Kimyo va oziq-ovqat maxsulotlari sifat ekspertizasi


-chizma. Tovarshunoslikda qo’llaniladigan usullar


Download 0.79 Mb.
bet14/81
Sana18.01.2022
Hajmi0.79 Mb.
#376151
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   81
Bog'liq
2 5409217924390979858
1-амалий машғулот, 1-амалий машғулот, Это интересно, Это интересно, matritsalar, matritsalar
1-chizma. Tovarshunoslikda qo’llaniladigan usullar

Nazariy usullar - xakikatni tahlil etishning fikrlash jarayonlari va xdrakatlariga asoslangan usullardir. Unga tahlil kilish, taqqoslash , sintez, tashxislash va boshka jarayonlar - usullari kiradi.

Empirik usullar - tadsik; etilayotgan ob’ektni tavsiflovchi xatsikiy kursatkichlarni anitslash uchun ulchov vositalaridan foydalanib xarakatlarni va jarayonlarni bilishga asoslangan usullardir. Bu usullar jarayonlar usuli (ulchov, organoleptik va boshkalar) va xarakatlar usullari (tekshirish, monitoring)ni uz ichiga oladi. Amaliy usullar - tovarni tavsiflovchi va tovar xarakati jarayonida uning saklanuvchanligini ta’minlash uchun texnologik jarayonlar va xarakatlarga asoslangan usullardir. Amaliy usullar texnologii - xarakat (markalash, urab-joylash), shuningdek, sifatni baxolash va mivdorini ulchash bilan boglik usullarni uz ichiga oladi.SHuni aloxida ta’kidlash joizki, sifatni baxolashning va mikdorini ulchashning amaliy usullari ulchash, organoleptik va xayd etish kabi eksperimental usullarga tayanadi. Tovarshunos faoliyatining amaliyotida saklashning texnologii usullaridan xam keng foydalaniladi, bu esa tovarshunoslarning vazifasiga kiradi.

2. Maxsulotlar va tovar ekspertizasida nazariy usullar


va ulardan foydalanish

Nazariy usllarga tahlil, sintez, umumlashtirish va sistemalash, gipoteza tuzish, dalillarni ilmiy asoslash kabilar kiradi.



Taxlil - bu tadkik etilayotgan ob’ektni (tovar, texnologii jarayonlar va boshkalar) elementlarga, kismlarga bulish, uning ayrim belgilari, xossalari , jarayonlarini aloxida ajratishdir.

Kupincha bu usul ilmiy tadkitsotlarning birinchi boskichida tovarning tuzilishini, strukturasini, tarkibini, xossalarini aniklash uchun kullaniladi.

Tovarshunoslikda bu usul tovarni bilishning eng kup tar kalgan usullaridan biri xisoblanadi. X,ar bir xossalar guruxini urganish uchun uziga xos eksperimental usullardan foydalaniladi.

Taqqoslash - ob’ektlarni taqqoslab, ularning umumiyligi va fark kiluvchi belgilarini aniklashga asoslangan jarayon usuli xisoblanadi. Bu usuldan foydalanilganda takkoslanuvchi belgilari muxim axamiyat kasb etadi. Masalan, oziq-ovqatva nooziq-ovqattovarlarini takkoslaganda, ularning xar ikkalasi xam oldi-sotdi ob’ekti ekanligi umumiy belgisi xisoblansa, ularning fark kiluvchi belgilari bulib ishlatiladigan xom-ashyo, materiallar va kaysi funksional maksadlar uchun muljallanganligi xisoblanadi.

Ayrim olingan elementlarni taqqoslash uchun taxlil yordamida ularni ajratish kerak buladi, shu sababli kup xollarda bu ikki usul birgalikda kompleks usul sifatida kullaniladi. Taqqoslash taxlili usuli butunni kismlarga ajratish, sungra ularni taqqoslash ga assoslanadi. Bu usul tovarlarning sifatini baxolashda keng kullaniladi, bunda dastlabki bosdichlarda sifat kursatkichi aniklanadi, uchunchi bossichida esa olingan natija tayanch kursatkich bilan takkoslanadi. Sistemalashtirish bilan birgalikda bu usul tovarlarni guruxlash va kodlashtirishda ishlatiladi.

Taqqoslash bitta kursatkich yoki bir nechta kursatkich, belgi bo’yicha utkazilishi mumkin.

Tahlil, taqqoslash va taqqoslash tahlili sintez usuli bilan uzviy bogliqdir.



Sintez - bu ob’ektning tarkibiy elementlarini yagona birlikka keltirishdir (sistema). Bunda ayrim elementlar orasida ob’ektning bir butunligini kursatuvchi mantikiy sabab-okibat boglikligi vijudga keladi. Xdr kanday tovarning tovarshunoslik tavsifi uning xar xil xossalari sintezining natijasi xisoblanadi.

Taqqoslash taxlili va sintez usuli tashxis usuli bilan boglikdir. Masalan, tashxis usuli tovarpgunoslikda tovar xarakatining turli boskichlarida tovar nuksonlarini, kamchiliklarini anidlashda, shuningdek tovarni identifikatlashda kullaniladi.




Download 0.79 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   81




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling