Jamoat salomatligi va sog'likni saqlashni tashkil


Download 39.26 Kb.
Pdf ko'rish
Sana14.08.2018
Hajmi39.26 Kb.

MAVZU 

№ 1


  

 

 



Jamoat salomatligi va  

sog'likni saqlashni tashkil 

etish fanining  tarixi, vazifasi 

va usullari

  


Jamoat salomatligi va  sog'likni 

saqlashni tashkil etish fanini 



tibbiyot ta'limidagi eng murakkab 

fanlardan biri xisoblanadi va u 

bo'lg'usi shifokorlarni, aholi 

salomatligini muxofazasi bilan 

shug'ullanuvchi sog'liqni saqlash 

tashkilotchisini shakllantirishda 

katta ahamiyat kasb etadi.

  


Ushbu predmetni chuqur o'zlashtirish 

uchun o'z navbatida jamiyat, tibbiy 

biologik, klinik fanlardan chuqur bilimga 

ega  bo'lishi zarur. 



Jamoat salomatligi va  sog'likni saqlashni tashkil 

etish fani ma'lum tarixiy davr shart-sharoitlaridan 

kelib chiqqan holda ijtimoiy sharoitlar va tashqi 

muhit omillarini inson salomatligiga ta'sirini 

o'rganadi.  

 Jamoat salomatligi va  sog'likni saqlashni tashkil 

etish fani ilmiy fan sifatida aholi salomatligini 

saqlash va  mustaxkamlash yo'lini ko'rsatibgina 

qolmasdan, balki davlat hukumatning yordami 

orqali sog'liqni saqlash tashkilotlari, 

muassasalarining keng amaliy faoliyatini tashkil 

etishda bevosita ishtirok etadi. 



Shunday kilib, Jamoat salomatligi

 

 



va  sog'likni saqlashni tashkil 

etish fani - 

axoli salomatligi, soglikni saklash 

va tibbiyotning ijtimoiy masalalari 

xakidagi fandir. 

 


Fanning asosiy vazifalari 

quyidagilardan iborat: 

1. Aholi sog'lig'ini  o'rganish usullari va  uslublarini ishlab chiqish, 

aholi salomatligi va unga ta'sir etuvchi ijtimoiy shart-sharoitlarni 

o'rganish. 

2. O'zbekiston Respublikasi xukumatining sog'liqni saqlash 

borasidagi siyosatini nazariy asoslash va sog'liqni saqlashni 

prinsiplarini ishlab chiqish hamda ularni amaliyotga tadbiq etish. 

3. Davlatimizning sog'liqni saqlash borasidagi siyosatiga mos holda, 

aholiga tibbiy yordam ko'rsatishning  yangi tashkiliy forma va 

usullarini sog'liqni saqlashning boshqaruv tizimini ishlab chiqish 

va  takomillashtirish. 

4. Tibbiyot xodimlarini xozirgi zamon  talablariga mos holda 

tayyorlash, tarbiyalash 



Jamoat salomatligi va soglikni saklashni tashkil etish 

fanining asosiy tarkibiy kismlari

  



Soglikni saklashning tarixini urganish 



Tibbiyot va soglikni saklashning nazariy asoslari va muammolari 

Axoli salomatligini urganish va uning uslublarini tarakkiy ettirish. 



Tibbiyot statistikasi. 

Axolining turmush sharoiti, turmush tarzi, tashki muxit omillarini 



inson salomatligiga ta'sirini urgani 

Tibbiy - ijtimoiy yordam muammolari. Ijtimoiy ta'minot va 



salomatlikni sugurtalash. 

Axoliga tibbiy yordam tashkil etishning yangi forma usullarini 



ishlab chikish. 

Soglikni saklashni rejalashtirish, moliyalashtirish. Soglikni 



saklashning iktisodiyoti. 

Soglikni saklash tizimiga raxbarlik kilish va uni boshkarish.  



Fanning uslublariga 

quyidagilar kiradi: 

1. Statistik usul 

2. Tarixiy usul 

3. Ekspert baholash usuli 

4. Iqtisodiy tadqiqot usuli 

5. Eksperiment usuli 

6. Sotsiologik usuli. 



Axolining salomatligini urganishda 

asosan 3 ta manbalardan ma'lumot 

olinadi. 

Davlat kayd - xisobot xujatlari 



Maxsus kushimcha tadkikotlar utkazish 

Anamnestik - anketa surov usuli  



Dunyoda soglikni saklashning 

rivojlanishiga oid asosiy davrlar 

Miloddan avvalgi davr: 



- III ming yillik. Misr va Yunon madaniyatlarining 

ravnok topishi 

 kanalizatsiya, yuvib turiladigan 



xajotxonalar. 

- V-IV asrlar. Kadimgi Yunoniston 

 shaxsiy 



gigiyena, sport, tugri ovkatlanish, shaxar 

vrachlari, Gippokrat: salomatlik omillari, 

kasalliklr xakida birinchi talimot. 

 


Bizning era 

-

VII-XII asrlar: Mamun akademiyasi, Abu Rayxon Beruniy, Ibn Sino, Abu Bakr Arroziy 



kabi shark olimlarining vatandoshlarimizning buyuk yutuklari. 

-

1779 yil Germaniya sanitariya politsiyasi. 



-

1800 yil Buyuk Britaniyada kushn va flotda emlash. 

-

1801 yil axolini ruyxatga olish. 



-

1864 yil Rossiya 

 Zemstvo tugrisida konun. Xalk salomatligi tugrisida gamxurlik 



kilish. 

-

1869 yil Mendeleyev D.I. kimyoviy elementlar davriy konuni. 



-

1918 yil Sobik SSSR da Davlat SSTning karor topishi. 

-

1935 yil AKSh ijtimoiy sugurta. 



-

1946 yil Jaxon SST tashkil topdi. 

-

1948 yil Buyuk Britaniyada milliy soglikni saklash tizimi barpo etildi. 



-

1977 yil JSSTda 

«2000 

yilga kelib xamma salomat bulsin



» 

dasturi kabul kilindi. 

-

1978 yil BTSYo tugrisida Olmoaotada JSSTE kanferensiyasi buldi va Olmaota 



deklaratsiyasi kabul kilindi. 

-

1981 yil birinchi OITS xodisasi aniklandi. 



-

1990 yil bolalarni ximoya kilish yuzasidan jaxon kanferensiyasi bulib utdi. 

-

1998 yil JSST 



«21

-asrda xamma salomat bulsin dasturi kabul kilindi

».

 


Ushbu fan tibbiyot  fanlari ichida 

eng yosh fanlardan biri 

xisoblanadi. Uning dunyoga 

kelishi XIX- asrning oxiri  XX 

asrning boshlari deb, qayd etish 

mumkin.  



Ushbu fanni rivojlanishini shartli ravishda bir 

necha bosqichga bo'lish mumkin 

- 1922-1929 yillar- kafedralarning paydo 

bo'lishi va uning nazariy asoslarini ishlab 

chiqilishi bilan xarakterlanadi.  Moskvada 1922 

yili Birinchi Davlat Universiteti tibbiyot fakulteti 

qoshida Birinchi ijtimoiy gigiyena kafedrasi 

ochildi va unga N. Semashko rahbarlik qildi. 

1923 yili 2 Davlat Universitet tibbiyot vakulteti 

qoshida yana bir ijtimoiy gigiyena kafedrasi 

ochildi va unga Z.P. Soloboyev kafedra mudiri 

deb tayinlandi. 



Shu yili Sankt-Piterbugda 

Kiyevda, Voronejda, Kozonda, 

Xarkovda, Saratovda shu 

jumladan Toshkentda O'rta Osiyo 

Davlat Universiteti tibbiyot 

fakulteti qoshida ijtimoiy gigiyena 

kafedrasi ochildi.  

 


1930 yillarda davolash-profilaktika 

muassasalarini tashkil etish, qishloq 

axolisi va sanoat korxonalari 

ishchilariga tibbiy xizmatni tashkil 

etish, ularni sifatini oshirish sog'liqni 

saqlashni statistikasini xamda 

sog'liqni saqlashni rejalashtirish 

moliyalashtirish uslublarini ishlab 

chiqish sotsial gigiyenistlarni diqqat 

markazida bo'ldi. 



1935 yili birinchi marotaba 

mustaqil Statistika kafedrasi 

ochildi va unga taniqli professor 

P.A. Kuvshinnikov raxbarligida 

shahar va qishloq aholisi 

kasallanishlari tabiiy harakati 

o'rganildi va kasalliklar o'lim 

sabablari nomenklatura va  

klassifikatsiyasi ishlab chiqildi. 


1936 yili G.A. Batkis tomonidan yangi  

ijtimoiy gigiyena  darsligi yozildi. 

- 1941-1945 yillar. Ushbu yillarda ya'ni 

Jaxon urushi davrida sog'liqni saqlashni 

tashkil etish kafedralarining diqqat 

e'tiborini frontda tibbiy-sanitariya 

xizmatini tashkil etishga qaratilgan. 

- 1966 yilga kelib sog'liqni saqlashni 

tashkil etish kafedralari 

«

Ijtimoiy gigiyena 



va sog'liqni saqlashni tashkil etish deb 

nomlanadigan bo'ldi. 



Nazorat savollari  

1. Ijtimoiy sharoitlar natijasida vujudga keladigan ijtimoiy 

omillarning elementlari nimalardan iborat. 

2. Jamoat sog'lig'ini saqlash va menejment fanining asosiy 

usullari nimalardan iborat. 

3. Tibbiyot statistikasi necha qismdan iborat 

4. Fanning asosiy vazifalariga  nimalar kiradi. 

5.  Iqtisodiy usul nimalarni o'rganadi 

6. Eksperiment usulini asosiy vazifalari nimalardan iborat 

9. Tavsiya etiladigan adabiyotlar (ishchi dasturi oxirida 

ularning ro'yxati keltiriladi). 


Xulosa 

Biz bugungi ma'ruzamizda  

       Ijtimoiy gigiyena va sog'liqni saqlashni tashkil 

etish  fanini fan sifatida tibbiyot, gigiyena va 

jamiyat  fanlari ichidagi o'rnini, jamoat 

sog'lig'ini saqlash va menejment fanining 

amaliyotdagi ahamiyatini, jamoat sog'lig'ini 

saqlash va menejment fanining vazifalari va  

usullarini, Respublikada va Xorijiy davlatlarda 

fanning paydo bo'lishi va rivojlanishini kurib 



chikdik. 


Download 39.26 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling