Fargana Davlat Universiteti “tabiiy fanlar”fakulteti “geografiya”yo’nalishi talabasi maxkamov jahongirning “SIYOSIY geografiya”fanidan tayorlagan taqdimoti


Download 0.68 Mb.
bet12/12
Sana14.01.2022
Hajmi0.68 Mb.
#336995
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12
Bog'liq
16-32MAXKAMOV JAHONGIR
Bogaty Bedny Papa

Aholisi


Qozogʻistonda 131 millat va elat istiqomat qiladi. Qozogʻistonning aholisi 16 815 000 kishi. Jahonda 62-oʻrinda. Markaziy Osiyo davlaridan 2-oʻrinda (Oʻzbekistondan keyin). Qozogʻiston koʻp millatli davlat hisoblanadi. Aholi zichligi 1 km2 ga 6 kishidan toʻgʻri keladi. Aholi zichligi boʻyicha jahonda 184-oʻrinda[16][17]. Katta songa ega aholining etnik tarkibi (2012)

Qozoqlar — 10,764,253 kishi Ruslar — 3,726,722 kishi Oʻzbeklar — 493,783 kishi Ukrainlar — 313,698 kishi Uygʻurlar — 237,582 kishi Tatarlar — 203,371 kishi Nemislar — 180,832 kishi Koreyslar — 103,456 kishi Turklar — 101,416 kishi Ozarbayjonlar — 93490 kishi Beloruslar — 62,694 kishi Dunganlar — 57,819 kishi Kurdlar — 40,626 kishi Tojiklar — 39,612 kishi Polyaklar — 33,301 kishi Chechenlar — 31,809 kishi Qirgʻizlar — 23,274 kishi Boshqirdlar — 17,073 kishi Ingushlar — 15,120 kishi Moldavanlar — 14,245 kishi Yunonlar — 8,846 kishi Boshqa millatlar - 1,350 kishi

Qozogʻistonda 75 % musulmonlar (etnik musulmonlar bilan hisoblaganda), 25 % masihiylik. Davlatda din erkinligi mavjud yani dinga chek qoʻyilmagan. Biroq diniy erkinlikni cheklaydigan qonunlar ham mavjud


Dini

QOZOGʻISTON 14 TA VILOYATDAN VA 2 TA RESPUBLIKA AHAMIYATIGA EGA SHAHARDAN IBORAT. 1-APREL 2013-YILGA KOʻRA VILOYAT AHOLISINING SONI


Boʻlinishi

Markazi

Maydoni (kv.km)

Aholisi (01.04.2013)

Respublika ahamiyatiga ega shahar

Olmota

451

1 480 656

Respublika ahamiyatiga ega shahar

Ostona

710

785 674

Olmota viloyati

Taldiqoʻrgʻan

223 911

1 955 849

Oqmoʻla viloyati

Koʻkshetau

146 219

733 175

Aqtoʻbe viloyati

Aqtoʻbe

300 629

798 307

Atirau viloyati

Atirau

118 631

558 252

Sharqiy Qozogʻiston Viloyati

Oʻskemen

283 226 

1 393 792

Jambul viloyati

Taraz

144 264

1 073 444

Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati

Oʻral

151 339

618 846

Qaragʻandi viloyati

Qaragʻandi

427 982

1 364 096

Qoʻstanay viloyati

Qoʻstanay

196 001

880 429

Qiziloʻrda viloyati

Qiziloʻrda

226 019 

730 256

Mangʻistau viloyati

Aqtau

165 642

572 226

Pavlodar viloyati

Pavlodar

124 755

749 978

Shimoliy Qozogʻiston viloyati

Petropavlovsk

97 993 

578 856

Janubiy Qozogʻiston viloyati

Chimkent

117 249 

2 693 644

Umumiy

2 724 902 

16 967 480

Katta shaharlar


Boyqoʻngʻir fazo hududi

Qozogʻiston — industrial-agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda sanoat 22,2 %, savdo va umumiy ovqatlanish 18,1 %, qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi 12,7 %, transport va aloqa 11,8 % ni tashkil etadi.


Xoʻjaligi

Sanoatida yonilgʻi-energetika, qora va rangli metallurgiya, oziq-ovqat, mashinasozlik va metallsozlikkimyo va neft kimyosi, yengil, qurilish materiallari sanoati yetakchi tarmoqlardir. Qora metallurgiya sanoati markazlari TemirtovAqtoʻbeQaragʻandi, Oqsuv shaharlari. Rangli metallurgiya sanoati mis (Balxash va Jezqazgʻan kon-metallurgiya kombinatlari), qoʻrgʻoshin-rux (OʻstkemenChimkent), alyuminiy (Pavlodar) sanoatini oʻz ichiga oladi; titan-magniy ishlab chiqariladi. Mashinasozlik (temirpress uskunalari, stanok, ekskavator, traktor, qishloq xoʻjaligi mashinalari ishlab chiqarish) korxonalari Qaragʻanda, OlmotaOstonaPavlodar, Oʻstkemen shaharlarida joylashgan. Kimyo sanoati korxonalari mineral oʻgʻit, fosforplastmassa, sintetik kauchuk, kimyoviy tola va boshqalar ishlab chiqaradi (Qoratov, Chimkent, TarazAtirau). Atirau, Pavlodar shahalarida neftni qayta ishlash zavodlari bor.


Sanoati

Qurilish materiallari sanoatida sement, ohak, gʻisht, temir-beton konstruksiyalari ishlab chiqarish, yengil sanoatning koʻn-poyabzal, terimoʻyna, jun, trikotaj, ip-gazlama ishlab chiqarish tarmoqlari rivojlangan. Oziq-ovqat sanoatida goʻsht, yogʻ, qand-shakar va konserva ishlab chiqariladi. Toshkoʻmir (Ekibastuz, Qaragʻanda havzalari), neft va tabiiy gaz(Mangʻishloq yarim oroli), temir rudasi (Sokolov-Sarbay koni), polimetallmisuranxromqoʻrgʻoshinnikel rudalari, ruxvismutkadmiymolibdenboksit qazib olinadi. yiliga oʻrtacha 58,6 mlrd. kVt-soat elektr energiyasi hosil qilinadi — I (85,7 % issiqlik elektr st-yalarida). Irtish (Oʻstkemen, Buxtarma), Sirdaryo (Chordara), Ili (Qopchigʻay) daryolarida yirik GESlar bor.

Qishloq xoʻjaligi


Qishloq xoʻjaligida mamlakat hududining 44 % dan foydalaniladi; uning 19 % haydaladi, 1 % ga yaqini sugʻoriladi. 1954—60 yillarda qoʻriq va boʻz yerlarning oʻzlashtirilishi natijasida Qozogʻiston gʻalla yetishtiruvchi yirik respublikaga aylandi. Lalmi va sugʻoriladigan yerlarda gʻallachilik bilan birga goʻshtjun qoʻychiligi va goʻsht-sut chorvachiligi ham rivojlangan. Gʻallachilikda, asosan, bugʻdoy yetishtiriladi. Shuningdek, paxtakungaboqarzigʻir, yem-xashak ekinlari ekiladi. Mevachilik, tokchilik, polizchilik rivojlangan. Chorvachilikda qoramol, choʻchqa, qoʻy va echki, uy parrandasi, tuya va yilqi boqiladi.

Qozogʻiston chetga neft, tabiiy gaz, qora metall, mis, gʻalla, koʻmir va boshqalar chiqaradi. Chetdan oziq-ovqat va sanoat mollari, mashina va jihozlar oladi. Tashqi savdoda RossiyaUkrainaQirgʻizistonGermaniyaXitoy bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi — tenge.


Eskport va import

Transporti


Transportida temir yoʻllar uzunligi 13,5 ming km, avtomobil yoʻllari uzunligi 87,4 ming km. Kaspiy va Orol dengizlariBalxashIrtishUralSirdaryo daryolarida kema qatnaydi. Truboprovod transporti rivojlangan. „Air Kazakhstan“ havo yoʻllari kompaniyasi mavjud[20].

Transporti


Air Astana aviakompaniyasidagi Boing 757 Olmota Aeroportida
Download 0.68 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling