Ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsientini hisoblash


Download 0.52 Mb.
Sana25.05.2022
Hajmi0.52 Mb.
#704961
Bog'liq
2 5197218179746634696
Oʻzbekiston tarixi 5, E-AUKSION №1086220 - sonli lot haqida ma`lumot, Azar FUN Grammar-Hadouts-docx, XAMROYEV JO\'RABEK, XAMROYEV JO\'RABEK, Ekologik ta'lim tarbiya 3-amaliy mashg'ulot, mitsella hosil bolishi, 4-лаб иши, Тошматов Самариддин, SPIRTLAR-1, Бобур расм, Курбонова Маьмура Аьзамовна, Korxonaning o\'z oborot mablag\'lari bilan ta\'minlanganlik tahlil, taqvim, Ma\'lumotnoma



1.savol. Ekonometrik model parametrlarining iqtisodiy tahlili va elastiklik koeffitsientini hisoblash.

Ekonometrik modellashning uchinchi bosqichi – modelni verifikatsiya qilishdir. Bu jarayon tuzilgan modelni ahamiyatliligini to‘rtta mezon bo‘yicha tekshiriladi:


- modelning sifati ko‘plikdagi korrelyatsiya koeffisienti va determinatsiya koeffisienti yordamida baholanadi;
- modelning ahamiyati approksimatsiya xatoligi va Fisher mezoni yordamida baholanadi;
- model parametrlarining ishonchliligi Styudent mezoni bo‘yicha baholanadi;
- Darbin-Uotson mezoni yordamida «Eng kichik kvadratlar usuli» ning bajarilish shartlari tekshiriladi.
Tuzilgan ekonometrik modelning ahamiyatliligi, ishonchliligi va keyinchalik prognozlashda qo‘llash mumkinligi quyidagi mezonlar asosida baholanadi:

  1. Ekonometrik modellarni ahamiyatini Fisher mezoni va approksimatsiya xatoligi yordamida baholash.

2. Ekonometrik modellar sifatini ko‘p omilli korrelyatsiya koeffisienti va determinatsiya koeffisienti yordamida baholash.

3. Ekonometrik model parametrlarini Styudent mezoni yordamida baholash

4.Qatorlarda qoldiq avtokorrelyatsiyani Darbin-Uotson mezoni bo‘yicha baholash.



Bu mezonlarni hisoblash formulalari va tekshirish jarayoni amaliy mashg‘ulotlarda ko‘rsatiladi.
Deylik, i va j) lar o‘zgaruvchilar hamda у o‘zgaruvchi x o‘zgaruvchiga bog‘liq bo‘lsin. Bu bog‘liqlik у = f(x ) funksiya yordamida tavsiflansin. Bunda, odatda, x - erkli 0‘zgaruvchi, у esa erksiz o‘zgaruvchi (ya’ni x ning funksiyasi) deb ataladi. Erksiz o‘zgaruvchi ikki yoki undan ko‘p erkli o‘zgaruvchiga bog‘liq bo‘lishi ham mumkin, masalan, z = / ( x, у ) , z = / ( x ,, x ,, xn) . Iqtisodiyotda erksiz 0‘zgaruvchi erkli o‘zgaruvchi (yoki o‘zgaruvchilar) o‘zgarishiga qanday ta’sirlanishini aniqlash (bilish) muhim ahamiyatga ega. Ko‘pincha, erkli o‘zgaruvchilar 1 (bir) protsent (foiz) o‘zgarganda erksiz o‘zgaruvchining o‘zgarishini tekshirishga to‘g‘ri keladi. Ma’lumki, funksiyaning argument o‘zgarishiga qarab o‘zgarishi uning hosilasi yordamida aniqlanadi. Iqtisodiyotda bunday usul noqulaylikka olib keladi, chunki funksiyaning son qiymati o‘lchov birligini tanlashga bog‘liq. Bu holatni misolda tushuntiramiz. Faraz etaylik, p — shakar narxi, Q(p) - shakarga bo‘lgan talab funksiyasi bo‘lsin. Agar shakar narxi so‘mlarda bo'lsa, ushbu QP = ^ L y Др-*0 Д P hosilaning o‘lchov birligini aniqlaylik. Agar Q ( p ) kilogrammlarda yoki kg s sentnerlarda oMchansa, hosila —-— yoki —-— lar bilan aniqlanadi. Bu so tn so m f sonlar turlicha, o‘zaro teng emas. Masai an, agar Q'(Po ) ~ 500 —-—so‘m 57 J bo‘lsa, Q '(p0) — 5 —-— bo‘ladi. Bu sonlar o‘zaro teng emas. Shu so m sababli argumentning bir protsent (foiz) o'zgarishiga qarab funksiyaning o‘zgarishini aniqlaydigan o‘lchovbirliklarigabog‘liq bo‘lmaydigantushuncha kiritish zaruriyati tug‘iladi. Bunday tushunchani kiritish uchun nisbiy o‘zgarishlami aniqlaydigan miqdorlami keltiramiz: Ay - erksiz o‘zgaruvchming (funksiyaning) nisbiy o‘zgarishi; Ax — - erkli o‘zgaruvchining (argumentning) nisbiy o'zgarishi; 4.1 — ta’rif. Bir о ‘zgaruvchili funksiya elastikligi deb erksiz va erkli о 'zgaruvchilar nisbiy о ‘zgarishlari nisbatining Ax nolga intilgandagi limitiga aytiladi va E x (y) kabi belgilanadi: Л*-»0V У = lim Дх->0 lim — Ax у J у Ах

2-savol. 1).



2-savol. 2).






.
Download 0.52 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling