Hayot faoliyati xavfsizligi” kafedrasi 0000 –Fuqaro muhofazasi va texnologik jarayonlasr xavfsizligi


Download 48.82 Kb.
bet1/3
Sana04.06.2022
Hajmi48.82 Kb.
#731754
  1   2   3
Bog'liq
topref.ru-4961.ru.uz.docx
Javoblar Varaqasi (15), 386 32.ru.uz, automated-system-for-operational-monitoring-of-technological-processes-in-cotton-enterprises-2165-8064-1000202, Hujjat кр.ru.uz, 1366197875, topref.ru-4961.ru.uz.docx, topref.ru-4961.ru.uz.docx, topref.ru-4961.ru.uz.docx, Study of piezoelectric filler on the properties of.en.uz, 61574 АНЪАНАВИЙ ХОНАНДАЛИК 2-КУРС



OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI


ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI
MASHINASOZLIK” FAKULTETI
HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI” KAFEDRASI


0000 –Fuqaro muhofazasi va texnologik jarayonlasr xavfsizligi (tarmoqlar bo‘yicha)
ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARI XAFSIZLIGI” FANIDAN


KURS LOYIHASI


Mavzu:“Ko‘p qavatli binolarning yong‘in xavfsizligi bo‘yicha
zamonaviy texnologiyalarini joriy etish
bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish”
Bajardi:. _________ mag. Tadjiboyev .B.Q


Ilmiy raxbar. ________ prof. Khojiev.A.A


Komissiya aʼzolari. _______ prof. Khojiev.A
ANDIJON-2022
Bosim idishlarini nazorat qilish va texnik xiizmat ko’rsatish

Reja:



1. Bosim ostida ishlovchi idish, apparatlarni va gaz uskunalarini xavfsizlik talablari
2. Bosim ostida ishlaydigan idish va apparatlar.
Respublikamizda paxta, toqimachilik va ipakchilik sanoatida berkiladigan (germetik) sistemalar keng qollaniladi. Ularning ichida suyukliklar va sikilgan gazlar bosim ostida saqlanadi. Bu sisiyetamlar xavf manbai bulib hisoblanadi, shu smababli ularni loyihalash, tayyorlash, ishlatish va ulardan foydalanish chogida belgilangan koida hamda meyorlarga katiy amal qilish kerak.
Ipakchilik sanoati korxonalari shunday uskunalar bilan jixozlanganki, ularning texnologik jarayonlarida kozonxonalardan keluvchi bug yoki kaynok suv keng kulamda qollaniladi. Bosim bilan ishlaydigan apparat va idishlarga bug kozonlari, bug kabul kilgichlar, bug va kaynok suv kuvurlari, sikilgan hamda suyoltirilgan gazlar saqlanadigan va tashiladigan balon va sisternalar kiradi.
Bosim ostida ishlaydigan idish va apparatlar.
Paxta, ipak, toqimachilik va yengil sanoati korxonalarida bosim ostida ishlaydigan, apparat, idish va kuvurlar kup ishlatiladi. Bular kupincha portlash xavfini tugdirishi mumkin. Bunday portlashlarga zanglash natijasitda uskuna devorlarining yemirilishi va mexaniq pishikligining yukolishi, ayrim qismlarining kizib ketishi, biror kattik jismning urilishi sabab bolishi mumkin. Bundan tashkari portlash va yonuvchi moddalarga uchkun tasir qilish natijasida xam sodir bolishi mumkin. Bunda yonish tezligi sekundiga yuzlab metrni tashkil kiladi.
Bosim ostida ishlaydigan idishlar kayta tamirlanib kavsharlangan bulsa, bir joydan ikkinchi joyga kochirilganda yoki uning xavfsiz ishlashiga javobgar shaxsning talabi bilan muddatidan ilgari texnik qoriqdan otkaziladi.
Gidravlik sinov esa xar sakkiz yilda bir marta otkaziladi. Ish xarorati 2000S gacha bolgan idishlarning gidravlik sinovi, ularga suv yoki zaxarsiz va portlamaydigan boshka suyuklik bilan kushimcha bosim berish orqali otkaziladi. Kushimcha bosim idishning ish bosimiga boglik bulib, kuyma idishlardan tashkari barcha idishlar uchun ish bosimidan 20-25% katta boladi. Shunday bosim ostida (devorlarning kalinligi 50 mm gacha bolgan idishlarda) 10 minot ushlab turiladi va biror sezilarli uzgarish bolmasa, yani choklardan ajralish, suyuklik tomishi, tashki devorlarning terlashi, koldik deformatsiyalar korinmasa idishlar gidravlik sinovdan otgan hisoblanadi.
Bosim ostida ishlaydigan uskunalar normal texnologik rejimda va xavfsiz ishlashini taminlash uchun kuyidagi nazorat-ulchash asboblari va extiyot uskunalari bilan taminlangan bolishi kerak: ulardagi suyuklik yoki gazning bosimini ulchash uchun va doimo nazorat qilib turish uchun manometr, xaroratni nazorat qilib turish uchun termometr, bosim oshib ketgan takdirda portlashning oldini olish uchun saqlagich, idishda bir vaqtning uzida gaz va suyuklik bolgan takdirda suyuklikning kup yoki ozligini korsatuvchi asbob, idish ichidagi moddani botunlay chiqarib tashlash imkonini beruvchi moslama, agar idish ichida kondensat tuplansa, uni chiqarib tashlash imkonini beruvchi moslama.
Kuvurlarning ishonchliligini taminlash uchun ularning issikdan uzayishini hisobga olish kerak. Buning uchun ularning burilgan joylari ravon va sillik qilib yasaladi, hamda kompensator xalkalari va shunga uxshash elementlar karitiladi. Issiklik deformatsiyalarini bir tekis taksimlash maksadida, ularni ayrim uchastkalarga bulib chikib, issikdan uzayishiga imkon koldirib, oxirgi nuqtalarini tayanchlarga mustaxkamlanadi.
Bosim ostida ishlaydigan idishlardan xavfsiz foydalanishga mustaxkamlik zaxirasi koeffitsiyenti katta bolgan eng makbul konstruksiyalarni yaratish, yukori sifatli ashyolarning ishlashi, saklovchi uskunalar va nazorat-ulchash asboblari ornatish yoli bilan erishiladi.
Bunday uskunalarning ishdan chiqishi va portlashiga zanglash okibatida mexaniq mustaxkamligining yukolishi, bosimning chekli bosimdan oshib ketishi, berkituvchi armaturaning yukligi yoki buzilishi, belgilangan tartibotga rioya kilmaslik, tegishlicha nazoratning olib borilmasligi sabab bolishi mumkin.
Bosim bilan ishlaydigan idishlarni ornatish va ulardan foydalanishda xavfsiz foydalanish koidalariga amal qilish zarur.
Bosim bilan ishlaydigan idishlar ularni kuvurlardan uzib kuyish uchun berkituvchi – ventillar, jumraklar, surilma kopkoklar bilan, saklovchi uskunalar bilan, muxit xarorati va bosimni ulchash uchun asboblar bilan, suyuklik mikdori korsatkichi bilan taminlangan bolishi kerak.
Saklovchi klapanlar idishdagi boim meyordan oshib ketganida ortikcha bug, gaz yoki suyuklikni tashkariga chiqarib yublrish uchun moljallangan.
-rasm, a da pishangni saklovchi klapanning sxemasi keltirilgan. Bosim keragidan oshib ketganida klapan yoriladi va gaz idishdan chikib, portlashning oldi olinadi. -rasm, b da prujinali saklovchi klapanning sxemasi korsatilgan. Bosim belgilangan kiymatidan oshib ketganida, prujina yoki yukning kuchi yetarli bolmay koladi, natijada klapan uyasidagi teshik ochiladi va gaz idishdan chiqadi.
Saklovchi klapanlar soni, ulchamlari va otkazish imkoniyati shunday hisob bilan tanlanadiki, idishdagi bosim 300 kPa gacha bosimli idishlar uchun ish bosimidan 50 kPa an ortik, 300-600 kPa bosimli idishlar uchun esa 15% dan ortik oshib ketmaydigan bulsin.
Saklovchi klapanlarning otkazish imkoniyati ushbu formuladan aniqlanadi:

Bu yerda ( - klapanning gaz sarflash koeffitsiyenti;


F – klapan kesimining yuzi;
V – koeffitsiyent (suyuklik uchun V=1);
R1 – klapandan oldingi ortikcha bosim;
R2 – klapandan keyingi ortikcha bosim;
( - muxitning zichligi;
T1 – klapandan oldingi muxitning xarorati.
Ortikcha bosimni aniqlash uchun manometrlar ornatiladi. Ular uch xil boladi: ish manometrlari, nazorat manometrlari va namuna manometrlari. Ish manometrlari ish sharoitida bosimni ulchash uchun, nazorat ish manometrlarini tekshirish uchun, namuna manometrlari esa manometrlarni laboratoriyalarda tekshirish uchun ishlatiladi.
Ish manometrlarining aniqlik sinfi kuyidagicha boladi: 0,5; 1,0; 1,5; 2,5; 4. Idishlardagi bosimni ulchaydigan manometr ish bosimiga moslab tanlanishi va aniqlik sinfi 2,5 dan past bolmasligi kerak. Manometr shkalasida idishdagi ruxsat etilgan ish bosimni korsatuvchi kizil chizikcha bolishi lozim.
Manometrda tamga bolmasa, manometrni tekshirish muddati otib ketgan bulsa, manometr ochirilganda uning mili shkalaning nolinchi bulinmasiga kaytmasa, oynasi singan bulsa, manometrdan foydalanish mumkin emas.
Manometrlar kamida yiliga bir marta tekshirib turilishi zarur. Tekshirish chogida manometrlar tamgalanadi. Korxona uzogi bilan olti oyda bir marta manometrlarni nazorat manometri yordamida kushimcha tekshirib, tekshirish natijalarini nazorat tekshiruvlari daftariga yozib kuyish kerak.
Kozonxona kurilmalaridan foydalanish koidalari.
Kozonxona kurilmalari korxonalarni texnologik extiyoj va isitish uchun zarur bolgan bug hamda issik suv bilan taminlaydi. Bosimi 70 kPa va bundan yukori bolgan bug kozonlari hamda suvni 1150S dan yukori xaroratgacha isitadigan kozonlar boladi.
Bug ishlab chiqaradigan bug kozonlari va ana shu bugni ishlatadigan apparatlar yopiq sistema ichida bosim bilan ishlaydi. Bunday sistema xavfsizlik tadbirlariga doir xamma choralarni katiy bajarishni talab kiladi. Bug kozonlaridan extiyotsizlik bilan foydalanish ogir falokatga – kozonning portlashiga olib keladi. Portlash sodir bolganda kiska vaqt ichida anchagina potensial energiya bushaydi. Gaz adiabatik kengayganda ruy beradigan portlashning ishi ushbu formuladan aniqlanadi:

Bu yerda V – gazning boshlangich hajmi, m3;


R1 va R2 – idishdagi boshlangich hamda oxirgi bosimlar, Pa;
N – adiabat korsatkichi.
Statistik malumotlarga karaganda kozon devorlarining buzilishiga olib keladigan asosiy sabablar deb kuyidagilar aniqlangan:
- kozonda suv kamayishi natijasida devorlarning ota kizishi;
- ashyoning mos emasligi, kozonning sifatsiz tayyorlanishi;
- metallning uyilishi okibatida kozon devori ayrim joylarining bushashib kolishi, xaddan tashkari kup tosh (nakip) xosil bolishi va kirlanishi natijasida kozon devorlarining ortikcha kizishi;
- saklovchi klapan buzilishi, xizmat korsatuvchi kishilarning etiborsizligi tufayli bosimning xaddan ziyod oshib ketishi;
- otxonalarda gazlarning portlashi.
Mana shu sabablar uz vaqtida bartaraf etilsa, kozonlar portlamaydi. Suv bosimi va xaroratini nazorat qilib turish uchun suv isitish kozonlarining kirish hamda chiqish joylariga manometr va termometrlar ornatiladi. Kozonlarga, bulardan tashkari, nasoslar xam ornatiladi, ular kozonni suv bilan taminlashi bilan bir katorda, undagi suvni kanalizatsiyaga xaydab chiqarishi xam mumkin. Kozonxona kurilmalariga xizmat korsatadigan kishilar 18 yoshdan kam bolmasliklari, tibbiy qoriqdan otgan, maxsus dastur boyicha ukigan va malaka komissiyasi tomonidan beriladigan motaxassislik guvoxnomasiga ega bolishlari shart.
Kozonxona kurilmasida ishlashni boshlashdan oldin smenani kabul qilib olish va agregatning usha paytdagi axvolini, ishlatish tartibini albatta ish daftariga yozib kuyish kerak.
Kuyidagi xollarda bug kozonlarini ochirish zarur:
- kozonxonadagi bosim meyordagidan 10% oshib ketganda;
- suvi kamayganda;
- taminlovchi uskunalari ishlamay kolganda; suv mikdorini korsatuvchi asboblari yoki saklovchi klapanlari ishlamay kolganda;
- kozondan suv sizayotganda;
- gaz yollarida gaz portlaganda.
Davtogtexnazorat xodimlari kozonlarni muntazam ravishda texnik qoriqdan otkazib turishadi. Kozonlar kapital tamirlangandan keyin xam texnik qoriqdan otkaziladi. Davriy qoriqlar turt yilda bir marta, gidravlik sinovlar esa sakkiz yilda bir marta amalga oshiriladi.
Tartib nomeri
Kurilma, idish
Ish bosimi, mPa
Sinov bosimi, mPa

1
Bug kozoni va bugni kayta kizdirgich, gaz kuvuri


Kupi bilan 0,5
1,5 R, 0,2mPa

2
Shuning uzi


0,5 dan yukori
1,25 R yoki R 0,3 mPa

3
Suv isitadigan kozon


Istagancha
1,5 R yoki R 0,3

4
Bug yoki kaynok suv kuvuri


Shuning uzi
1,25 R

5
Ballon


1,25 R

Bug kozonlari, bugni kayta kizdirgichlar, bug yoki kaynok suv kuvurlari va ballonlar 5 min mobaynida sinov bosimi bina gidravlik sinalishi kerak ( jadval).
-jadval.
Gidravlik sinov meyorlari.

Ballonlardan foydalanish koidalari.


Katta bosim ostida sikilgan, suyoltirilgan yoki eritilgan gazlar bilan tuldirilgan ballonlarni ishlatayotganda extiyotkor bolish va Davlattogtexnazorat tasdiklagan xamma koidalarga katiy amal qilish talab etiladi.
Ballonlarning yorilishi bilan boglik falokatlar shunisi bilan juda xavfliki, kup xollarda ballonlar yakinida odamlar boladi. Falokatlarga asosan kuyidagilar sabab boladi: ballonlarning tayyorlanish sifati pastligi; ballonlarni gaz bilan meyoridan ortik tuldirish; ballonlarni tashish va saqlash vaqtida xavfsizlik koidalarini buzish.
Kislorodli ballonlarni moy bilan ifloslanishdan va ayniksa uning ichiga moy tushishidan extiyot qilish zarur.
Xar bir ballonda ventil, aniq ko’rinib turadigan tamga bo’lishi lozim. Tamgada ballonning rakami xakikiy oigrligi, tayyorlangan kuni (yil va oy) hamda ish bosimini navbatdagi sinash yili, gidravlik sinov bosimi, balolonning sigimi ko’rsatiladi.
Ishlatilayotgan ballonlar kamida besh yilda bir marta davriy sinovdan o’tkazilishi lozim. Xlor, vodorod xlorid, serovodorod gazlar bilan tuldirilgan ballonlar kamida ikki yilda bir marta sinovdan o’tkazib turiladi.
Xizmat ko’rsatuvchi shaxs, agar davriy sinov muddati o’tib ketgan bulsa, koidalarga ko’rsatiladigan tamgalar bo’lmasa, ventillari buzilgan yoki korpusi shikastlangan bulsa, ballonlarni gaz bilan tuldirish taqiqlanishi shart. Ballonlar tik xolda saqlanishi, ularning aganab ketishi, ifloslanishi va kizikishiga yo’l kuymaydigan qilib tusib kuyilishi zarur. Bosim bilan ishlaydigan idishlarni o’rnatish va xavfsiz ishlatish koidalariga kura, sikilgan gaz ballonlarining koldik bosimi 50 kPa dan, atsetilen ballonlariniki esa 50 kPa dan past hamda 100 kPa dan ziyod bo’lmasligi lozim.
Bug va kaynok suv kuvurlaridan foydalanish.
Bug va kaynok suv kuvurlaridan foydalanishda Davlattogtexnazorat tasdiklagan bug va kaynok suv kuvurlarini o’rnatish va xavfsiz ishlatish koidalariga amal qilish zarur. Mazkur koidalar ish bosimi 70 kPa va xarorati 1150S dan yukori bo’lgan suv bugi keladigan kuvurlarga taalluklidir. Ushbu koidalarga muvofik, barcha kuvurlar turt toifaga ajratiladi: shartli o’tish kesimi 100 mm dan katta bo’lgan birinchi toifadagi kuvurlar.
Korxonalar kuyidagi muddatlarda: kuvurlarni bir yilda bir marta texnik qo’riqdan o’tkazishlari, ya’ni kuzdan kechirishlari, ruyxatga olinmaydigan kuvurlarni esa ikki yilda bir marta kuzdan kechirishlari va gidravlik sinovdan o’tkazishlari kerak.
Bundan tashkari, yangi o’rnatilgan kuvurlar ishga tushirilishidan oldin kuzdan kechirilishi va gidravlik sinalishi, shuningdek, uch yilda bir marta tekshirilishi lozim. Yigilgan xoldagi kuvurlar ish bosimidan 1,25 marta katta bo’lgan sinov bosimi bilan 5 min mobaynida sinalishi kerak, shundan sung sinov bosimi ish bosimiga kadar pasaytiriladi.

Adabiyotlar


А. Қ. Қудратов Меҳнат муҳофазаси. Тошкент- 1995.


А. К. Кудратов. Охрана окружаюшей среди на предприятиях хлопкоочистительной и шелковой промишленности. «Укитувчи» Тошкент – 1995.
И. Каримов. Ўзбекистоннинг ўз истиқлол ва тараққиёт йўли – Т. Ўзбекистон Т.1. 1996 й.
И. Каримов. Ўзбекистон – бозор муносабатларига ўтишнинг ўзига хос йўли. Т. Ўзбекистон. Т 2.1996 й.
И. Каримов. Ўзбекистон иқтисодий ислоҳотларни чу?урлаштириш йўлида. Т.Ўзбекистон. Т З. 1996 й.
И. Каримов. Ўзбекистон ХХI аср бўсағасида: хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари. Т. 1997 й.
И. А. Каримов. Ўзбекистон ХХI асрга интилмокда. Т. Ўзбекистон. 1999 й.
А. Қ. Қудратов. Саноат экологияси.Тошкент- 1999.
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. Тошкент. 8 декабр 1992 й.
Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғисида Ўзбекистон Республикаси қонуни. Тошкент, 6 май 1993 й.
Меҳнат кодекси. Тошкент, 26 май 1996 й.
Қудратов О. Ипакчилик саноатида меҳнат муҳофазаси. Тошкент «Ўзбекистон» 1995 й. 300 б.
Bosim idishlari xavfsizlik klapanlari, bosim o'lchagichlari, termometrlari, klapanlari va boshqalar bilan jihozlangan qozonlar bilan bir xil tarzda jihozlangan, ular uchun talablar asosan bir xil, ammo farqlar mavjud.
Hisob-kitoblarga ko'ra, xavfsizlik klapanlarining soni, ularning o'lchamlari va o'tkazuvchanligi idishdagi bosim 0,29 MPa gacha bo'lgan bosimli idishlar uchun ish bosimidan 0,05 MPa dan oshmasligini hisobga olgan holda o'rnatiladi; 0,29 MPa dan 5,8 MPa gacha bo'lgan bosimli idishlar uchun 15% ga; 10% ga - bosim 5,8 MPa dan yuqori bo'lgan idishlar uchun.
Xavfsizlik klapanining o'tkazuvchanligi, kg / soat, formula bo'yicha aniqlanadi


(3.3.10)

bu erda P1 va P2 - mos ravishda xavfsizlik klapanidan oldin va keyin ortiqcha bosim, MPa; j - R1 parametri uchun muhitning zichligi, N/m3; B - koeffitsient, suyuqliklar uchun, 1 ga teng. Gazlar uchun B koeffitsienti - Jadvalga muvofiq aniqlanadi. 15 "Bosimli idishlarni loyihalash va xavfsiz ishlatish qoidalari".


Kemalarga texnik xizmat ko'rsatish 18 yoshga to'lgan va ishlab chiqarish ta'limidan, malaka komissiyasida sertifikatlashdan va kemalarga xavfsiz texnik xizmat ko'rsatish bo'yicha ko'rsatmalardan o'tgan shaxslarga topshirilishi kerak. Sinovdan o'tgan shaxslarga sertifikatlar berilishi kerak. Korxonada bosh muhandis kemalarni ishlatish rejimi va xavfsiz xizmat ko'rsatish bo'yicha ko'rsatmalarni ishlab chiqadi va tasdiqlaydi. Yo'riqnomalar xizmat ko'rsatuvchi xodimlarga beriladi va ish joylariga joylashtiriladi; yiliga kamida bir marta korxona buyrug'i bilan tayinlangan komissiya protokol bilan rasmiylashtiriladigan bilim sinovini o'tkazadi.
Hech qanday holatda ish paytida kemalarni ta'mirlashga yo'l qo'yilmaydi. Kema quyidagi hollarda o'chirilishi kerak:
- ruxsat etilganidan yuqori idishdagi ortiqcha bosim;
- xavfsizlik klapanlari, bosim o'lchagichlari, suyuqlik darajasi ko'rsatkichlari, asbob-uskunalar va avtomatlashtirishning xavfsizlik blokirovkalari qurilmalarining noto'g'ri ishlashi;
- yoriqlar, bo'rtiqlar, devorlarning yupqalashishi, tumanlanishi, perchin va murvatli bo'g'inlarda sizib chiqish, prokladkaning yorilishi;
- bosimli idishga bevosita tahdid soluvchi yong'inning paydo bo'lishi;
- olovli isitiladigan idishlarda suyuqlik darajasining ruxsat etilgan darajadan pastga tushishi;
- qopqoq va lyuklar uchun mahkamlagichlarning noto'g'ri ishlashi yoki to'liq bo'lmagan soni.
Kemalar yiliga kamida bir marta ishlaganda tekshiriladi. Ta'mirlash uchun ochiq joylarda tashqi yuzasi devor harorati 43 ° C dan yuqori bo'lgan qozonlar, quvurlar, superheaterlar va yordamchi uskunalarning barcha elementlari issiqlik izolatsiyasi bilan qoplangan bo'lishi kerak.
gidravlik sinovbarcha kemalar ishlab chiqarilganidan keyin tobe bo'ladi. 200 ° S gacha bo'lgan devor haroratida, P1 = 0,49 MPa ish bosimiga ega bo'lgan quyma idishlar bundan mustasno, barcha idishlar ishlab chiqaruvchi tomonidan l,5PN sinov bosimi uchun sinovdan o'tkaziladi, lekin kamida 0,2 MPa; 0,49 MPa dan yuqori ish bosimi bilan l.25PN sinov bosimi uchun sinovdan o'tkaziladi, lekin kamida 0,29 MPa. Quyma idishlar, P1 ish bosimidan qat'i nazar, 1,5RN, lekin kamida 0,29 MPa bosim uchun sinovdan o'tkaziladi. Sinov bosimi ostida ta'sir qilish muddati devor qalinligi bo'lgan tomirlar uchun bo'lishi kerak: 50 mm gacha - 10 minut; 50-100 mm - 20 min; 100 mm dan ortiq - 30 min; quyish - 60 min.
Shlangi sinovlar paytida harorat atrof-muhit haroratiga teng bo'lgan suv ishlatiladi. Agar payvandlangan bo'g'inlarda va asosiy metallda yorilish, oqma va terlash belgilari, ko'rinadigan qoldiq deformatsiyalar bo'lmasa, idish gidravlik sinovdan o'tgan hisoblanadi. Gidravlik sinovlar kamida 8 yilda bir marta amalga oshiriladi.
Silindr portlashining asosiy sabablari quyidagilardan iborat:
silindrlarning zarbalari yoki tushishi (ayniqsa, devorlar qizdirilganda yoki noldan past haroratlarda bo'lganda xavfli);
tsilindrlarni gaz bilan ortiqcha to'ldirish;
tsilindrlarni haddan tashqari isitish yoki sovutish;
tsilindrlarni boshqa gaz bilan to'ldirish (tsilindrlarni boshqa maqsadlarda ishlatish);
tsilindrlarni suyultirilgan gaz bilan haddan tashqari tez to'ldirish (silindrli klapanlarning 400 ° S gacha qizib ketishiga olib keladi);
yog'lar yoki portlovchi changning kirib kelishi;
zang, shkala, uchqun hosil bo'lishi;
Tsilindrlarni ishlab chiqarishda portlashni oldini olish uchun uglerod yoki qotishma po'latdan foydalaniladi, 3 MPa gacha bo'lgan bosimlarda payvandlangan silindrlarga, yuqori bosimlarda esa choksizlarga ruxsat beriladi.
Noto'g'ri (tez) to'ldirish yoki gaz iste'mol qilishda portlashni oldini olish uchun bosimni pasaytiradigan valflar va bosim o'lchagichlari (biri ishlaydigan, ikkinchisi boshqaruvchi) bo'lgan maxsus klapanlar o'rnatiladi.
Ehtiyot chorasi sifatida, silindrlarni to'ldirishda, ish paytida silindrga boshqa gazlar, chang yoki yog'larning kirishiga yo'l qo'ymaslik uchun to'ldirilmagan hajmning kamida 10% qoldiriladi (90% to'ldiriladi), kamida qoldiq bosim. Unda 0,05 MPa saqlanishi kerak (05-0,1MPa uchun). Tsilindrlar maxsus stendlarda gidravlik sinovdan o'tkaziladi (ma'lum miqdordagi tsilindrlar partiyadan tanlanadi) bosim ishlayotganidan 1,5 ga ko'p.
Tsilindrlar, shuningdek, normativ hujjatlarga muvofiq zavodlarda gidravlik sinovlardan o'tkaziladi. Shundan so'ng, barcha tsilindrlar (asetilen uchun ishlatiladigan tsilindrlardan tashqari) suv hammomlariga botiriladi va ish bosimiga teng pnevmatik bosim sinovidan o'tkaziladi.
Ishlayotgan tsilindrlar kamida 5 yilda bir marta davriy tekshiruvdan o'tishi kerak. Yoqilg'i uchun ishlatiladigan va metall korroziyaga olib keladigan siqilgan gazlarni suyultirish uchun ballonlar (xlor, metilxlorid, vodorod sulfidi, vodorod xlorid) 2 yildan keyin sinovdan o'tkaziladi.

Guruch. 3.3.7 Tsilindrlarni gidravlik sinovdan o'tkazish uchun stend sxemasi:


1 - shar; 2 - armatura o'rnatish balandligini o'zgartirish uchun mobil rels; 3 - o'rnatish; 4 - manometr; 5 - po'latdan yasalgan himoya shkafi; 6 - tutqich; 7 - gidravlik haydovchi; 8 - suv idishi.

Toʻldirish korxonalari, yoqilgʻi quyish shoxobchalari va sinov punktlariga ekspertiza oʻtkazishga ruxsatnoma Davlat mehnat inspektsiyasi tomonidan beriladi.


Tsilindrlarni tekshirish, atsetilen uchun silindrlardan tashqari, quyidagilarni o'z ichiga oladi: silindrlarning ichki va tashqi yuzalarini tekshirish; massa va quvvatni tekshirish; gidravlik sinovlar.
Tekshiruv davomida normal devor qalinligidan 10% dan ortiq chuqurlikdagi yoriqlar, chuqurliklar, qobiqlar va xavflar, yirtiqlar, bo'yin ipining aşınması aniqlansa, silindrlar rad etiladi. Tsilindrlarni ichki tekshirish uchun portlovchi dizayndagi 12V dan ortiq bo'lmagan kuchlanish qo'llaniladi. Eğimli yoki zaif poyafzal ko'krakka ega bo'lgan silindrga keyingi tadqiqot uchun ruxsat berilmaydi.
Tsilindrlarni noto'g'ri ishlatishning oldini olish uchun ular tegishli rangga bo'yalgan va etiketlangan (3.3.2-jadval), klapanlarning yon qismlarida turli xil iplar bo'lishi kerak (kislorod va inert gazlar uchun - o'ngda, yonuvchan uchun - chapda) .
Og'irligi 7,5 dan 10% gacha yoki sig'imi 1,5-2% ga ko'tarilgan 12 dan 55 litrgacha bo'lgan choksiz standart tsilindrlar belgilangan bosimdan 15% past bosimga o'tkaziladi. 10-15% vazn yo'qotish va quvvatni 2-2,5% ga oshirish bilan silindrlar belgilangan bosimdan 50% past bosimga o'tkaziladi. 15-20% vazn yo'qotish va quvvatni 2,5-3% gacha oshirish bilan silindrlarning 0,58 MPa dan ortiq bo'lmagan bosim ostida ishlashiga ruxsat beriladi. 20% dan ortiq vazn yo'qotish va quvvatni 3% dan ortiq oshirish bilan silindrlar rad etiladi.
Gözenekli massadan tayyorlangan asetilen tsilindrlari tadqiqot davomida 3,4 MPa bosimda azot bilan sinovdan o'tkaziladi (azotning tozaligi kamida 97% bo'lishi kerak).
Bunday holda, silindrlarni kamida 1 m chuqurlikda suvga botirish kerak. Gaz bilan to'ldirilgan tsilindrlarni uzoq muddatli saqlash vaqtida kamida 5 dona tanlab tekshiriladi. 100 silindrli partiyadan; 500 dan 10 tasi; 20 - 500 dan ortiq silindr. Qoniqarli natijalar bilan, saqlash muddati 2 yildan ortiq bo'lmagan muddatga o'rnatiladi.



Download 48.82 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling