Geofizika va geokimyo asoslari


Download 0.61 Mb.
Pdf ko'rish
Sana28.11.2020
Hajmi0.61 Mb.

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM 

VAZIRLIGI 

BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI 

 

 

“GEOFIZIKA VA GEOKIMYO ASOSLARI” 

FANINING IShChI O’QUV DASTURI 

 

   

Bilim sohasi:                  100000       - Gumanitar soha   

Ta’lim sohasi:                140000       - Tabiiy fanlar     

Ta’lim yo’nalishi:          5140600     - Geografiya 

 

 

Umumiy o’quv soati      -   240 soat 



Shu jumladan: 

Ma’ruza    -  72 soat ( 5 semestr -     36  soat;  6 semestr  -      36  soat) 

Amaliy mashg`ulotlar   72 -  soat ( 5 semestr -     36  soat;  6 semestr  -   36    soat) 

Mustaqil ta’lim soati   -  96 soat ( 5 semestr -    48   soat;  6 semestr  -    48   soat) 

 

 

BUXORO-2017 

 


 

Fanning ishchi o’quv dasturi O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus 



ta’lim  vazirligi  201__    yil    “___”  __________dagi  ___-sonli  buyrug`ining  __-

ilovasi  bilan  tasdiqlangan  “Geofizika  va  geokimyo  asoslari”  fani  dasturi  asosida 

tayyorlangan. 

 

Fan  dasturi  Buxoro  davlat  universiteti  Kengashining  2017  yil  “__” 



___________ dagi “___”-sonli bayonibilan tasdiqlangan. 

 

Tuzuvchi:  

A.N.Nematov     -     BuxDU, “Tuproqshunoslik va geografiya” kafedrasi                                                                              

katta o’qituvchisi 

 

Taqrizchilar:  

X.R.  Toshov    -        BuxDU,  “Tuproqshunoslik  va  geografiya”  kafedrasi                                                                              

dotsenti, geografiya fanlari nomzodi 

I.E.  Mirzoyeva  -        BuxDU,  “Tuproqshunoslik  va  geografiya”  kafedrasi                                                                              

katta o’qituvchisi 

 

 



 

BuxDU Tabiiy fanlar 

fakulteti  dekani:   

2017 yil “____”   _______________________________  H.T. Artikova   

 

“Tuproqshunoslik va geografiya” 



kafedrasi mudiri:   

2017 yil “____”   _______________________________  X.R. Toshov 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 



1.O’quv fani o’qitilishi bo’yicha uslubiy ko’rsatmalar.   

 

Ushbu  dastur  Yer  yuzasi  va  Yer  osti  tog`  qazilmalari  va  quduqlarda  turli 



fizik  va  kimyo  xodisalarni  o’rganishda  strukturaviy  xususiyatlar  va  tog`  jinslari 

tarkibi hamda  foydali  qazilma  uyumlari  borligi to’g`risida hulosa chiqarib berishi 

va  samaradorligi  tufayli  tez  qimmat  baholi  mineral  xom  ashyo  konlar  turlarini 

topish  va  razvedkalashni  o’rganish  imkoniyatini  beradi.  Shu  nuqtai  nazardan, 

geofizika  va  geokimyo  fani  o’zining  dolzarbligi  bilan  ajralib  turadi.  Geofizika  va 

geokimyo    tadqiqot  usullarini  qo’llanilishi  muhim  xalq  xo’jalik  axamiyatiga  ega, 

chunki ular Yer qobig`ining har xil chuqurliqdagi geologik-geofizik va geokimyo  

tuzilishi  va  tarkibi  xaqida  va  foydali  qazilmalarni  topishda,  boshqa  usullar  bilan 

aniqlanmaydigan  tabiiy  holatida  yotgan  tog`  jinslarning  fizik  va  kimyo  xossalari 

bo’yicha ma’lumotlarni olishga imkoni bor. 



 

Fanning  maqsad va vazifalari 

 

Fanni  o’qitishning  maqsadi  talabalarga  geofizika  va  geokimyo  tadqiqot 

usullari  to’g`risida  umumiy  tushunchalarni  berish.  O’rganilayotgan  fizik  va 

geokimyo 

maydonlarning 

parametrlariga 

tog` 

jinslarni 



fizik-kimyoviy 

xossalarining  ta’sirini  va  fizik-kimyoviy  maydonlarni  geologik-tektonik  tuzilishi 

bilan bog`lanishini o’rgatishni nazarda tutadi. 

Fanni  o’qitishning  vazifasi  –  talabalarga  geofizika  va  geokimyoviy  usullari 

fan sifatida, fizik-kimyo xususiyatlar va fizik-kimyo maydonlar parametrlarni vaqt 

davomida  va  fazoda  taqsimlanish  konuniyatlarini  o’rgatish,  hamda  turli  ilmiy  va 

xalq  xo’jalik  vazifalarini  echishda  ularning  qo’llanilish  imkoniyatini  o’rgatishdan 

iborat. 


Dasturda  ko’rsatilgan  ma’ruza,  amaliy,    mashg`ulotlari  hamda  mustaqil 

ishlar maxsus asbob-uskunalar yordamida o’zlashtiriladi. 



 

Fan bo’yicha talabalarning bilim, ko’nikma va malakasiga qo’yiladigan 

talablar 

 

“Geofizika  va  geokimyo  asoslari”  fanini  o’zlashtirish  jarayonida  talabalar 

Yerning  fizik  va  geokimyo  maydonlari  va  ularni  aniqlovchi  parametrlar, 

geofizikaning to’g`ri va teskari vazifalar to’g`risida tushunchalar, tog` jinslarning 

fizik-kimyoviy xossalari va geologik ob’ektlarning  xodisaviy tavsifnomalar bilan 

bog`likligi,  geofizika  va  geokimyoning  usullari,  dala  ishlarini  o’tkazish  uslublari 

va  olingan  ma’lumotlarni  talqin  qilish  masalalarini  tahlil  qilish  kabi  bilim  va 

ko’nikmalarga ega bo’ladilar. 



 

Kelgusi  faoliyatida  geofizika  va  geokimyo  usullarining  asboblarini,  dala 



ishlarini  o’tkazish  uslublarini,  olingan  natijalarni  talqin  qilish  va  aniqligini 

baholash  mezonlari  tizimida  ishlashni,    foydali  qazilmalarni  o’rganishda  geofizik 

va geokimyo usullarni ishlatish va ma’lumotlarni talqin qilishda olgan bilimlarini 

qo’llaydilar. 

 

Fanning o’quv rejadagi boshqa fanlar bilan o’zaro  

   bog`liqligi va uslubiy jixatdan  

uzviy ketma-ketligi 

 

“Geofizika  va  geokimyo  asoslari”  fani  Matematik  va    tabiiy-ilmiy    fanlar 

ichida  bo’lib,  1  va  2  semestrda  o’qitiladi.  Fan  umumiy  geologiya,  strukturaviy 

geologiya,  petrografiya,  geotektonika,  litologiya,  foydali  qazilmalar  geologiyasi, 

gidrogeologiya  va  muhandislik  geologiya,  matematika,  fizika,  radioelektronika, 

astronomiya,  geografiya,  kimyo  fanlarida  o’rganiladigan  muammolarning 

umumiyligi bilan o’zaro bog`langan. 

Dasturni  amalga  oshirish  rejasida  mo’ljallangan  matematik  va  tabiiy  (oliy 

matematika,  informatika  va  axborot  texnologiyalari,  fizika,  umumiy  kimyo, 

geodeziya  va  topografiya  asoslari),  fanlaridan  etarli  bilim  va  ko’nikmalarga  ega 

bo’lishlik talab etiladi. 

Fan o’quv rejadagi boshqa fanlar bilan o’zaro bir – birini to’ldiradi. 



  

Fanning ilm-fan va ishlab chiqarishdagi o’rni 

 

Hozirgi  vaqtda  geologik  tashkilot  va  ekspedistiyalarning  dala  va  ilmiy 

ishlarida geologik masalalarni yechishda geofizik va geokimyoviy tadqiqot usullar 

orqali  Yer  qobig`ining  har  xil  chuqurliqdagi  geologik-geofizik  va  geokimyo 

tuzilishi  va  foydali  qazilmalarni  topishda,  boshqa  usullar  bilan  aniqlanmaydigan 

tabiiy  holatida  yotgan  tog`  jinslarning  fizik-kimyoviy  xossalari  bo’yicha 

ma’lumotlarni olishda  geofizika va geokimyo fani muhim rol o’ynaydi. Shuning 

uchun ushbu fan ishlab chiqarishning ilmiy-amaliy tizimining ajralmas bo’g`inidir. 



 

Fanni o’qitishda zamonaviy axborot 

va pedagogik texnologiyalar 

 

Talabalarning Geofizika va geokimyo asoslari fanini  o’zlashtirishlari uchun 

o’qitishning  ilg`or  va  zamonaviy  usullaridan  foydalanish,  yangi  informastion-

pedagogik  texnologiyalarni  tadbiq    qilish  muhim  ahamiyatga  egadir.  Fanni 

o’zlashtirishda  darslik,  o’quv  va  uslubiy  qo’llanmalar,  tarqatma  materiallar, 


 

elektron materiallar, virtual stendlar, tog` jinslari namunalaridan foydalaniladi. Fan 



zamonaviy  pedagogik  texnologiyalar  yordamida  o’qiladi  (kompyuter  dasturlari, 

qurilmalari va inter aktiv, bumerang va b.) usullari qo’llanib o’qitiladi. 



 

Dasturning informastion - uslubiy ta’minoti 

 

Dasturda  belgilangan  mavzularni  o’qitishda  dars  o’tishning  zamonaviy 



pedagogik  texnologiyalariga  asoslangan  usullaridan  keng  foydalaniladi,  ya’ni 

prezentastiya,  elektron-didaktik,  slaydalar,  ko’rgazmali  qurollar,  tog`  jinslari 

namunalari  bilan  ishlash,  seminar,  munozara,  aqliy  hujum,  guruhli  fikrlash  va 

boshqa usullarni qo’llash nazarda tutiladi. Shu bilan birga turli genetik guruhlarga 

oid tog` jinslari, minerallar va ma’danlar kollekstiyalari keng ravishda qo’llaniladi.  

Texnik vositalardan - proektorlar, multimedia vositalari bilan jihozlangan va 

tegishli dasturlar bilan ta’minlangan kompyuterlardan foydalanish tavsiya etiladi. 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 



 

2. Ma’ruza mashg`ulotlari 

 

№ 

Ma’ruza mavzulari 

Dars 

soatlari 

 

5-semestr 

 



Geofizika  va  geokimyo  asoslari  fani  to’g`risida  umumiy 



tushuncha. Geofizika va geokimyo fanining rivojlanish tarixi 



Yerning magnit maydoni 



Yerning gravitatsiya maydoni 



Yerning elektr maydoni 



Seysmologik ma’lumotlar bo’yicha Yerning ichki tuzilishi 



Zilzilalar, 

ularni 


tasniflash, 

zilzilalarni 

geografik 

taqsimlanishi. Zilzilani prognozlash.  



Yerning issiqlik maydoni 



Atmosfera, gidrosfera va litosferaning birligi 



Geologik 



vazifalarni 

bajarishda 

geofizik 

usullarning 

qo’llanilishi 

 



6-semestr 

 

10 



Nazariy  geokimyo.  Geokimyoda  qidiruv  va  analitik  usullar. 

Elementlarning geokimyoviy tasniflari  

11 


Atom va uning tuzilishi. Izotoplar 

12 



Tabiatda  kimyoviy  elementlarning  tarqalishi  va  uchrash 

shakllari.  

13 


Geologik  jarayonlarda  kimyoviy  elementlar  ko’chishining 

(migrastiyasi) asosiy omillari 

14 


Yerning paydo bo’lishi, tuzilishi va kimyoviy tarkibi 

15 



Endogen  jarayonlar geokimyosi 

16 



Ekzogen jarayonlar geokimyosi 

17 



Atmosfera, biosfera va gidrosfera geokimyosi 

18 



Ayrim kimyoviy elementlar geokimyosi. 



  Jami    72 soat 

 

Ma’ruza  mashg`ulotlari  multimedia  qurilmalari  bilan  jihozlangan 



auditoriyada tashkil etiladi. 

 

 

 

 



 



3. Amaliy mashg`ulotlar 

 

№ 

Amaliy mashg`ulotlar mavzulari 

Dars 

soatlari 

Hajmi 

 

5-semestr 

 



Shar,  gorizontal  va  tik  stilindr  uchun  magnitorazvedkani 



to’g`ri va teskari masalalarni analitik usullari bilan echish. 



Gravitastion  anomaliyalar  xaritasini  sifat  va  miqdor  jihatdan 

talqin  qilish (xaritani  tahlil  qilish, anomaliya  grafigini  tuzish, 

anomaliya  qo’zg`atuvchi  ob’ektning  yotish  chuqurligini 

xarakterli nuqtalar usuli bilan aniqlash). 



Elektrprofillash dalillarini talqin qilish (qarshiligi, qutblanishi 



va elektrokimyoviy aktivligi har xil bo’lgan jinslarni ajratish).  



Seysmorazvedkadagi  qaytgan  to’lqinlar  usulining  to’g`ri 

masalasini  echish  (berilgan  ikki  qatlamli  modelga  qaytgan 

to’lqinning  nazariy  uchrashuvchi  godograflarini  hisoblash  va 

qurish).  



Ma’dan 



foydali 

qazilmalarni 

qidirishda 

geofizik 

ma’lumotlarni talqin qilish. 



 Yer  osti  suvlar  sathini  aniqlash.  Yer  osti  suvlar  oqimining 

yo’nalishi va oqim tezligini aniqlash. 



D.I.Mendeleev  davriy  jadvalidagi  kimyoviy  elementlarning 



geokimyoviy xususiyatlarini o’rganish. 



Yer  po’stida  elementlarning  o’rtacha  miqdori  (klark  soni)ni 

hisoblash (%dan g/t o’tkazish). Geokimyoviy tadqiqotlarning 

ma’lumotlari bilan ishlash. 

 



6-semestr 

 



Tog` 

 

jinslari  va  ma’danlardan  olingan  ma’lumotlar  asosida 



kimyoviy elementlarni tahlil qilish usullarini o’rganish. 

10 



Kimyoviy  elementlar  geokimyosining  ta’riflash  uslubiyatini 

o’rganish.  Endogen  jarayonlardagi  elementlar  geokimyosini 

o’rganish. 

11 



Turli  jinslarda  va  ma’danlarda  kimyoviy  elementlarning 

balansini aniqlash.  

12 


Ekzogen 

va 


metamorfogen 

jarayonlardagi 

elementlar 

geokimyosini o’rganish. 



 

13 



Kimyoviy  elementlarning  tarqalish  areallarini  geokimyoviy 

xaritalarga tushurish usullari bilan tanishish va o’rganish.  

14 


Konlar  va  konlar  atrofida  elementlarning  konstentrastiya 

klarkini      Klark  soni  bilan  taqqoslash  va  uchrash  shakllarini 

aniqlash.  

15 



 Kimyoviy  elementlar  (nodir,  radioaktiv,  kamyob  yer 

metallari va hk.) geokimyosi. 

16 


Gidrosfera, atmosfera va biosfera geokimyosini o’rganish. 



Jami   72  soat 

Amaliy    mashg`ulotlar  multimedia  qurilmalari  bilan  jihozlangan 

auditoriyada  har  bir  akademik  guruhga  alohida  o’tiladi.  Mashg`ulotlar  faol  va 

interfaol usullar yordamida o’tiladi, “keys–stadi” texnologiyasi ishlatiladi, keyslar 

mazmuni o’qituvchi tomonidan belgilanadi. Ko’rgazmali materiallar va axborotlar  

multimedia qurilmalari yordamida uzatiladi. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 


 



 



5. Mustaqil ta’lim  

 

 

№ 



Mustaqil ta’lim mavzulari 

Dars 

soatlari 

hajmi 

 

 



5-semestr 

 

Paleomagnetizm.  Paleomagnitli  tadqiqotlarning  uslubi. 



Kontinentlar 

dreyfini 

paleomagnitli 

isbotlari. 

Paleomagnitli tadqiqotlarni qo’llanilishi.  



Izostaziya  nazariyasi.  Izostaziya  va  yer  po’stining 

qalinligi. Gravimetriya va Yerning chuqurlik tuzilishi.  

6

 



Qarshiliklar  usullarining  moslamalari.  Metallarni  qisman 

chiqarish usuli. 

6

 



Elektrokesmalash natijalarini talqin qilish 

6

 



Yerning  seysmikligi.  Litosferani  va  Yerning  mantiyasini 

seysmik usullari bilan o’rganish. 

6

 



Ikki  qatlamli  bir  jinsli  muxitga  qaytgan  to’lqinlarning 

nazariy 

godografini 

xisoblash. 

Qaytgan 


to’lqin 

godograflari  bo’yicha  samarali  tezlikni  aniqlash  va 

qaytuvchi chegarani ko’rish. 

6

 



Turli  geologik  masalalarni  echishda  geofizik  usullarni 

qo’llanilishi. 

4

 



Yer tagining fizik xolati va strukturalari.  

4

 



Plitalar tektonikasiga geofizikani qo’llanilishi.  

4

 



 

6-semestr 

 

10 



Kimyoviy  elementlarning  Klark  sonlari,  ularning  tarixi, 

xisoblash usullari. 

4

 

11 



Elementlarning geokimyoviy tasniflari. 

4

 



12 

 Atom va uning tuzilishi. 

4

 

13 



 Kosmogeokimyo. 

4

 



14 

 

Endogen  va  ekzogen  jarayonlar  (  magmatik,  pegmatit  va 



b.) geokimyosi. 

4

 



 

10 


15 

 

Geokimyo  fanining  rivojlanishida  fanga  asos  solgan 



olimlar. 

4

 



16 

Radioaktiv elemenlar (aktinoidlar) geokimyosi 

4

 

17 



Nodir metallar (oltin, kumush va x.)  geokimyosi  

4

 



18 

Kamyob yer elementlar (lantanoidlar) geokimyosi. 

4

 

19 



Litosfera geokimyosi. 

2

 



20 

 Gidrosfera geokimyosi. 

2

 

21 



Atmosfera geokimyosi. 

2

 



22 

 Biosfera geokimyosi. 

2

 

23 



Foydali qazilma konlarni qidirishda geokimyoviy usullar. 

2

 



24 

Polimetallar (qo’rg`oshin, pyx, kalayi) geokimyosi. 

2

 

Jami   96 soat 



 

Mustaqil o’zlashtiriladigan mavzular bo’yicha talabalar tomonidan referatlar 

tayyorlanadi va uni taqdimoti tashkil qilinadi.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

11 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 6. Fan bo’yicha talabalar bilimini baholash va nazorat qilish mezonlari 

 

Baholash 

usullari  

Ekspress testlar, yozma ishlar, og`zaki so’rov, 

prezentastiyalar 

Baholash 

mezonlari 

Talabaning 

ushbu 

fan 

bo’yicha 

o’zlashtirish 

ko’rsatgichlarini baholash  mezonlari: 

1) 

Joriy nazorat bo’yicha 

A) 86 – 100 ball uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga 

javob berishi lozim:  

     Seminar,  amaliy  mashg`ulotlarda  o’zining  faolligi  va 



bilimdonligi bilan ajralib tursa: 

     O’qituvchi tomonidan berilgan topshiriqlarni to’la ijobiy  



yondoshgan holda bajargan bo’lsa:   

 



   Olgan bilimlarini kundalik amaliyot bilan bog`lay bilsa:  

     Berilgan  savollar  qisqacha  bo’lsa  lo’nda  mantiqli  javob 



nutqiga ega bo’lsa:  

    Qo’shimcha adabiyotlar (kundalik matbuot, internet) orqali 



mavzularga o’z munosabatini bildirsa: 

    Namunali amaliy mashg`ulot, seminar daftariga ega bo’lsa: 



B)  71  –  85  ball  uchun  talabaning  bilim  darajasi  quyidagilarga 

javob berish lozim:  

    Seminar,  amaliy  mashg`ulotlarda  faol  qatnashsa,  bilimli 



bo’lsa:  

    O’qituvchi  tomonidan  berilgan  topshiriqlarni  to’liq 



bajargan bo’lsa:  

    Olgan bilimlari mazmun – mohyatini tushungan bo’lsa: 



    Berilgan savollar mohiyati tushinib, aytib bera olsa. 

    Qo’shimcha  adabiyotlardan  (kundalik,  matbuot,  internet) 



 

12 


qisman xabari bo’lsa: 

     Amaliy  mashg`ulot  va  seminarlar  bo’yicha  sifatli  daftarga 



ega bo’lsa: 

S)  55  –  70  ball    uchun  talabaning  bilim  darajasi  quyidagilarga 

javob berishi lozim: 

 

 Seminar, 



amaliy 

landshaftshunoslarga 

qatnashsa, 

mavzular bo’yicha umumiy tasavvurga ega bo’lsa: 

 

 O’qituvchi  tomonidan  berilgan  topshiriqlarni  to’la 



bajarmagan bo’lsa: 

 



 Olgan  ilimlar  mohiyati  umumiy  tasavvurga  ega  bo’lib, 

kundalik hayot bilan bog`lay olmasa 

 

 Berilgan savollarga to’la javob olmasa: 



 

 Qo’shimcha adabiyotlardan xabordor bo’lmasa: 



 

 Amaliy  mashg`ulotlar,  seminarlar  daftarga  to’liq  aks 



etmagan bo’lsa: 

D)  Quyidagi  xollarda  talabaning  bilim  darajasi  0–54  ball  bilan 

baholanadi. 

 

  Amaliy,  seminar  mashg`ulotlariga  to’liq  qatnashmagan, 



mavzular mohiyati bo’yicha aniq tasavvurga ega bo’lmagan: 

 



  O’qituvchi 

tomonidan 

berilgan 

topshiriqlarni 

bajarmagan bo’lsa: 

 



  Berilgan savollarga javob bera olmasa. 

 



  Amaliy  mashg`ulot  va  seminarlar  mavzulari  daftarlarda 

o’z aksini topmagan bo’lsa:  



II   Oraliq nazorat bo’yicha  

A) 86 – 100 ball uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga 

javob berishi lozim: 

 

  Fanning  belgilangan  mavzulari  bo’yicha  aniq  bilimga 



ega bo’lib, ijobiy fikrlay olsa: 

 



  Fikrlar  davomida mantiqiy xulosalar chiqara olsa va uni 

kundalik amaliyot bilan bog`lab bilsa: 

 

  Ravon, lo’nda, mantiqli kasbiy nutqqa ega bo’lsa:  



 

  O’z javoblarida qo’shimcha adabiyotlardan foydalansa. 



B)  71 – 85 ball  uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga 

javob berishi lozim. 

 

  Fanning  belgilangan  mavzulari  bo’yicha  yaxshi  bilimga 



ega bo’lsa: 

 



  Olgan  bilimlarni  kundalik  amaliyot  uchun  ahamiyatini 

 

13 


tushungan bo’lsa:  

 



  Nutqi ravon, mantiqli bo’lsa: 

 



  O’z 

javoblarida 

ayrim 

qo’shimcha 



adabiyot 

ma’lumotlarini keltira olsa: 

 

S)  55 – 70 ball  uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga 

javob berishi lozim: 

 

  Fanning  belgilangan  mavzulari  bo’yicha  umumiy 



tushunchaga ega bo’lsa: 

 



  Mavzulardan  mantiqiy  xulosalar  chiqarib,  uni  amaliyot 

bilan to’la bog`lay olmasa: 

 

  Nutqi ravon, kasbiga yo’naltirilgan bo’lmasa. 



 

   O’z  javoblarida  qo’shimcha  ma’lumotlarni  keltira 



olmasa. 

D)    Quyidagi  hollarda  talabaning  bilim  darajasi  0-54  ball  bilan 

baholanishi mumkin. 

 

Belgilangan  mavzular  bo’yicha  aniq  tasavvurga    ega 



bo’lmasa: 

 



  Mavzular  mohiyati  va  ularning  bir  –  biri  bilan 

bog`liqligini anglay olmasa: 

 

  Nutqi  rivojlanmagan,  aniq  tushuntirish  qobiliyatiga  ega 



bo’lmasa: 

 



  Talaba  bo’lmasaning  mas’ulligi,  faolligi  talabga  javob 

bermasa: 



III  Yakuniy nazorat bo’yicha: 

A)    86  –  100  ball    uchun  talabaning  bilim  va  yozma 

savodxonligi quyidagilarga javob berishi kerak. 

 

  Mazkur  fan  bo’yicha  yaxlit  nazariy  bilim  va  amaliy 



kunliklarga ega bo’lishi: 

 



  “Tayanch”  tushuncha  va  iboralarning  mazmun  – 

mohiyatining lo’nda, mantiqiy xulosalar bilan bayon qila olish: 

 

  Mazkur bo’yicha o’z munosabatini bildiraolishi: 



 

  Yozma 



ishida 

kartografik 

usullaridan 

(chizma 


diogramma, shartli belgilar) foydalana olishi:  

 



  Yozma  ishida  imlo  va  stilistik  xatolarga  yo’l  qo’yilgan 

bo’lsa: 


B)  71  –  86  ball  olish  uchun  talabaning  bilim  darajasi 

quyidagilarga javob berishi lozim: 



 

14 


 

  Mazkur  fan  bo’yicha  yaxshi  nazariy  bilim  va 



ko’nikmalarga  ega  bo’lishi  amaliy  ahamiyatini  tushunmog`i 

lozim. 


 

  “Tayanch”  tushuncha  va  iboralarning  mohiyatini 



tushunmog`i lozim. 

 



  Ayrim  mavzular bo’yicha o’z fikrlarini bayon qilaolishi 

lozim.  


 

  Yozma ishda ayrim kartografik usullardan foydalanish. 



 

  Yozma ish savodli yozilgan bo’lsa. 



V)  55 – 70 ball uchun talabaning bilim  darajasi quyidagilarga 

javob berishi lozim.  

 

  Mazkur  fan  mavzulari  bo’yicha  umumiy  tushunchaga 



ega bo’lishi lozim.  

 



  “Tayanch”  tushuncha  va  iboralarning  mazmun  – 

mohiyatini umumiy tarzda tasavvur qila bilishi.  

 

  Yozma  ishlarning  mazmun  –  mohiyatini  qoniqarli 



darajada bo’lishi lozim. 

 



  Yozma 

ishlarida 

imloviy 

mantiqiy 

xatoliklarni 

bo’lmasligi. 



G) Quyidagi xollarda talabaning bilim darajasi 0 – 54 ball bilan 

baholanishi mumkin. 

 

 “Tayanch” tushuncha va iboralar mohiyatini bilmaslik va 



yozma bayonda aks ettirolmaslik.  

 



  Yozma ishlarning mazmun – mohiyati, ma’rifiy, uslubiy 

jihatdan talaba javob bera olmasligi. 



 

 

Reyting baholash turlari 

Maks. ball 

O’tkazish 

vaqti 

 

Joriy nazorat 

30  

 

 

5-semestr 

 

Amaliy 


mashg`ulotlarda 

faolligi,  amaliy  topshiriqlarni 

o’z vaqtida, to’liq bajarilganligi 

uchun  


1- JN 

3*3+1


*

=10 


2- JN 

3*3+1


**

=10 


3- JN 

2*5=10 


 

 

 

 

 

Semestr 


davomida 

 

Amaliy 


mashg`ulotlaridagi 

muntazam 

ravishda 

qatnashganligi, 

konspekt 

2 (1- va 2-

JNga 

qo`shiladi) 



 

15 


yuritgani uchun 

 

Oraliq nazorat 

40 

 

 

Oraliq 


nazorat 

o’rganilgan 

ma’ruza  mavzulari  bo’yicha 

tuzilgan  ochiq  testlardan  iborat 

bo’lib,  har  bir  talabaga  16  

tadan  savol  beriladi.  Savolga 

to’g`ri, aniq, to’liq, grammatik, 

mantiqiy    xatolarga  yo’l 

qo’ymasdan  javob  berilsa  2 

ball, 


yuqoridagi 

mezonlar 

buzilgan  va  qisman  javob  

berilgan  bo’lsa  1  ball  bilan 

baholanadi. Savolga  xato  javob 

berilsa  yoki  umuman  javob 

berilmasa 

ball 



bilan 

baholanadi. 

32 

Ma’ruza 


mashg`ulotlari 

yakunlangandan 

haftadan 

keyingi hafta 



 

Mustaqil 

ta’lim 

topshiriqlarining  o’z  vaqtida, 



sifatli  bajarilganligi,  himoya 

qilinganligi, kreativligi, axborot 

texnologiyalaridan 

foydalanganligi  uchun   

5 (1 ta MT 

tanlab 


olinadi) 

 

 

Ma’ruza 

mashg`ulotlaridagi 

faolligi,  muntazam  ravishda 

qatnashganligi  va  muntazam 

ravishda  konspekt  yuritgani 

uchun 


 

 



Yakuniy nazorat 

30  

 

 

Yozma ish 



30 

 

 



Jami  

100 

 

 

6-semestr 

 

 

 

Joriy nazorat  

30 

 

 

Amaliy 


mashg`ulotlarda 

faolligi,  amaliy  topshiriqlarni 

o’z vaqtida, to’liq bajarilganligi 

uchun  


1- JN 

3*3+1


*

=10 


2- JN 

3*3+1


**

=10 


3- JN 

2*5=10 


 

 

 



 

 

Semestr 



 

Amaliy 


mashg`ulotlaridagi 

2 (1- va 2-



 

16 


muntazam 

ravishda 

qatnashganligi, 

konspekt 

yuritgani uchun 

JNga 


qo`shiladi) 

davomida 



 

Oraliq nazorat 

40 

 

 

Oraliq 


nazorat 

o’rganilgan 

ma’ruza  mavzulari  bo’yicha 

tuzilgan  ochiq  testlardan  iborat 

bo’lib,  har  bir  talabaga  16  

tadan  savol  beriladi.  Savolga 

to’g`ri, aniq, to’liq, grammatik, 

mantiqiy    xatolarga  yo’l 

qo’ymasdan  javob  berilsa  2 

ball, 


yuqoridagi 

mezonlar 

buzilgan  va  qisman  javob  

berilgan  bo’lsa  1  ball  bilan 

baholanadi. Savolga  xato  javob 

berilsa  yoki  umuman  javob 

berilmasa 

ball 



bilan 

baholanadi. 

32 

 

 

Mustaqil 

ta’lim 

topshiriqlarining  o’z  vaqtida, 



sifatli  bajarilganligi,  himoya 

qilinganligi, kreativligi, axborot 

texnologiyalaridan 

foydalanganligi  uchun   

5 (1 ta MT 

tanlab 


olinadi) 

 

 

Ma’ruza 


mashg`ulotlaridagi 

faolligi,  muntazam  ravishda 

qatnashganligi  va  muntazam 

ravishda  konspekt  yuritgani 

uchun 



 



 

Yakuniy nazorat 

30  

 

 

Yozma ish 

30 

 

 

Jami  

100 

 

 

 

 

 

 

 


 

17 


 

 

 

 

 

 

 

 

1-semestr uchun Geofizika va geokimyo asoslari fanini  o’qitishning taqvimiy 

rejasi. 

 

№ 

Ma’ruza mavzusi. 

Soat  Reja-

lashti-

rilgan 

sana 

Baja-

rilgan 

sana 

O’qituvchi 

imzosi 

1-semestr 

Geofizika  va  geokimyo  asolari 



fani to’g`risida umumiy tushuncha. 

Geofizika  va  geokimyo  fanining 

rivojlanish tarixi 

 



 

 



Yerning magnit maydoni 

 



 

 



Yerning gravitatsiya maydoni 

 



 

 



Yerning elektr maydoni 

 



 

 

5  Seysmologik ma’lumotlar bo’yicha 



Yerning ichki tuzilishi 

 



 

 

6  Zilzilalar, 



ularni 

tasniflash, 

zilzilalarni geografik taqsimlanishi. 

Zilzilani prognozlash. 

 

 



 

Yerning issiqlik maydoni 



 

 



 

Atmosfera, 



gidrosfera 

va 


litosferaning birligi 

 



 

 

9  Geologik  vazifalarni  bajarishda 



geofizik usullarning qo’llanilishi 

 



 

 

 



Oraliq nazorat 

ochiq 

test 

Mak. 

ball 

40 ball 

 

 

 

Amaliy  mashg`ulot mavzulari 

 

18 


№ 

Amaliy mashg`ulot mavzusi. 

Soat 

Reja-

lashti-

rilgan 

sana 

Baja-

rilgan 

sana 

O’qituvchi 

imzosi 

1  Shar,  gorizontal  va  tik  stilindr 

uchun  magnitorazvedkani  to’g`ri 

va  teskari  masalalarni  analitik 

usullari bilan echish. 



 



 

 

2  Gravitastion 

anomaliyalar 

xaritasini sifat va miqdor jihatdan 

talqin qilish (xaritani tahlil qilish, 

anomaliya 

grafigini 

tuzish, 


anomaliya 

qo’zg`atuvchi 

obyektning  yotish  chuqurligini 

xarakterli  nuqtalar  usuli  bilan 

aniqlash). 



 



 

 

3  Elektrprofillash  dalillarini  talqin 

qilish  (qarshiligi,  qutblanishi  va 

elektrokimyoviy  aktivligi  har  xil 

bo’lgan jinslarni ajratish).  



 



 

 

 

Joriy nazorat 

12 

Mak. 

ball 

10 ball 

 

 

4  Seysmorazvedkadagi 

qaytgan 

to’lqinlar 

usulining 

to’g`ri 


masalasini  echish  (berilgan  ikki 

qatlamli 

modelga 

qaytgan 


to’lqinning  nazariy  uchrashuvchi 

godograflarini 

hisoblash 

va 


qurish).  



 



 

 

5  Ma’dan 

foydali 

qazilmalarni 

qidirishda geofizik ma’lumotlarni 

talqin qilish. 



 

 

 

6   Yer  osti  suvlar  sathini  aniqlash. 

Yer 

osti 


suvlar 

oqimining 

yo’nalishi  va  oqim  tezligini 

aniqlash. 



 

 

 

 

Joriy nazorat 

12 

Mak. 

ball 

10 ball 

 

 


 

19 


7  D.I.Mendeleev  davriy  jadvalidagi 

kimyoviy 

elementlarning 

geokimyoviy 

xususiyatlarini 

o’rganish. 



 

 

 

8  Yer 


po’stida 

elementlarning 

o’rtacha  miqdori  (klark  soni)ni 

hisoblash  (%dan  g/t  o’tkazish). 

Geokimyoviy 

tadqiqotlarning 

ma’lumotlari bilan ishlash. 



 



 

 

 

Joriy nazorat 

12 

Mak. 

ball 

10 ball 

 

 

 

Joriy nazoratlarning umumiy 

bali 

 

Mak. 

ball 

30 ball 

 

 

 

Oraliq va joriy nazoratlarning 

umumiy bali 

 

Mak. 

ball 

70 ball 

Saralash 

bali 

39 ball 

 

 

Yakuniy nazorat 

yozm

a ish 

Mak. 

ball 

30 ball 

 

 

 

Umumiy ball 

 

100 ball 

Saralash 

bali 

55 ball 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

20 


2-semestr uchun Geofizika va geokimyo asoslari fanini  o’qitishning taqvimiy 

rejasi. 

 

№ 

Ma’ruza mavzusi. 

Soat  Reja-

lashti-

rilgan 

sana 

Baja-

rilgan 

sana 

O’qituvchi 

imzosi 

2-semestr 

1  Nazariy  geokimyo.  Geokimyoda 

qidiruv 

va 


analitik 

usullar. 

Elementlarning 

geokimyoviy 

tasniflari  

 



 

 

2  Atom va uning tuzilishi. Izotoplar 



 

 



 

3  Tabiatda  kimyoviy  elementlarning 

tarqalishi va uchrash shakllari.  

 



 

 

4  Geologik  jarayonlarda  kimyoviy 



elementlar 

ko’chishining 

(migrastiyasi) asosiy omillari 

 

 



 

 

5  Yerning paydo bo’lishi, tuzilishi va 



kimyoviy tarkibi 

 



 

 

6  Endogen  jarayonlar geokimyosi 



 

 



 

7  Ekzogen jarayonlar geokimyosi 

 

 



 

8  Atmosfera, biosfera va gidrosfera 

geokimyosi 

 



 

 

9  Ayrim kimyoviy elementlar 



geokimyosi. 

 



 

 

 



Oraliq nazorat 

ochiq 

test 

Mak. 

ball 

40 ball 

 

 

 

Amaliy  mashg`ulot mavzulari 

№ 

Amaliy mashg`ulot mavzusi. 

Soat 

Reja-

lashti-

rilgan 

sana 

Baja-

rilgan 

sana 

O’qituvchi 

imzosi 

9  Tog` 


 

jinslari  va  ma’danlardan 

olingan 

ma’lumotlar 

asosida 

kimyoviy 

elementlarni 

tahlil 


qilish usullarini o’rganish. 

 



 

 

10  Kimyoviy 

elementlar 



 



 

 

 

21 


geokimyosining 

ta’riflash 

uslubiyatini  o’rganish.  Endogen 

jarayonlardagi 

elementlar 

geokimyosini o’rganish. 

11  Turli  jinslarda  va  ma’danlarda 

kimyoviy 

elementlarning 

balansini aniqlash.  



 

 

 

 

 



Joriy nazorat 

12 


Mak. 

ball 

10 ball 

 

 

12  Ekzogen 

va 

metamorfogen 



jarayonlardagi 

elementlar 

geokimyosini o’rganish. 



 



 

 

13  Kimyoviy 

elementlarning 

tarqalish  areallarini  geokimyoviy 

xaritalarga tushurish usullari bilan 

tanishish va o’rganish.  



 

 

 

14  Konlar 

va 

konlar 


atrofida 

elementlarning 

konstentrastiya 

klarkini      Klark  soni  bilan 

taqqoslash  va  uchrash  shakllarini 

aniqlash.  



 

 

 

 

 



Joriy nazorat 

12 


Mak. 

ball 

10 ball 

 

 

15   Kimyoviy 

elementlar 

(nodir, 


radioaktiv,  kamyob  yer  metallari 

va hk.) geokimyosi. 



 

 

 

16  Gidrosfera,  atmosfera  va  biosfera 

geokimyosini o’rganish. 



 



 

 

 

Joriy nazorat 

12 

Mak. 

ball 

10 ball 

 

 

 

Joriy nazoratlarning umumiy 

bali 

 

Mak. 

ball 

30 ball 

 

 

 

Oraliq va joriy nazoratlarning 

umumiy bali 

 

Mak. 

ball 

70 ball 

Saralash 

bali 

39 ball 

 

 

22 


 

Yakuniy nazorat 

yozm

a ish 

Mak. 

ball 

30 ball 

 

 

 

Umumiy ball 

 

100 ball 

Saralash 

bali 

55 ball 

 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

23 


7. Asosiy va qo’shimcha o’quv adabiyotlar hamda axborot manbalari  

Asosiy adabiyotlar: 

 

1.  Воскресенский Ю.Н. Полевая геофизика. М.: Недра, 2010-478 с. 



2.  Алексеенко  В.А.  Геохимические  методы  поисков  месторождений  

полезных ископаемых. М.: Логос, 2000. 

3. William M. White. Geochemistry, Wiley-Blackwell, 2013. 

 

Qo’shimcha adabiyotlar: 



 

1. Геофизические методы исследований. Под ред. Хмелевского В.К., Л.: 

Недра, 1988. 

2. Знаменский В.В. Общий курс полевой геофизики. М., Недра, 1989. 

3. Гравиразведка. Справочник геофизика. Под ред. Е.А. Мудрецовой и 

К.Е. Веселова. М., Недра, 1990. 

4.  Латышева  М.Г.  Практическое  руководство  по  интерпретации 

диаграмм геофизических исследований скважин. М.: Недра. 1984. 

5. Логачев А.А., Захаров В.П. Магниторазведка. М., Недра, 1989. 

6. Электроразведка. Справочник геофизика. Под ред. В.К. Хмелевского 

и В.М. Бондаренко. М., Недра, 1989.   

9.  Elektrorazvedka.  Spravochnik  geofizika.  Pod  red.  V.K.  Xmelevskogo  i 

V.M. Bondarenko. M., Nedra, 1989.   

8.  Шарма  П.  –  Геофизические  методы  в  региональной  геологии. 

Перевод с английского В.Б. Гусева. М., Недра, 1989. 

9.  Герхард  Дор  «Введение  в  прикладную  геофизику»  Перевод  с 

английского В.Н. Лисина. М. Недра, 1984 

10. Беус А. А. Геохимия литосферы. М., 1972. 

11. Гаврусевич Б.А. Основы общей геохимии-М., Недра, 1968. 

12. Справочник по геохимии. М., Недра, 1990. 

13. Перельман А.И. Геохимия. М., Высшая школа, 1979. 

 

Elektron manbalar: 

 

1.   



http://www.rsl.ru/

2.   



http://www.msu.ru/

3.   



http://www.nlr.ru/

4. 



http://el.tfi.uz/pdf/enmcoq22_uzk.pdf

5.   



http://el.tfi.uz/pdf/enmcoq22_uzl.pdf.

 

 



 

24 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Download 0.61 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling