Fonetika-fonematik nutq kamchiligiga ega bo’lgan bolalar nutqini tekshirish va rejalashtirish Reja. 1 Korreksion ta’limning uchinchi davrini asosiy vazifalari. Maxsus guruhlarda logopedning xujjatlari. Xulosa


Download 71.45 Kb.
Sana07.09.2020
Hajmi71.45 Kb.
#128792
Bog'liq
;4-Mavzu.Fonetika-fonematik nutq kamchiligiga ega bo’lgan bolalar nutqini tekshirish
Макола Самаркандга, 3-toshiriq, 488489, 6-мавзу, Yog-moy kimyosi, tengsizliklar-ii. isbotlashning zamonaviy usullari, Resume, Resume, Resume, Resume, Resume, Resume, Resume, Resume, Kompyuter grafik dasturlari

Fonetika-fonematik nutq kamchiligiga ega bo’lgan bolalar nutqini tekshirish va rejalashtirish

Reja. 1 Korreksion ta’limning uchinchi davrini asosiy vazifalari. 2. Maxsus guruhlarda logopedning xujjatlari. 3. Xulosa.

Korreksion ta’limning uchinchi davrini asosiy vazifalari quyidagilar: – nutqqa qo‘yilgan barcha tovushlarni mustahkamlash; – tovush analizi malakalarini mustahkamlash; – nutqning leksik grammatik tomonini takomillashtirish.

Korreksion ta’limning so‘nggi davrining maqsadi nutqiy muloqot sharoitida fonematik idrok va to‘g’ri tovush talaffuzi ko‘nikmalarini mustahkamlashdir. Bu ishda mustaqil nutqda faqatgina tovushlarni to‘g’ri talaffuzini shakllantiribgina qolmay, balki bolalarning lug’atini boyitish, nutqining grammatik tuzilishini takomillashtirish, nutqning tempi va melodik intanatsion tomonini rivojlantirish, takomillashtirishga oid mashg’ulotlar ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Korreksion ta’limning uchinchi davrida bolalarda tovush analizi malakalarini shakllantirishga oid korreksion ishlar davom ettiriladi. Bunda ish harakatning quyidagi algoritmidan foydalaniladi: so‘zdagi tovushlarni baland ovozda takrorlab, to‘g’ri talaffuz qilish; so‘zdagi har bir tovushni eshitish va uni qo‘shni tovushdan ajrata bilish; so‘zdagi tovushlarni navbat bilan aytish, fiksatsiya yo‘li bilan so‘zlardagi tovushlarning soni va ketma- ketligini aniqlash.

So‘zning tovush tarkibiga oid analiz ishlari har bir bolaga individual yondoshilgan holda olib boriladi. Logopedik mashg’ulotlarda alohida operatsiyalarni bajarish bilan birga nutqiy materialning analiz va sintezi bilan bog’liq hamma aqliy ish harakatlar tizimi qayta ishlanadi.

Bolalarda bajarilgan ish harakatlar algoritmining asta sekin shakllantirib va mustahkamlab borib, avval logoped rahbarligida so‘ngra bolaning o‘zini so‘z, bo‘g’in, tovushning analiz- sintez qila olishini mustaqil nazorat qilishga va o‘z ishini baholashga o‘rgatiladi.

Korreksion ta’limning muhim vazifalaridan biri oppozitsion va to‘g’ri talaffuziga erishilgan tovushlar differensiatsiyasiga oid mashg’ulotlar hisoblanadi. Ushbu mashg’ulotlarda artikulyatsion va akustik belgilari jihatidan o‘xshash tovushlar differensiatsiyasiga oid turli usullar qo‘llaniladi. Mashg’ulotlarda bolalar diqqati, xotira, tafakkur operatsiyalari (analiz, sintez, solishtirish, umumlashtirish), nazorat va o‘z-o‘zini nazorat qilish, mustaqillikni rivojlantiruvchi ishlar olib boriladi.

  • Tarbiyachi bilan olib boriladigan mashg’ulotlarda bolalarning atrofdagi predmetlar va hodisalar haqidagi tasavvurlar hosil qilish va ularni bir tizimga solish, tabiiy va ijtimoiy hodisalar bilan tanishtirish bilan bir vaqtda bolalarning lug’at boyligi kengaytiriladi, so‘zlashuv va xikoya nutqi rivojlantiriladi.
  • Shunday qilib, bolalar nutqi turli yo‘llar bilan rivojlantirib boriladi, lekin bir maqsadni- ta’lim va tarbiya berish jarayonida bolalarning nutqiy taraqqiyotidan kamchiliklarni yo‘qotish va uni maktabda ko‘nikma va malakalar olishga tayyorlashni ko‘zda tutadi
  • Logopedik ish jarayonining to‘g’ri tashkil etilganligi maqsadi nutq kamchiliklarini to‘g’rilashdan iborat bo‘lgan tuzatish ishining sifati bilan belgilanadi.
  • Ishni to‘g’ri tashkil etishda quyidagilar ko‘zda tutiladi: bolalarni o‘z vaqtida tekshirish, mashg’ulotlar jadvalini to‘g’ri tuzish, har bir bola bilan olib boriladigan individual ishni umumiy rejaga muvofiq rajalashtirish, frontal mashg’ulotlarni olib borishda ularni zarur jihozlar, ko‘rgazmali qurollar bilan jihozlanishi va guruh tarbiyachisi bilan logopedning birgalikdagi ishlari..
  • Bolalarni tekshirish uchun logoped o‘quv yilning ikkita birinchi xaftalarini ajratadi. Keyinchalik tekshiruv natijalari mashg’ulotlar vaqtida bolani kuzatish natijalari bilan to‘ldirilishi mumkin. Shu bilan bir vaqtda talaffuzni tuzatish ustida ish boshlanadi hamda rejaga muvofiq frontal mashg’ulotlar olib boriladi, bu haqda quyida bayon etiladi.
  • Tekshirish maxsus “Nutq kartasi”da ko‘rsatilgan reja asosida o‘tkaziladi.
  • Nutq kartasi
  • Bolaning guruhga kelgan vaqti .............................................................
  • Ismi,familiyasi................................................................................................................ .......................................................................................................................................
  • Yoshi .................................................................................................................
  • Uy adresi ......................................................................................................
  • Qaysi bog’cha tomonidan yuborilgan (№,vaqti,adresi) ................. ..........................................................................................................................
  • Ota-ona shikoyati ..................................................................................................... ..........................................................................................................................
  • Nutq shakllanishi xaqidagi ma’lumot..............................................................................
  • Umumiy motorikasining holati...............................................................
  • Eshitishi........................................................................................................
  • Bolaning umumiy rivojlanishi.....................................
  • Diqqati, ish qobiliyati................................................................................. ......................................................................................................................... .............

Download 71.45 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling