“iqtisodiyot nazariyasi” fanining predmeti va bilish usullari


Download 97.02 Kb.
Sana22.02.2020
Hajmi97.02 Kb.

“IQTISODIYOT NAZARIYASI” FANINING PREDMETI VA BILISH USULLARI


  1. Iqtisodiyot nazariyasi qachon fan sifatida shakllana boshlagan?

  1. kishilik jamiyati vujudga kelgandan boshlab;

  2. XVII–XVIII asrlar orasida;

  3. XIX asrda;

  4. A.Smitning «Xalqlar boyligi...» kitobi chop etilishi bilan;

  5. o‘rta asrlarda.
  1. Quyidagilardan qaysi biri iqtisodiy modelning mazmunini ifodalaydi?


  1. iqtisodiy prognozlash;

  2. iqtisodiy tamoyillar majmuasi;

  3. iqtisodiy jarayon va hodisalarning obyektiv xususiyatlariga va tadqiqot maqsadi va xarakteriga ko‘ra abstrakt tarzda umumlashtirib ifodalangan reallikning konstruksiyasi, maketi, andozasi;

  4. iqtisodiyot va siyosatning ideal tipi bo‘lib, uni amalga oshirish uchun zarur;

  5. iqtisodiy bilish usullari.
  1. Quyida ifodalangan iqtisodiy maqsadlardan qaysi birini aniq miqdor bilan o‘lchash mumkin?


  1. iqtisodiy kafolat;

  2. iqtisodiy erkinlik;

  3. to‘la bandlik;

  4. daromadlarni adolatli taqsimlash;

  5. ijtimoiy himoya.
  1. Pozitiv iqtisodiy nazariya:


  1. iqtisodiy hodisalarni qanday bo‘lsa, shundayligiga o‘rganadi;

  2. iqtisodiy hodisalar qanday bo‘lishi kerakligini ko‘rsatadi;

  3. iqtisodiy rivojlanishdagi ijobiy tendensiyalarni o‘rganadi;

  4. bildirilgan fikrlarni tahlil qiladi;

  5. iqtisodiy tahlillarni umumlashtiradi.
  1. Agar iqtisodiy jihatdan umumlashtirish dalillar, raqamlarga asoslansa, u holda bunday tahlil usuli:


  1. bayon qilish;

  2. qiyosiy tahlil;

  3. tarixiy;

  4. deduktiv;

  5. induktiv hisoblanadi.
  1. Agar iqtisodiyotda korxona, firma, uy xo‘jaligi, alohida olingan bozorlar muammosi tadqiq qilinsa, bunday tahlil:


  1. normativ;

  2. pozitiv;

  3. ilmiy abstraktiv;

  4. mikroiqtisodiy;

  5. makroiqtisodiy bo‘ladi.
  1. Qur’oni Karimda aks etgan asosiy iqtisodiy g‘oya nimadan iborat?


  1. insonlar dehqonchilik va hunarmandchilik bilan shug‘ullanishi ta’kidlangan;

  2. “ehtiyoj” tushunchasi ta’riflangan va jamiyat hayotida moddiy ehtiyojlar ahamiyati ko‘rsatib berilgan;

  3. musulmonlar qardoshligi g‘oyasi ilgari surilgan, mulk muqaddasligi qayd qilingan, savdoga katta o‘rin berilgan va jamiyat tengsizligi azaldan deb tan olingan;

  4. moddiy boylik yaratishda mehnat va mehnat qurollarining o‘rni belgilab berilgan;

  5. yuqoridagilarning barchasi to‘g‘ri.
  1. Iqtisodiyot nazariyasining qaysi oqimida savdo-sotiq va asosan, tashqi savdo barcha boyliklarning manbai deb hisoblanadi?


  1. merkantilizm;

  2. fiziokratlar;

  3. klassik burjua iqtisodiy maktabi;

  4. marksistik nazariya;

  5. marjinalizmda.
  1. Hozirgi zamon iqtisodiyot nazariyasining qaysi oqimida iqtisodiy o‘sishni ta’minlashning va tartibga solishning asosiy vositasi pul deb hisoblanadi?


  1. keynschilar;

  2. monetarizm;

  3. institutsionalizm;

  4. liberalizm;

  5. yangi iqtisodiy oqimlarda.
  1. “Iqtisodiyot nazariyasi” fanining predmeti nimadan iborat?


  1. ijtimoiy munosabatlarni o‘rganishdan;

  2. siyosiy munosabatlarni o‘rganishdan;

  3. iqtisodiy munosabatlarni va ijtimoiy xo‘jaliklarni samarali

yuritishning iqtisodiy qonun-qoidalarini o‘rganishdan;

  1. huquqiy munosabatlarni o‘rganishdan;

  2. tashkiliy munosabatlarni o‘rganishdan.

BOZOR IQTISODIYOTINING MAZMUNI VA

AMAL QILISHI”


  1. Bozor (aralash) iqtisodiyoti asosini tashkil etadi:

  1. mulkchilikning turli-tumanligi va ularning tengligi qonun tomonidan birday muhofaza qilinishi;

  2. xususiy mulkchilikning qonun asosida alohida qo‘llab-quvvatlanishi;

  3. hamkorlikdagi mulk alohida qo‘llab-quvvatlanishi;

  4. jamoa mulkiga alohida e’tibor berilishi;

  5. davlat mulki asosiy o‘rin tutishining ta’minlanishi.



  1. Bozor iqtisodiyotini harakatlantiruvchi kuch, bu – ...


  1. iqtisodiy faoliyat erkinligi, xususiy mulkning ustunligi, daromadlarning cheklanmaganligi;

  2. iqtisodiy faoliyat erkinligi, raqobat, daromadlarning cheklanmaganligi;

  3. raqobat, davlatning qo‘llab-quvvatlashi, daromadlarning chek- lanmaganligi;

  4. iqtisodiy faoliyat erkinligi, davlatning qo‘llab-quvvatlashi, daro- madlarning cheklanmaganligi;

  5. raqobat, iqtisodiy faoliyat erkinligi, xususiy mulk ustunligi.
  1. Bozor iqtisodiyotining obyekti:


  1. tovar, korxona;

  2. tovar, jamoa xo‘jaligi;

  3. tovar, pul (agregati)

  4. pul, korxona;

  5. pul, pul tizimi.
  1. Bozor iqtisodiyotining subyekti:


  1. firma, korxona, uy xo‘jaligi, tovar;

  2. firma, korxona, uy xo‘jaligi, davlat, pul;

  3. firma, korxona, uy xo‘jaligi, moliyaviy institutlar;

  4. firma, korxona, davlat, moliyaviy institutlar;

  5. firma, korxona, uy xo‘jaligi, davlat, moliyaviy institutlar.
  1. Bozor iqtisodiyotining muhim afzalliklaridan biri cheklangan resurslar sharoitida:


  1. iqtisodiy resurslarni samarali taqsimlash;

  2. resurslarni qimmatga sotish;

  3. resurslarni arzon sotib olish;

  4. resurslarni qimmatga sotib olish;

  5. resurslarni arzon sotishni ta’minlash.
  1. Faoliyat natijasi qanday bo‘lishi ehtimolini bilgan holda, bari bir oqibati qanday tugashini aniq, aytib bo‘lmaydigan vaziyat, ya’ni noaniqlik quyidagilarni ifodalaydi:


  1. tavakkalchilik yutug‘i;

  2. risk mardlik belgisi;

  3. xatarning namoyon bo‘lishi;

  4. tavakkalchilik xatari;

  5. tavakkalchilik natijasi.
  1. Biz ko‘pincha sifatsiz tovar sotib olganimizda aldagan sotuvchini jazolashga urinmaymiz. Sababi, ...


  1. yuz-xotir qilamiz;

  2. rahmimiz keladi;

  3. asabimizni buzishni xohlamaymiz;

  4. olgan nafimiz, qilgan transaksion xarajatlarimizni qoplamaydi;

  5. sifatsiz bo‘lsa ham, zarur.
  1. Chayqovchilik faoliyati ...


  1. qonun asosida ish yurituvchi tadbirkorlar uchun riskni orttiradi;

  2. narxlarning beqarorligi tamoyilini kuchaytiradi;

  3. iqtisodiy bum va retsessiyaga olib keladi;

  4. doimo foyda olishga olib keladi;

  5. tadbirkorlar uchun riskni kamaytiradi.
  1. Quyidagi ta’riflardan qaysi biri bozor iqtisodiyotining mohi- yatini to‘laroq xarakterlaydi?


  1. mehnat taqsimoti mavjud bo‘lgan iqtisodiyot;

  2. iqtisodiy subyektlar faoliyati erkin amalga oshiriladigan iqtisodiyot;

  3. xususiy mulk ustunligiga asoslangan hamda iqtisodiy jarayonlar bozor mexanizmi yordamida boshqariladigan va tartibga solinadigan iqtisodiyotdir.

  4. urf-odat, udumlar va an’analarga asoslangan iqtisodiyot;

  5. yuqoridagilarning barchasi.
  1. Bozor iqtisodiyotining qaysi subyekti iqtisodiy resurslarni yetkazib beruvchisi va pirovard mahsulotlarning asosiy iste’molchisi hisoblanadi?


  1. uy xo‘jaliklari;

  2. korxonalar;

  3. davlat tashkilotlari;

  4. davlat muassasalari;

  5. chet elliklar.



JAHON XO‘JALIGI VA UNING EVOLYUTSIYASI





  1. Jahon xo‘jaligining tarkib topishida dunyoning hudud ji- hatidan bo‘lib olinishi, katta mustamlaka imperiyalar tashkil bo‘lishi muhim rol o‘ynagan. Bu jarayon qachon nihoyasiga yetgan?

  1. XVIII asr oxirlarida;

  2. XVIII asr oxiri XIXasr boshlarida;

  3. XIX asr o‘rtalaridan boshlanib XIX-asr oxirida;

  4. XIX asr oxiri XX-asr boshlarida;

  5. XX asr boshidan boshlanib XX-asr o‘rtalarida;
  1. Jahon xo‘jaligi tarkibidagi rivojlanish jihatidan yetakchi bo‘lgan mamlakatlarga ...


  1. aholi jon boshiga yaratilgan YAIM yuqoriligi;

  2. dunyo mineral resurslarini iste’mol qilishdagi ulushi yuqoriligi;

  3. YAIMda axborot kommunikatsiya xizmatining ulushi yuqoriligi;

  4. sanoat mahsulotida yuqori darajadagi intellektual salohiyatni talab qiluvchi tovarlar ulushining ko‘pligi;

  5. YAIMda agrar sektor ulushining yuqoriligi xos emas.
  1. O‘zbekistonda tashqi iqtisodiy aloqalar:


  1. Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti darajasida;

  2. barcha mamlakatlar bilan ko‘p tomonlama hamkorlik asosida;

  3. ko‘p tomonlama hamda ikki tomonlama hamkorlik asosida;

  4. barcha mamlakatlar bilan ikki tomonlama hamkorlik asosida;

  5. musulmon davlatlari doirasidagi hamkorlik asosida olib boriladi.
  1. O‘zbekistonda tashqi iqtisodiy aloqalar qanday tamoyillarga asoslanadi?


  1. umuminsoniy qadriyatlar va milliy manfaatlar mushtarakligiga;

  2. milliy va davlat manfaatlari birligiga;

  3. milliy va guruhiy manfaatlar uyg‘unligiga;

  4. umuminsoniy va qo‘shni mamlakatlar manfaati mushtarakligiga;

  5. turli qatlamlar manfaatlarini bir qilib, umumlashtirishga.
  1. O‘zbekistonning jahon bozoriga kirib borishiga nima to‘s- qinlik qilishi mumkin?


  1. chet el investorlarini jalb etish;

  2. pirovard mahsulotni ishlab chiqarishni ko‘paytirish;

  3. sanoatni mahalliylashtirish;

  4. noraqobatbardosh tovarlar ishlab chiqarish;

  5. mamlakat eksport salohiyatini kengaytirish.
  1. Hozirgi paytda korporatsiyalarning asosiy maqsadi:


  1. foydani eng yuqori darajaga ko‘tarish;

  2. ishlab chiqarishni eng yuqori darajaga ko‘tarish;

  3. bozor hajmini eng yuqori darajaga ko‘tarish;

  4. ish bilan ta’minlashni eng yuqori darajaga ko‘tarish;

  5. resurslarni ishga solishni eng yuqori darajaga ko‘tarish.
  1. Xalqaro savdo tashkilotiga a’zo bo‘lgan mamlakatlar o‘zaro savdo qilganda boj to‘lovlari tovar qiymatining


a) 10%;

b)15%;


c)8%;

d)5%;


d)12% dan oshmasligi kerak.
  1. Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHOS) qachon tuzilgan?


  1. 2001 yil 15 iyun;

  2. 2000 yil 15 iyun;

  3. 2002 yil 15 iyun;

  4. 2003 yil 15 iyun;

  5. 1999 yil 15 iyun;
  1. Korxonaning tashqi iqtisodiy faoliyatiga baho berishda qaysi ko‘rsatkich asosiy hisoblanadi?


  1. eksport hajmi;

  2. import hajmi;

  3. sof eksport hajmi;

  4. barterli ayriboshlash hajmi;

  5. bir-birini qoplovchi to‘lovlar hajmi.
  1. Xalqaro iqtisodiy integratsiyaning eng oddiy shakli nima?


  1. boj ittifoqi;

  2. to‘lov ittifoqi;

  3. erkin savdo zonalari;

  4. umumiy bozor;

  5. iqtisodiy va to‘lov ittifoqi.


ISTE’MOL, JAMG‘ARMA VA INVESTITSIYALAR


  1. Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilaydi- gan asosiy omil nima?

  1. milliy daromad;

  2. soliqlar darajasi;

  3. shaxsiy daromad;

  4. foiz stavkasi;

  5. ish haqi.
  1. Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari o‘rtasidagi nisbatga qanday omil ta’sir ko‘rsatadi?


  1. aholi jamg‘argan boyligi darajasi;

  2. narxlar darajasi;

  3. narxlar, daromadlar va tovarlar taklifi o‘zgarishining kutilishi;

  4. iste’molchi qarzlari va soliq stavkalari darajasi;

  5. yuqoridagilarning barchasi.
  1. Shaxsiy daromad 150000 so‘m bo‘lib uning 130000 so‘mi is- te’molga ketsa, iste’molga o‘rtacha moyillik necha foizni tashkil qiladi?


a) 83,5 %;

b) 85,4 %;

c) 87,0 %;

d) 86,6%;

e) 84,0 %.

  1. 220000 so‘m shaxsiy daromaddan 5000 so‘m jamg‘arma sifa- tida ishlatilsa, jamg‘armaga o‘rtacha moyillik necha foizni tashkil qiladi?


a) 25,6 %;

b) 26,0 %;

c) 24,0%;

d) 23,0%;



e) 22,7 %.
  1. Quyidagilardan qaysi biri investitsiyalarning ichki manbai hisoblanadi?


  1. aksiyalarni sotishdan olingan mablag‘lar;

  2. obligatsiya zayomlari, bank kreditlari;

  3. foyda, amortizatsiya ajratmalari;

  4. byudjet mablag‘lari;

  5. homiylar mablag‘lari.
  1. Quyidagilardan qaysi biri investitsion faollik haqida xulosa chiqarish imkonini beradi?


  1. investitsiyalarning tarmoq tuzilishi;

  2. real investitsiyalar darajasining o‘zgarishi;

  3. investitsiyalarning takror ishlab chiqarish tuzilishi;

  4. investitsiyalarning texnologik tuzilishi;

  5. investitsiyalarning hududiy tuzilishi.
  1. Investitsiyalar darajasini belgilaydigan asosiy omil nima?


  1. investitsiyalardan kutilayotgan sof foyda normasi;

  2. bank foiz stavkasi;

  3. sof foyda normasi va foizning nominal stavkasi;

  4. sof foyda normasi va foizning real stavkasi;

  5. sof foyda miqdori.
  1. Investitsiyalar maqsadga muvofiq hisoblanganda uning da- rajasi qaysi omilga bog‘liq bo‘ladi?


  1. investitsion tovarlarni xarid qilish, ishlatish va xizmat ko‘rsatish xarajatlariga;

  2. texnika taraqqiyoti va texnologik o‘zgarishlarga;

  3. soliqlar darajasi va foizning real stavkasiga;

  4. a) va b) ga;

  5. yuqoridagi barcha omillarga.
  1. Investitsion sarflar nima uchun o‘zgaruvchan hisoblanadi?


  1. investitsion tovarlar noaniq xizmat muddatiga egaligidan;

  2. buyuk kashfiyotlar doimiy paydo bo‘lib turmaydi;

  3. foyda doimiy barqaror emas;

  4. davlat iqtisodiy siyosati o‘zgarib turadi;

  5. yuqoridagi barcha sabablarga ko‘ra.
  1. Foizniig muvozanatli stavkasi (pulga talab va pul taklifi kesishgan nuqta) nimaga ta’sir ko‘rsatadi?


  1. investitsiyalar darajasiga;

  2. yalpi milliy mahsulot darajasiga;

  3. moliyaviy va real kapitalning raqobatlashuvchi korxona va tar- moqlar o‘rtasida taqsimlanishiga;

  4. a va b to‘g‘ri;

  5. a va c to‘g‘ri.

TOVAR-PUL MUNOSABATLARI RIVOJLANISHI BOZOR IQTISODIYOTI SHAKLLANISHI VA AMAL QILISHINING ASOSIDIR

    1. Qaysi nazariyada “tovarning qiymati unga sarflangan ijtimoiy zaruriy mehnat xarajatlari bilan o‘lchanadi”, deyiladi?

  1. marjinal nazariyada;

  2. klassik nazariyada;

  3. ratsionalistik nazariyasida;

  4. institutsional nazariyada;

  5. neoliberalizm nazariyasida.
    1. Qaysi nazariyada tovarning qimmati uning naf keltirishiga qarab, xaridorning iqtisodiy psixologik nuqtai nazaridan aniqlanadi deyiladi?


  1. marjinal nazariyada;

  2. klassik nazariyada;

  3. ratsionalistik nazariyada;

  4. institutsional nazariyada;

  5. neoliberalizm nazariyasida.
    1. Naflilikning pasayib borishi qonuni amal qilishini izohlashda quyidagilardan qaysi biri to‘g‘ri kelmaydi?


  1. qonunning amal qilishi qisqa muddatli davrga xos;

  2. universal qonun bo‘lib, doimo amal qiladi;

  3. amal qilish doirasi cheklangan bo‘lib, shaxsiy ehtiyojni qondira- digan, eng avvalo, kundalik ehtiyojlarni qondiradigan tovar, xizmatlarga tegishliligi;

  4. ko‘plab tovarlarga nisbatan qo‘llab bo‘lmaydi;

  5. naflilikni baholovchi yagona o‘lchov, ko‘rsatkich yo‘q.
    1. Hozirgi zamon pulining qadr-qimmati nima bilan o‘lcha- nadi?


  1. undagi oltin miqdori bilan;

  2. narxlar darajasi bilan;

  3. mutloq likvidliligi bilan;

  4. muomaladagi pul miqdori bilan;

  5. mamlakatning oltin zaxirasi bilan.
    1. Pul agregatlari, bu...


  1. likvidlik darajasi turlicha bo‘lgan barcha pul turlarining muayyan nisbatlardagi yaxlit massasi;

  2. naqd pullar va elektron pullarning ma’lum nisbatdagi pul massasi;

  3. cheklar, qimmatli qog‘ozlar jamlanmasi;

  4. naqd bo‘lmagan pullarning ma’lum nisbatdagi massasi;

  5. naqd pullar va qimmatli qog‘ozlarning ma’lum nisbatdagi massasi.
    1. Demonitizatsiya deganda nima tushuniladi?


  1. qog‘oz pullarning qadrsizlanishi;

  2. pulni yaroqsiz holga kelishi;

  3. qog‘oz pulni erkin ravishda oltinga almashtirish;

  4. pulning baho masshtabini almashtirish;

  5. oltinning pul funksiyasini bajarishini to‘xtatishi.
    1. Klassik iqtisod vakillari tovar qiymati qanday mehnat sarfla- rini ifodalaydi deb ko‘rsatishgan?


  1. individual;

  2. zaruriy;

  3. qo‘shimcha;

  4. ijtimoiy-zaruriy;

  5. ortiqcha sarflarini.
    1. Mehnat intensivligi nima?


  1. mehnatning aniq turining mahsuldorligi;

  2. mehnatning sarflanish tezligi va jadalligi;

  3. qo‘llaniladigan mehnat hajmining ortishi;

  4. qo‘llaniladigan mehnat hajmining qisqarishi;

  5. mehnatning unumdorligi.
    1. Pulning qaysi vazifasi narxning shakllanishi bilan bog‘liq?


  1. muomala vositasi;

  2. to‘lov vositasi;

  3. qiymat o‘lchovi;

  4. jamg‘arma vositasi;

  5. jahon puli.
    1. Natural xo‘jaligi nima?


  1. jamiyat uchun mahsulotni natural holda ishlab chiqaruvchi xo‘jalik;

  2. ishlab chiqarishni tashkil etish mashina va texnikalarga emas, qo‘l mehnatiga asoslangan xo‘jalik;

  3. bozorda sotish uchun emas, balki xo‘jalikning o‘z xodimlari va ishlab chiqaruvchilarning iste’moli uchun mahsulotlar ishlab chiqaradigan xo‘jalik;


Download 97.02 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling