Fanning m a z m u n I, predm et1 va vazifalari


Download 127.24 Kb.
Pdf ko'rish
bet7/9
Sana13.05.2022
Hajmi127.24 Kb.
#668241
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Bog'liq
1-bob. Fanning m a z m u n I, predm et1
Tarix, 1-variant, @K0milov T3.docx, 1-kredit bo'yicha nazorat, 1-kredit bo'yicha nazorat, The story of Coca, 15456556, Jamoada shaxsni tarbiyalash, pdf, 1-Amaliy mashgulot Nutqli signallarni generatsiyalash metodlarini o’rganish. Nut, bes 3 [142](1)I7, , 42eb79677f876aff6725ad660bdc0d0c, ekologiya fanining maqsad va vazifalari va rivojlanish tarixi, ekologiya fanining maqsad va vazifalari va rivojlanish tarixi
M odellashtirish
M odel o ‘zi nim a? B oshqam v ilmi ishlatadigan ayrim m odellarni 
kom pyutersiz am alga oshirish m urakkab b o ‘lsa ham , m odellashtirish 
konsepsiyasi oddiy. S h e n n o n n in g t a ’rifiga b in o a n : « M odel — bu 
obyektni, tizim ni yoki g‘oyani butu n lik n in g o ‘zidan farqli m a ’lum bir 
shaklda taqdim etilishi». M asalan, tashkilot sxem asining o ‘zi uning 
tuzilishini ifoda etadigan m odeldir. U shbu kitobda tavsiflangan ham m a 
boshqaruv nazariyalari tashkilot yoki uning qandaydir kichik tizimi 
ishlash m odelining m ohiyatidir. Siz ko‘p o ‘tm ay m odellarning boshqa 
ko‘p sizga tanish boMgan m isollari borligiga ishonch hosil qilasiz.
M odel qoM lanilayotgan real hayotiy vaziyatni soddalash tirish n i 
u ning asosiy xususiyati deb hisoblasa boMadi. M odel shakli kam roq 
m urakkab bo'lgani va ishga tegishli bo'lm agan, real hayotda m uam m oni 
x irala sh tira d ig a n m a ’lu m o tla r y o ‘q b o ‘lib k etg an i u c h u n , m odel 
rahbarning uning oldida paydo b o'layotgan m u am m o lam i tushunish
12


va hal etish qobiliyatini oshiradi. M odel, shuningdek, rahbarga o ‘z 
tajribasini va m ulohaza qilish qobiliyatini ekspertlar tajribasi va m ulohaza 
qilish qobiliyati bilan m ujassam lashtirishga yordam beradi.
Modellashtirish zarurati
R eal h ay o t b ilan to ‘g ‘rid an t o ‘g ‘ri o ‘zaro m u n o sab atd a b o 'lish
o ‘rniga m odel ishlatishni shart qiladigan b ir nech a sabablar mavjud. 
Ularga k o ‘p tashkilot vaziyatlam ing tabiiy m urakkabligi, real hayotda 
za ru r b o ‘lganda h am ilmiy tajribalarni o ‘tkazishning im koni b o ‘lmasligi 
va rahbariyatning kelajakka qarashi taalluqlidir.
M urakkablik. H a m m a boshqaruv m aktablaridek boshqaruv ilmi 
ham real olam ning tashkilot m uam m olarini hal etishda foyda I i boMishga 
in tilad i. In so n m odel yo rd am id a reallik bilan o ‘zaro m uno sab atd a 
boMganida qobiliyatlarining oshishi g ‘alati k o ‘rinishi m um kin. A m m o 
bu shunday, ch unki tashkilotning real h ay o ti n ihoyatda m urakkabdir 
va m uayyan m uam m oga taalluqli o ‘zgaruvchan m iqdorlarning faktik 
soni h a r b ir kishining q obiliyatidan a n c h a ortiq b o 'lish id ir va real 
h a y o tn i m o d e lla s h tir is h y o rd a m id a s o d d a la s h tir ib u n i a n g la sh
m um kindir.
Ilm iy tajriba o 'tk a zish . M u a m m o la m i hal etish n in g a lte rn a tiv
v a ria n tla rin i si n ab k o ‘rishi va tajrib ad a tekshirishi m a ’qul boMgan 
boshqaruv vaziyatlari k o ‘p uchraydi. A lbatta, rah b arlar yangi m ah- 
s u lo tg a a v v a ld a n u n in g k o ‘z la g a n d a y ish la sh i va is te ’m o lc h ila r 
to m o n id a n qabul q ilin ish in i tajrib ad a an iq lam asd a n tu rib m illion 
dollarlarini tikishi n o to ‘g ‘ri b o ‘lar edi. Real hayot sharoitida m uayyan 
ta jrib a la r oM kazilishi m u m k in va sh a rtd ir. «Boing» firm asi yangi 
sam olyotni, «Nissan» yangi avtom obilni, «Ay Bi Em» yangi kom pyutem i 
loyihalashtirayotganda ular h ar doim n am unani ishlab chiqib, uni real 
s h a ro itd a te k sh irish a d i va u n d a n k ey in g in a keng koM amli ishlab 
chiqarishni boshlaydilar. Lekin, bun d ay k o ‘rinishdagi t o ‘g ‘ridan t o ‘g‘ri 
tajriba o ‘tkazish q im m at b o ‘lib vaqt talab qiladi. Tasavvur qilingki, 
agarda «D jencral Elcktrik» firm asi aslini olganda firm a m uhandislari 
tom o n id an faqat potensial takom illashtirishlar deb o ‘ylab topgan m ingta 
qism lam i ishlab chiqarib si nab ko‘rganda avtom obil q anday qiym atga 
ega b o ‘lar va undagi yangiliklar qancha kam b o ‘Iar edi. Bunday holatda 
m od ellar yordam beradi.
Q a ro r qabul qilish kerak boMgan, lekin real hayotda tajriba oMkazish 
m u m k in boM m agan b e h is o b ta n g v a z iy a tla r m a v ju d . M a s a la n ,
13


«Folksvagen» firm asi A Q S H da ishlab chiqaruvchi korxona qurishga 
q aro r qilganda, unga yetarli ish kuchi, m a ’qul b o ‘ladigan soliq solish 
shartlari m avjud va tayyor avtom obillam i yuklab jo 'n a tis h d a iqtisodiy 
jih a td a n qulay jo y n i tanlashga t o ‘g ‘ri keldi. U nga keyin, «Rebbit» 
m odelining ko‘p m inglab qism larini yiglish navbatini aniqlash, zavodning 
o ‘zi qay b ir qism lam i ishlab chiqarishi, q ay b irin i esa sotib olishi 
m um kinligini bilib olish, h a r b ir q ism n in g za ru r zaxira darajasini 
belgilashga to ‘g ‘ri keldi. M a ’lum ki, firm a bu m u am m o la m i tajriba 
sifatida h a r b ir im koni b o r jo y d a b ir nech a loyihalar b o ‘y ich a zavod 
qurib hal qila olm asdi.

Download 127.24 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling