Genetik axborotni ko`chirishni qanday turlarini bilasiz?


Download 109.4 Kb.
bet1/3
Sana23.05.2022
Hajmi109.4 Kb.
#692650
  1   2   3
Bog'liq
6 top
9-sinf-informatika-testlar-1, 11 mehnat bozori, 11 mehnat bozori, 16 ijtimoiy nematlar, bolalar adabiyoti va bolalar kitobxonligi xalq ogzaki ijodidagi kichik janrdagi asarlar, 2 5193211409051157182, 1-ma'ruza, 6маъруза СИМ 00450, 7 amaliy

Genetik axborotni ko`chirishni qanday turlarini bilasiz?
Genetic axborat 3 xil usulda kochirilishi mumkin lekin nasldan naslga faqat bitta usul yordamida o’tkazliadi. Yaniy DNK nasldan nasilga DNK replikatsiyasi orqali otadi. Quyida axborotni kochirish turlarini ko’rib chiqamiz
1. Replikatsiya genetik axborotni bitta klassdagi nuklein kislotalari ichida ko`chirilishi yoki nusxa olish, o`z-o`zidan ikki hissa ko`payish. Bu fundamental jarayon hujayralar bo`linishida nasliy belgilarning avloddan-avlodga o`zgarmay uzatilishidan iborat. Genetik axborotni o`tkazilishi nuklein kislotalarning bir sinfida, ya’ni DNK dan DNK ga yoki ayrim viruslarda RNK dan RNK ga ko`chirish yo`li bilan amalga oshadi.
2. Genetik axborotni har xil klassda nuklein kislotalar o`rtasida – DNK dan RNK ga o`tkazilishiga transkriptsiya yoki ko`chirib yozish deb aytiladi. Transkriptsiyada replikatsiyadan farqi DNK molekulasidagi axborot to`liq o`tkazilmaydi, uning ayrim qismlarigina ko`chiriladi. Transkriptsiya natijasida hamma turdagi asosiy RNK lar: (mRNK, tRNK, rRNK) va minor RNK lar hosil bo`ladi. Demak, DNK sistronlari faqat polipeptid zanjirining strukturasi to`g`risida emas, balki tRNK, rRNK va minor RNK strukturalari to`g`risida ham axborot saqlaydi.
3. Genetik axborotning har xil sinfdagi makromolekulalar o`rtasida, ya’ni mRNK dan oqsilga o`tkazilishiga translyatsiya yoki tarjima deb aytiladi. Translyatsiyada nuklein kislotalari tilida yozilgan genetik axborot aminokislotalar tartibida yozilgan oqsillar sinteziga ko`chiriladi. Translyatsiya jarayonida faqat mRNK ishtirok etadi, rRNK va tRNK yordamchi vazifasini bajaradi. Translyatsiya faqat to`g`ri yo`nalishda kechadi, ya’ni mRNK dan oqsil sintez bo`ladi va orqaga qaytmaydi
Transkriptsiya jarayonida axborot to`g`ri – DNK dan RNK ga va teskari – RNK dan DNK ga o`tishi mumkin. Teskari transkriptsiya birinchi marotaba onkoviruslarda (o`sma hosil qiladigan RNK li viruslarda) aniqlangan. Virus RNK sining nusxasi xo`jayin-hujayraning DNK sida teskari transkriptsiya yo`li bilan joylashib - shishli transformatsiyaga olib keladi. Teskari transkriptsiya faqat hujayraning shishli transformatsiyasida emas, ularning me’yoriy hayot faoliyatida yoki differentsiyallanish jarayonida ham ahamiyatga ega. Teskari transkriptsiya mRNK dan boshqa barcha turdagi RNK larga ham tegishli.



Download 109.4 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling