerin duruşudur,
 
  - Yere çift vuruştur,
 
   Bir kahraman, bir efe edasıyla,
 
   Gönül gönüle duruştur. 
Burdur; Testi kebabı, şiş köfte (Burdur şiş),  kabak tatlısı,
Burdur muhallebisidir.  
Burdur; Damak tadı, ceviz ezmesidir.  
Ben Burdur’um,
Ben Burdur’um, 
Ben Anadoluyum,
Hasret, hasret,
Duygu, duygu, 
Özlem, özlem,
Bayrak, bayrak,
Türkiye, Türkiye,
Burdur benim, benim, 
Burdur benim… Bensiz olmaz.
G G G

13
İsa Kayacan
Dünyadaki, 
Türk dilleriyle, 
Konuşulan,
Türk dilleriyle, 
Türklerin güzellikleriyle, 
Yaşanılan, yaşatılan, zenginlikleriyle, 
Gündemde kalan Burdur,
Benim… Bensiz olmaz. 
G G G
11.yy.
Türklerin yerleşimleriyle,
Kurucularım,
Kınalı Aşiretiyle,
Teke Yöresinin,
Kültür başkentiyle,
Onurlanan, 
Gururlanan,
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Güller ve 
Göller diyarı
Olarak bilinen,
Gurbette yaşayanlarca,
Hasret hasret,
Özlem özlem 
Gelinen
Burdur, 
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

14
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
Burdur’un zeybekleri,
Gurbet havaları, türküleri içinde yeralmak, 
Kulaktan kulağa dağılmak isterdim.
Efelerin harman olduğu, 
En ağır zeybeklerden, en süratli zeybeklere,
Oyunlara kadar,
Oyun havaları içinde göğüs  kabartmak, 
Serenler zeybeğini, alyazmayı,
Yere çöküşlerdeki kıvraklığı, 
Şu Burdur’un dermenini, 
Çavdır’ın hanlarını,
Beyköylü ve Tefennili Alibeylerin,
Öykülerini anlatan türkülerini çalıp-çığıran,
Burdur folkloru içinde düngümek, 
Diz vurup, dimdik durmak isterdim, 
Denilen Burdur, 
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Muhtar mı oldun, 
Kezban yengeyle, 
Denizin dibinde, 
Demirden evlerle,
Bilinen Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

15
İsa Kayacan
Güneybatı Anadolu’da 
Göller bölgesinde;
Kuzeydoğu ve 
Güneyden Isparta İlinin, 
Keçiborlu, merkez Sütçüler ilçeleriyle, 
Antalya’nın Merkez ve
Korkuteli ilçeleriyle, 
Güneybatı ve batıdan, 
Muğla toprakları ve, 
Denizlinin, Çameli, Acıpayam, 
Çanak ilçeleriyle, 
Kuzeyde, 
Afyonkarahisar ilinin, 
Dazkırı ilçesiyle, 
Çevrili olan, Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Batı Toroslar arasında, 
Bir çökme havza kenarında,
Yeralan, 
Toprakları bütünüyle,
Bir plato görünümünde olan,
Burdur,     
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

16
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
Akdağ, Söğüt, Kestel,
Katrancık, Rahat, Koçaş,
Eşeler dağlarıyla, 
Rahat ve Eşeler yaylalarıyla, 
Bilinen Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Merkez ilçede,
Burdur Ovası, 
Hacılar, Yarıyası, Eğneş,
Kozluca, Elmacık, Klavuzlar,
Çine, Kuzköy Ovaları,
Ağlasun, Başköy,   
Öteyüz, Çeltikçi,  
Bucak, Kestem, Keçili, Ambahan,
Ürkütlü, Kızılkaya,   
Yuva, Karapınar, Ovaları, 
Gölhisar, Yamadı, Çavdır,   
Haravza, Söğüt Ovaları, 
Tefeneni, Hasanpaşa, Başpınar,
Beyköy Ovaları,
Karamanlı, Kağılcık, Akçaköy, 
Erli Ovaları, bulunan 
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

17
İsa Kayacan
Akarsuları arasında,
Alakır, Burdur, Arvallı, Kıravgaz, 
Askeriye, Başköy, Dalaman çayları, 
Sayılabilen,
Suları içilebilen,
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
İl sahası, 
Akdeniz ikliminin etkisinden,
Uzak kalan, 
Akdeniz şeridiyle, 
İl sahası arasında bulunan,
İl topraklarının, 
Güneybatı yönündeki, 
Yükseklikler nedeniyle, 
Kışları soğuk, yazları sıcak olan,
Yıllık yağışın büyük kısmı,
Kış aylarında, 
Yağmur ve kar şeklinde,
Karşımıza çıkan,
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

18
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
Dünyada 
Nesli tükenmekte olan,
Dikkuyruk ördeklerinin,
Yüzde 70’ine
Kış aylarında
300 bine yakın 
Su kuşuna
Ev sahipliği yapan,
Burdur Gölü
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Lügat-ı Tarihiye ve Coğrafiye’de
“Konya vilayeti dâhilinde,
Konyanın güneyinde,
Elliiki saat uzaklığında,
Bir sancak merkezidir,
Ondokuz cami, on mescid, yirmiüç okul
Ve beşbin dokuzyüz kadar,
Nüfusu vardır.
Altı kazası ile birlikte, 
Toplam nüfus,
Kırkbine ulaşır, 
Arazisinde her türlü, 
Ürün yetişir,
İpek-  tütün ve afyon da üretilmektedir,
Burdur’un bir saat kuzeyinde, 
Çürüksü gölü ya da, Burdur gölü, 
Adıyla bilinen,

19
İsa Kayacan
Bir göl vardır ki, 
Suyu çok acıdır,
Bu nedenle gölün içinde,
Balık ve sülük olmadığı gibi,
Geçtiği yerlerde, 
Bitki de yetişmediğinden,
Halka yararı yoktur,
Gölün sahilinde bulunan,
Keçiborlu kazasından kesilen odun vs,
Bu göl vasıtasıyla, 
Kayıklarla kasabaya ulaştırılır.
Burdur’un bahçeleri,
Üç saat güneyindeki,
Çineden çıkan, 
Gölpınar adlı, 
Su vasıtasıyla sulanır.
Burdur cumhuriyetin ilanı ile beraber,
Bugünkü hudutları içerisinde,
Tefenni ilçesi ve,
Bucak nahiyesini içine alan,
Bir ilçe ve bir nahiyeli,
İl merkezi olmuştur” denilen
Burdur 
Benim... Bensiz olmaz 
G G G

20
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
Nüfus
“1831 yılında yapılan,
Nüfus sayımında,
Burdur ve kazalarının nüfusları, 
Burdur merkezinin, 
İslâm: 8 bin 505 Reaya: 683
Gölhisar’ın: 4248, 
Tefenni’nin: 1789,
Ağlasun’un: 2168 olup,
Reaya nüfus buralarda bulunmamaktadır.
1927 yılında Burdur’un nüfusu,
83 bin 876” dır.
Bilgileri olan, 
Burdur, 
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
OKS’de; 2007-2008 yıllarında
Türkiye birincisi olan 
İller grubunda
SBS’de 2009 yılında 
Türkiye birinciliğini bırakmayan
“Eğitimin merkezi, eğitim kenti”
Olarak anılan 
Burdur, 
Benim… Bensiz olma
G G G

21
İsa Kayacan
TARİHİN İÇİNDEN
İsim
a-Bir iddiaya göre;
Akdeniz bölgesinin batı kesiminde,
Göller bölgesinde yer alan
“Polydor” sözcüğünden gelen,
Bizans döneminde, 
Polydorion”'>“Polydorion” olarak anılan,
Daha sona adı, 
“Burdur’a” dönüşen,
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
b-Bu anlatımdan yola çıkılarak,
 Adı Türkçe olan,
Yerimin her devirde, 
İskan edildiği bilinen, 
Yerli Rumların verdikleri, 
Polydorion” adı, 
Antik çağların değil,
Yakın zamanların,
Bir hatırası olarak kalan, 
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

22
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
c- İsmi “Bor”
Yani şarap, üzümle ilgili, 
Bir kelimeden,
Gelen,
Burdur, 
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
ç-Yöremin eski adı,
Limobrama” 
Yani “Gölkenti”  olan,
Bu sözcükten türeyerek,
Sonradan “Burdur” adını alan, 
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
d- İki rivayet daha vardır,
Bunlarda yıllardır anlatılır:
Türkmen boylarının, 
Kınalı oymalı mensupları, 
Burayı bulduklarında, 
Bölgenin güzelliği karşısında,
“Cennet buradadır” diyerek,
Üstelik sevinerek,
Halk arasındaki,
“Burada dur” sözü zamanla,
Burdur haline gelen,
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

23
İsa Kayacan
e-Son rivayet Selçuklulara aittir,
Belki bu rivayet daha doğru daha gerçektir:
Selçuklular Anadolu’yu ele geçirip,
Konya’yı Başkent yapınca, 
Selçuklu sultanı, 
Bir düş gördü.
Atalarından biri ona;
“ Er- geç bu toprakların tümü senindir,
Yarından tezi yok. 
Atını güneybatıya sür.
Biz sana “ dur” deyinceye kadar ilerle”.
Diye tavsiyede bulununca, 
Sultan atına atladı,
Yollara düştü, 
Birgün ilerlerken, 
“Buradadur” diye 
Bir ses işitti.
Sultan düşünü hatırlayarak durdu.
Durduğu yerde bir kasaba kuruldu.
Adı da “Burada dur”dan,
Esinlenerek, “Burdur” oldu.
Tarihi bilgileriyle bilinen,
Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Göller bölgesinde “Pisidyra” yapılan,
Araştırma ve kazılardan anlaşılan,
Tarih öncesi dönemlerden beri,
Yerleşme yeri olan, 
Burdur   
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

24
Burdur Destanı ‘Bensiz olmaz’
Ecdadımızın yurt tuttuğu günden beri,
Türk-İslâm kültürünün,
En yoğun yaşandığı bölge,
Burdur yöresi, 
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
1325 yılında,
Bir Arap seyyahı, 
İbn-i Battuta’nın seyahatnamesinde;
“Antalya’dan Burdur’a gittik, 
Burası küçük bir beldedir, 
Bağlık, bahçelik, suyu çoktur. 
Yüksek bir dağın başında kalesi vardır.
Burada Hatib’in evine misafir olduk. 
Ahiler toplanıp bizi, 
Misafir etmek istedilerse de,
Hatip onlara müsaade etmedi.
Ancak,
Ahinin bostanında bize,
Bir ziyafet verdiler,
Bütün Ahiler, 
Bu ziyafete geldiler. 
Hepsi sevinç ve mutluluk duydular,
Ne biz onların dilini biliyorduk,
Ne de onlar bizimkini.
Arada tercümanda yoktu,
Onların yanında kaldıktan sonra,
Isparta’ya gitmek üzere oradan ayrıldık”
Denilen Burdur, 
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

25
İsa Kayacan
Osmanlı Yönetimi:
Burdur’un Hamitoğullarından, 
Osmanlı yönetimine geçmesinden sonra:
Anadolu Beylikleri Yıldırım Bayezid’e savaş açınca
Bayezid  bu beyliklerin üzerine yürüyünce   
Bu arada, Hamit’il’ine de saldırınca
Bu Beyliğin tüm toprakları
Ele geçince 
Yöre 1391’ de,
Anadolu Beylerbeyinin Merkezi 
Olan Kütahya’ya bağlanıyor. 
Anlatımı içinde olan Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G
Klasik Dönem:
Burdur’un Kütahaya’ya bağlandığı dönemde 
Osmanlı Şehzadelerinden 
I. Beyazid ile II.Selim
Kütahya’da Beylerbeyi
Olarak bulunuyorlar.
Anlatımıyla ifade edilen Burdur,
Benim… Bensiz olmaz.
G G G

26


Download 4.73 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling