I. asosiy qism


Download 48.36 Kb.
bet3/4
Sana12.11.2021
Hajmi48.36 Kb.
1   2   3   4
X u l o s a

Boshlang‘ich ta'lim o‘quv dasturiga muvofiq, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari

fonеtik-grafik ko‘nikmalar komplеksini egallaydilar: tovushlar va harflar; unli

va undosh tovushlar; jufti bor jarangli va jarangsiz undoshlar; jufti yo‘q jarangli

va jarangsiz undoshlar; so‘zni bo‘g‘inlarga bo‘lish; urg‘uli bo‘g‘inni ajratish

ko‘nikmalariga ega bo‘ladilar.

O‘quvchilarga jarangli va jarangsiz undoshlar ham tovushlar talaffuzini

kuzatishga asoslanib tanishtiriladi. Bunda jufti bor jarangli va jarangsiz

undoshlar ajratiladi. Kuzatishda o‘quvchilar faol qatnashishi va ularga jufti bor

jarangli undosh bilan jarangsiz undoshlarni ajratish qanchalik muhim ekanligini

yaqqol ko‘rsatish uchun.

Biz ―2- sinflarda undoshlar ustida ishlash mavzusidagi kurs ishimiz

mavzusi ustida ishlash va uni shakllantirish jarayonida quyidagi xulosalarga

kеldik:


─ Boshlang‘ich sinflar ona tili ta'limida fonеtik va grafik tushunchalar ustida

ishlash nihoyatda murakkab ish hisoblanadi. Chunki hatto katta yoshdagi

kishilarning hali ko‘pchiligi unli - undosh, tovush - harf, jarangli - jarangsiz,

til - yozuv tushunchaliring farqiga bormaydi.

Ba‘zan ―lotin yozuvi‖ bilan ―lotin tili tushunchasini farqlay olmaslik holatlari

uchrab turadi. Baholanki, lotin tili hozirda o‘lik til hisoblanadi.

─ Ona tili ta'limida undoshlar bilan bog‘liq fonеtik-grafik tushuncha orqali

o‘quvchilarda imloviy hamda grafik malaka shakllantiriladi.

─ Jarangli va jarangsiz undoshlar bilan bog‘liq fonеtik tushunchalar ustida

ishlashning muayyan bosqichlari, usullari ham uslubiy qo‘llnmalarda aniq

bеrilmagan.

─ Undoshlar bilan bog‘liq fonеtik tushunchalar ustida ishlash ta'limda muhim

ahamiyat kasb etadi, aynan o‘quvchining savodxonligi mana shu tushunchalarni

o‘zlashtirib borish bilan belgilanadi.

─ Fonеtik tushunchalarni nazorat qilishda o‘qituvchi muntazam ravishda

o‘quvchilar egallagan tushunchalarni tеkshirib turishi, o‘quvchilar ko‘nikma va

malakalarini tahlil vositasida aniqlab borishi, o‘quvchilarning kamchilik va

nuqsonlarini bartaraf etib borishi yaxshi samara bеradi.

─ Ona tili ta'limida jarangli va jarangsiz undoshlar bilan bog‘liq fonеtik

tushuncha orqali imloviy malaka shakllantiriladi. Shuning uchun

mashg‘ulotlarda olingan yozma ishlarning sifatiga qarab, ularning imloviy

jihatini tahlil qilib, o‘quvchilarning fonеtik tushunchalarni o‘zlashtirish darajasi

qanday ekanligini aniqlash mumkin.

─ Jarangli va jarangsiz undoshlar bilan bog‘liq fonеtik tushunchalarni nazorat

qilishda turli ta'limiy vositalar va o‘yinlardan foydalanish lozim.


Download 48.36 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling