Guruh F. I. O baho 630-18


Download 0.6 Mb.
Pdf ko'rish
Sana07.04.2022
Hajmi0.6 Mb.
#627915
Bog'liq
5-amaliy mashg\'ulot
Elektrokimyoviy analiz usullari, 4ga, 617-19 lab5, lab-6, Elektrokimyoviy analiz usullari, Практическая работа №4-5 , 6, JAMSHID C 1, 630-18 Hamdamov Sardorbek Mustaqil ish, Кимсанов, 630 18 Abduhakimov Shablon, ТТТТ ўзбек (1), Mustaqil ish, Lab mashgulot 6-10, 1-amaliyot (1), 5 Amaliy ish


Guruh 
F.I.O 
Baho 
630-18 
Abduhakimov Muhammad Ali 
 
 
5-AMALIYOT MAShG‘ULOTI 
 
 Mavzu: Yorug‘lik diodi va lazer diodining vatt-amper xarakteristikalarini 
qiyosiy o‘rganish. 
Ishdan maqsad: Optik aloqa tizimining yorug‘lik diodi va lazer diodining 
vatt-amper xarakteristikalarini qiyosiy o‘rganish. 
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli 
ta’lim, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim. 
1. Nazariy ma’lumotlar 
 
LDlar xizmat muddati, nurlanish quvvati va uni tashqi injeksiya tokiga 
bog‘liqligi, nurlanishni yo‘nalganlik diagrammasi Ө va nurlanish spektri, xizmat 
muddati bilan tavsiflanadi. LD YoD ga qaraganda tashqi injeksiya tokini katta 
qiymatlarida ishlaydi. Tashqi injeksiya toki I
u
oshib, chegaraviy I
ch
qiymatga 
yetgach, generatsiya, qachonki tuzilishdagi yÿqotishlar kuchayishlarga teng 
bÿlganda yoki lazer effekti yuzaga keladi, ya’ni indutsiyalangan (majburiy) 
nurlanish hosil bo‘ladi. Bu nurlanish yuqori kogerent bo‘lgani uchun, LDni 
nurlanish spektri kengligi YoD ga nisbatan tor. LDni nurlanish spektri 1-2 nm, 
YoD  ni nurlanish spektri esa 30-50 nm. Nurlanish quvvatini tashqi injeksiya tokiga 
bog‘liqligini LDni vatt-amper xarakteristikasidan ko‘rish mumkin. 5.1-rasmda LD 
va YoD larni vatt-amper xarakteristikalari ko‘rsatilgan. Kichik tok qiymatlarida 
LDda kuchsiz spontan nurlanish yuzaga keladi, u samarasiz yorug‘lik diodi sifatida 
ishlaydi. Yuqorida aytib o‘tilgandek, tok qiymati chegaraviy tok I
ch
qiymatidan 
oshganda nurlanish quvvati R
nur 
keskin oshib, kogerent majburiy nurlanish hosil 
bo‘ladi. LDning nurlanish quvvati 1-100 mVtni tashkil etadi. 


5.1-rasm. Vatt-amper xarakteristikalar: - lazer diodi uchun; - yorug‘lik diodi 
uchun 
Rasmdan ko‘rinib turibdiki vatt – amper tavsifi nochiziqdir. Shu sababli, vatt – 
amper tavsifini chiziqlashtirishning maxsus choralarini qo‘llamasdan, lazerning 
injeksiya tokini analog signal bilan o‘zgartirish yo‘li bilan chiqish nurlanishini 
modulyatsiyalash amaliy qo‘llanilmaydi. 
Odatda injeksiya tokini va mos ravishda lazerning chiqish optik quvvatini 
modulyatsiyalashning 
qo‘llaniladi. Shuni alohida aytish kerakli, lazer 
chegaralangan pik quvvatli nurlanish manbai hisoblanadi. Bu nakachka tokining 
katta qiymatlarida quvvatni kamayib borishi bilan bog‘liq. LD ga xos yana bir 
muhim xususiyatni aytib o‘tamiz: atrof muhit temperaturasi o‘zgarsa, vatt – amper 
xarakteristikasi suriladi (5.2 – rasm).
Bu chegaraviy tok va chiqish quvvati qiymatlarining o‘zgarishiga olib keladi.
Bu kamchilikni bartaraf etish uchun kompensatsiyalashning elektr sxemalari, 
shuningdek mikrosovutgichning ishini boshqaruvchi, termokompensatsiyalash 
sxemalaridan foydalaniladi/ 
5.2-rasm. Lazer diodning vatt-amper xarakteristikasining temperaturaga 
bog‘liq ravishda ÿzgarishi. 
5.3 – rasmda LD optik nurlanishining yo‘nalganlik diagrammasi ko‘rsatilgan.
I
ч 
Р
нур
, мW 


I, мА 


Rasmdan ko‘rinib turibdiki, lazer nurlanishining diagrammasi nosimmetrik. 
quvvatning yarim sathida o‘lchanganda uning kengligi o‘tishga parallel yuzada
20

dan kichik va perpendikulyar yuzada 
40

dan katta (5.3,a–rasm). 5.3,b–rasmda 
o‘zaro perpendikulyar yo‘nalishlarda nurlanish quvvatining burchakka bog‘liqligi 
ko‘rsatilgan. 
5.3-rasm. Optik nurning lazer dioddagi yÿnalganlik diagrammasi: a) parallel 
va perpendikulyar yuzalardagi nurlanish kengligi; b) ÿzaro perpendikulyar 
yÿnalishlarda nurlanish quvvatining burchakka bog‘liqligi. 
Yo‘nalganlik 
diagrammasi 
ellips 
konus 
ko‘rinishiga 
ega. 
Generatsiyalanadigan nurlanishning yetarli katta yoyilganligi, uni kichik sonli 
aperaturali optik tolaga samarali kiritishga to‘sqinlik qiladi. Buning uchun maxsus 
moslashtiruvchi qurilmalarni qo‘llash talab etiladi. 
Magistral TOA liniyalarida asosan signallar 1,3 va 1,55 mkm to‘lqin 
uzunliklarida uzatiladi. 1,55 mkm to‘lqin uzunligida so‘nish qiymatlari kichik 
bo‘lgani uchun retranslyatsiyasiz (L=100km) uzun uchastkalarda ana shu to‘lqin 
uzunlikdagi optik uzatish manbalaridan foydalanish samaralidir. Magistral aloqa 
liniyalari kabellari bir modali tolalardan iborat bo‘lgani uchun ham LDdan 
foydalanish kerak. Chunki YoD ga qaraganda LDning nurlanishini yo‘nalganlik 
diagrammasi tor. Bu nurlanishni tolaga kiritishni osonlashtiradi. 
3. Amaliyot ishini bajarish 
Amaliyot ishi 2 -qismga ko‘ra xisobot ko‘rinishida tayyorlanadi va talaba 
tomonidan himoya qilinadi. Shunigdek talaba berilgan am’umotlarga asoslangan 
xolda LDning vatt-amper xarakteristikasini chizadi va uni izoxlab beradi. 
Qo‘shimcha ravishda talaba LD nurlaning quvvatini temperaturaning o‘zgarishiga 
qanday bog‘liqligini tushuntiradi.
 






Download 0.6 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling