Finlandiya Respublikası


Download 1.03 Mb.
bet1/4
Sana16.05.2022
Hajmi1.03 Mb.
#671574
  1   2   3   4
Bog'liq
Финляндия
file, kursavoy, Turkiya ma\'mleketi, 10-мавзу, 1-мавзу, 4-ma'ruza 21-22, 6-ma'ruza, ывывывыв

Finlandiya

Finlandiya Respublikası

Finlandiya (fincha: Suomi, shvedcha: Finland), Finlandiya Respublikasi (fincha Suomen Tasavalta, shvedcha Republiken Finland)- Arqa Evropada jaylasqan ma'mleket.

Maydani: 337 min' kv.km.

Xaliqiniñ sani: 5,514 mln. (2012)

Paytaxtı: Helsinki qalasi; Tampere ekinshi iri qala.

Basqarıw ta'repten 5 Iyani(guberniya) g'a bo'linedi. 1991-jildan o'zin-o'zi basqarıw atag'in alg'an. Aland arallari bul esapqa kirmeydi. BMSH ag'zası.


Bayraq
Gerb

Ma'mleketlik sistemasi

Finlandiya-suveren respublika. Ha'zirde konstitutsiyasi 2000-jil 1-martta ku'shke kirgen. Ma'mleket baslig'i-prezident, ol tuwrı ha'm jasırın dawıs beriw jolı menen ma'mleket puqaraları ta'repinen 6 jıl mu'ddetke saylanadı. Nizam shıg'arıwshı ha'kimiyatti 1 palatali parlament, atqarıwshı ha'kimiyatti prezident penen hu'kimet birgelikte a'melge asıradı.

Xalqi

Xalqinin' sanı 93% ten ko'plew finler. Qubla ha'm Batıs orınlarda shvedler, arqa ta'repinde saamlar jasaydı. Ra'smiy tiller- fin ha'm shved tilleri. Dindarlardin' ko'pshiligi lyutershiler, pravoslavlar da bar. Qala xalqı 65,1 %. Iri qalaları: Helsinki, Tampere, Turku,Espo.

Sanaati

Sanaati, tiykarınan, eksportqa maslang'an bolıp, tog'ay, metallurgiya, mashinasazlıq (ag'ashsazlıq, sellyulozaqag'az sanaatı ha'm kemesazliq ushın aspab u'skeneler islep shıg'arıw, elektrotexnika ha'm radio elektronika), ag'ashsazlıq ha'm sellyulozaqag'az (tilingen ag'ash, qag'az, karton, faner islep shıg'arıw), qara ha'm ren'li metallurgiya, elektr energetikasi, neftti qayta islew, ximiya, toqımashılıq, tigiwshilik, aziq-awqat sanaatinin' jetekshi tarmaqlarıdur. Finlyandiyanin' janılg'ı energetika resurslari jeterli emes, qattı ha'm suyıq janılg'ınin' ko'pshilik bo'legi shet ellerden keltiriledi. Elektr energiyanin' 1/6 GES lerde, 1/3 AES larda payda qilinadi. Jılına ortasha 66,8 mlrd.kv saat elektr energiya payda qilinadi. Temir,mis ,nikel, xrom rudalari, kobalt, vanadiy, grafit, pirit ha'm basqalar qazıp alınadı.


Download 1.03 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling