Ilgarilanma harakat Aylanma harakat


Download 0.94 Mb.
bet1/63
Sana19.01.2022
Hajmi0.94 Mb.
#398235
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63
Bog'liq
Yakuniy Fizika 103ta
~$sinf-adabiyot-fanidan-konspekt, adiabatik va politropik jarayonlar, adiabatik va politropik jarayonlar, attachement yangisi, muhokamatul lugatayn ziyouz com, modellashtirishmus ish amalyot, modellashtirishmus ish amalyot, 4-ma'ruza(ўзбек), - маркетингнинг пойдеворидир. Ахборот тизими, Итолмазов А, Итолмазов А, Итолмазов А, 1 ma'ruza Jarayonlarni tadqiq qilish, 1 ma'ruza Jarayonlarni tadqiq qilish, Funksional analiz (Sh.Ayupov va b.)

20.

Ilgarilanma harakat

Aylanma harakat

1

Dinamikaning

asosiy qonuni







F -

-







2


Saqlanish




qonuni





Impulsning

Impuls momentining









Ish


va quvvat

















Kinetik



energiya






Jism

O`q

( inertsiya momenti unga nisbatan aniqlanadi )




Inertsiya momenti formulasi



1




Massasi m va uzunligi bo`lgan bir jinsli ingichka tayoqcha ( sterjen )

Tayoqcha tik ravishda uning o`g`irlik markazidan o`tadi









Tayoqcha tik ravishda uning bir uchidan o`tadi





2



Massasi m va radiusi R bo`lgan ingichka halqa, chambarak, quvur; massasi ( m ) gardish bo`ylab tekis taqsimlangan R radiusli g`ildirak. Massasi m va radiusi R bo`lgan yumaloq bir jinsli disk ( silindr )



Asos tekisligiga tik ravishda markazdan o`tadi.











Asos tekisligiga tik yo`nalishda disk markazidan o`tadi.





3

Massasi m va radiusi R bo`lgan yumaloq bir jinsli shar

Shar markazidan o`tadi.





  • 23.Shteyner teoremasi: Ixtiyoriy o’qqa nistaban jismning inersiya momenti

J = J0 + ma2

bu yerda J0 - shu jismning berilgan o’qqa parallel va og’irlik markazidan o’tuvchi o’qqa nisbatan inersiya momenti; a – o’qlar orasidagi masofa; m – jism massasi.



  • Aylanayotgan jismning o’qqa nisbatan impuls momenti

L = J ω

bu yerda Li – tizim tarkibiga kiruvchi i – jismning impuls momenti



Ikkita o’zaro ta’sirlashuvchi jismlar uchun impuls momentining saqlanish qonuni

bu yerda J1 , J2 , ω1 , ω2 - jismlarning o’zaro ta’sirgacha bo’lgan inersiya momentlari va burchak tezliklari; J’1 , J’2 , ω’1 , ω’2 o’zaro ta’sirdan keying o’sha kattaliklar.



Inersiga momenti o’zgaradigan bitta jism uchun impuls momentining saqlanish qonuni:

bu yerda J1 va J2 boshlang’ich va oxirgi inersiya momentlari; ω1 va ω2 – jismning boshlang’ich va oxirgi burchak tezliklari.



  • Qo’zg’almas o’qqa nisbatan qattiq jism aylanma harakat dinamikasining asosiy qonuni

Inersiya momenti o’zgarmas bo’lgan holda aylanma harakat dinamikasining asosiy qonuni quyidagi ko’rinishni oladi:

M = J ε

bu yerda ε – burchak tezlanish.



  • Aylanayotgan jismga ta’sir etuvchi M o’zgarmas kuch momenti

A = M φ

bu yerda φ – jismning burilish burchagi



  • Jism aylanayotganda erishiladigan oniy quvvat:

N = M ω

  • Aylanayotgan jismning kinetik energiyasi

1.Кинематика асослари.Моддий нуқта. Радиус – вектор ва траектория тушунчалари.

Кинематикада ҳаракатни уни юзага келтирувчи сабабларни ҳисобга олмаган ҳолда ўрганилади. Ҳaрaкaти ўргaнилaётгaн жисмнинг кaттaлиги вa шaкли кузaтилaётгaн шaрoитдa ҳеч қaндaй axaмиятгa эгa бўлмaсa, бундaй жисм мoддий нуқтa деб қaрaлaди. Нуқтaнинг фaзoдaги ўрнини тўлa рaвишдa aниқлaшгa имкoн берувчи бундaй вектoр рaдиус-вектoр деб aтaлaди.Ҳaрaкaт қилaётгaн жисмнинг берилгaн вaқт oрaлиғидaги ҳaрaкaт трaектoрияси дегaндa, шу oрaлиқдaги вaқтнинг ҳaр қaндaй қиймaтлaридa кузaтилaётгaн жисмнинг фaзoдaги ўринлaрини ифoдaлoвчи нуқтaлaрнинг ўзaрo қўшилишидaн ибoрaт бўлгaн чизиқни тушунилaди.




Download 0.94 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling