Dars-muqaddas


Download 24.97 Kb.
Sana04.02.2020
Hajmi24.97 Kb.

onqa tuman 31-son

Umumiy o’rta ta’lim maktabi tarix fani

o`qituvchisi Qabulov Rustamboyning 8a-sinfda

o’zbek tarixidan"DARS-MUQADDAS” shiori ostida

"XIX asrning birinchi yarmida Buxoro amirligi”

mavzusidagi

BIR SOATLIK OCHIQ

DARS ISHLANMASI

Sana: 30.01.2016

Sinf: 8 A

Fan: Tarix

Mavzu:XIX asrning birinchi yarmida Buxoro amirligi

Maqsad:

-Tarixiy malumotlarga asoslanib, o`rganilayotgan davrning xarakterli xususiyatlarini ochib berish

-O`quvchilarni tariximizga bo`lgan qiziqish va hurmatlarini oshirish

-O`quvchilarni matn ustida ishlay olish ko`nikmalarini rivojlantirish



Dars turi: Yangi bilim beruvchi

Dars metodi: Domino mashqi, Bumerang uslubi

Dars jihozi: Darslik O`zbekiston tarixi atlasi, texnik asboblar va slayd

Darsning borishi

I.Tashkiliy qism ( 3 daqiqa )

O`quvchilar diqqatini darsga qaratib, ijodiy ishchi muhitini yaratish



II. O`tilgan mavzuni takrorlash ( 7 daqiqa )

Bu vazifa "Domino” mashqi orqali o`tkaziladi. Bu uchun o`qituvchi 20 yoki undan ortiq kartochkalar tuzadi. Har bir kartochka qalam bilan ikkiga bo`linadi. Birinchi kartochkada "Start” buyrug`i berilgan bo`lib qolgan yarmiga birinchi savol beriladi. Qolgan kartochkalarda savolning javobi yozilgan bo`ladi.Shu savolga javobni guruhdagi o`quvchi topib bilishi shart. Savolga javob topgandan so`ng o`quvchi teskorlik bilan javob beradi va kartochkaning qolgan qismidagi savolni o`qib e`lon qiladi. Mana shunday tarzda o`quvchilarning qanday tarzda bilim olganligi o`qituvchiga namoyon bo`ladi. Masalan:



III. Yangi mavzuni tushuntirish. ( 7 daqiqa )

1.Buxoro Amir Haydar Hukmronligi davrida

2.Amir Nasrullo hukmronligi

3.Amirlikning quroolli kuchlari

4.Ichki siyosat

Amir Masum Shohmurod vafot etgach, taxtga og`li Amir Haydar o`tirdi ( 1800-1826). Mahalliy hukmdorlar-beklar hamda zodagonlar markaziy hokimiyatga qarshi yana kurash boshladilar. Ayniqsa, markaziy hokimiyatning o`lpon yig`uvchilari o`zboshimchaligidan norozi bo`lgan Marv Turkmanlarining 1800-yildagi qo`zg`olonini Amir Haydar qattiqqo`llik bilan bostirdi.

1826-yilda amirlik taxtiga Nasrullo ( 1826-1860 ) o`tirdi. Amir Haydarning uchinchi o`g`li edi. Nasrullo qisqa vaqt ichida taxtga da`vo qilishi mumkin bo`lgan barcha avlodlarining bahridan o`tadi. Ularning uy-joylarini talash, oila a`zolarini esa tahqirlashni lashkarlar ixtiyoriga topshiradi.

Amir Nasrullo amirlik tarkibiga rasmangina kirgan bekliklarni yagona davlatga birlashtirish yo`lida qat`iyat bilan kurash olib bordi. U Buxoroda birinchi bor 40 mingga yaqin sarbozdan iborat muntazam qo`shin tuzdi. U zamonaviy to`pchilar qismini tuzish niyatida chetdan to`p quyuvchi ustalarni, to`p quyish ilmiga o`rgatuvchi mutaxxasislarni jalb etdi.

XVIII asrda amirlik qo`shini asosan otliq navkarlarva qoracherikdan tuzilgandi. Qo`shinlar to`p, qilich, pilta miltiq, nayza va o`q yoy bilan qurollangan edi. 1837-yilda Amir Nasrullo muntazam piyoda askarlar qo`shini tuzib, ular uchun maxsus kiyim ( qizil kamzul, oq shalvar va qalpoq ) joriy etildi.

Mang`it hukmdorlari ichki siyosatning asosiy maqsadi markaziy hokimiyatni mustahkamlash, xalq ommasini qattiq itoatda tutishdan iborat bo`lgan. Ayni paytda, mang`it hukmdorlari yirik zodagonlarning nufuzini kamaytirishga imkon beruvchi tayanch kuchlarni vujudga keltirish siyosatini tutdilar.



IV. Yangi mavzuni mustahkamlash ( 23 daqiqa )

Yangi mavzuni mustahkamlashda "Bumerang” usulidan foydalaniladi.

Ushbu texnologiya o`quvchilarni dars jarayonida, darsdan tashqarida turli adabiyotlar, matnlar bilan ishlash, o`rganilgan materialni yodida saqlab qolish , so`zlab berish, fikrni erkin holda bayon eta olish, qisqa vaqt ichida ko`p malumotga ega bo`lishga olib keladi.

1.O`quvchilar kichik guruhlarga ajraladilar.

2.O`quvchilar mustaqil o`rganishi uchun mavzu bo`yicha matnlar tarqatiladi.

3.Berilgan matnlar o`quvchilar tomonidan yakka tartibda mustaqil o`rganiladi.

4.Har bir guruh a`zolaridan yangi guruh tashkil etiladi.

5.Yangi guruh a`zolarining har biri guruh ichida navbati bilan mustaqil o`gangan matnlari bilan axborot almashadilar, ya`ni bir-birlariga so`zlab beradilar, matnni o`zlashtirib olishlariga erishadilar

6.Berilgan ma`lumotlarni o`zlashtirilganlik darajasini aniqlash uchun guruh ichida ichki nazorat o`rnatiladi.

7.Yangi guruh a`zolari dastlabki holatdagi guruhlarga qaytadilar.

8.Har bir guruhda hisobchi tayinlanadi

9.O`quvchilarning qay darajada o`zlashtirilganligini aniqlash maqsadida o`qituvchi o`quvchilarga savollar bilan murojaat etadilar. Og`zaki so`rov o`tkaziladi

10. Savollarga berilgan javoblar asosida guruhlarni to`plagan umumiy ballari aniqlanadi.

Guruhlarga beriladigan savollar:

1-guruhga:

1. Amir Haydar hukmronligi davri nimasi bilan xarakterlanadi?

2. Amir Nasrullo nimaga shafqatsiz amir deb hisoblanadi?

2-guruhga:

1. Amir Nasrullo harbiy sohada qanday ishlarni amalgam oshirdi?

2. Amir qo`shiniga kimlar ta`lim bergan?

3-guruhga:

1. Mang`it hukmdorlari ichki siyosatining asosiy maqsadi nima edi?

2. Mang`itlar qanday siyosat yuritganlar?

4-guruhga:

1. Mang`it amirlari qaysi qabilani o`zlarining asosiy va ijtimoiy tayanchiga aylantirganlar?

2. Sarboz deb kimlarni aytishgan?

V. Baholash ( 3 daqiqa )

O`qituvchi bugungi darsda nimalarga erishganligini ta`kidlaydi.

Faol o`quvchilar baholanadi.

VI. Uyga vazifa ( 2 daqiqa )

1.Mavzu yuzasidan darslikda berilgan savollarga javob topish.

2.Mang`itlar sulolasi davrida siyosiy hayot ashtarxoniylar davridagi siyosiy hayot bilan qaysi jihatlari bir-biriga o`xshamaganligi hamda bir-biridan farq qilishni tahlil qilish va ularni daftarlarga qayd qilish.

 

 



 

              YUKLAB OLISH
Download 24.97 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling