mavzu : Suyultirilgan uglevodorodli gazlarni avtomobil sisternalar yordamida yetkazib berish Reja : Gazni ta’minlash tizimida suyultirilgan uglevodorod gazlardan foydalanish


Download 12.91 Kb.
bet1/2
Sana04.10.2022
Hajmi12.91 Kb.
#830238
  1   2
Bog'liq
7-mavzu SUG
elektrotexnik va konstruksion materiallar fanidan tajriba ishlarini bajarish boyicha , Презентация1, 1 soatlik ochiq dars ishlanmasi, dif kitob, 1-amaliy mashg'ulot., Hisoblash usullari kurs ishi, Hisoblash usullari kurs ishi, Документ Microsoft Word, 1593241671, farmakologiya MI, Qodirova Nilufar sanoat farmatsiyasi test, ПАРИЖ ПАТРИКА МОДИАНО, ПЕРЕВОД И ТИПЫ ВЫСКАЗЫВАНИЯ, ПЕРЕВОД И ТИПЫ ВЫСКАЗЫВАНИЯ, ПЕРЕВОД И ТИПЫ ВЫСКАЗЫВАНИЯ

7-Mavzu : Suyultirilgan uglevodorodli gazlarni avtomobil sisternalar yordamida yetkazib berish
Reja :
1 Gazni ta’minlash tizimida suyultirilgan uglevodorod gazlardan foydalanish
2 Suyultirilgan gazlarni yer usti po‘Iat va temir betonli rezervuarlarda saqlash


Gazni ta’minlash tizimida suyultirilgan uglevodorod gazlardan foydalanish Gazni taqsimlash tizimida tabiiy gaz bilan bir qatorda suyultirilgan gazlardan (propan, butan va boshqa) keng miqyosda foydalanilmoqda. Gazning sarfiga, iqlimiy sharoitlarga va iste’molchilarning turiga bog’ Miq holda suyultirilgan gaz bilan ta’minlash quyidagi turlarga bo’linadi:
1) individual va guruhli ballonlar;
2) tabiiy yoki sun’iy bug’lantirishli guruhli rezervuarlar:
3) portlashga xavfli bo’lgan gaz bilan havo aralashmasini oluvchi guruhli rezervuarlarning qurilmasi. Tabiiy bugMantiruvchi guruhli rezervuarlar qurilmasi bir-biri bilan muvozanatlovchi bug‘ fazali va suyuqlikli quvur uzatmalar biriktirilgan bir nechta sigMmlardan tashkil topgan boMadi. Rezervuarlarni suyultirilgan gaz bilan toMdirish uchun armatura, suyuq fazani sathini o’lchovchi vositalar. oldindan himoya qiluvchi klapan, bosimni rostlagichlar bilan jihozlanadi. Rezervuarlar yerga yoki yer ostiga, bir joyga yoki joylashtirilishi belgilangan joyga tashib olib kelinadi. Bir joyga barqoror o’rnatilgan rezervuarlarga suyultirilgan gaz avtosisternalar yordamida tashib keltiriladi. Guruhli qurilmalarda rezervuarlarning hajmi 50 m3, qurilmalardagi rezervuarlarning umumiy hajmi-300 m.3ni tashkil qiladi. Qurilmalarning ishiga suyultirilgan gazni tabiiy bug‘lanishiga atrofmuhitning harorati ta’sir qiladi, haroratning o’zgarib turishi bug’li fazaning unumdorligiga va gazni yonish issiqligiga ta’sir qiladi. Katta sanoat obyektlarida va ulkan aholi punktlarida tabiiy bug’lantiruvchi guruhli rezervuarlar qurilmasidan foydalaniladi. Bug’lantirgichga uzatiladigan suyuq fazaning sarfi bug’li fazaning iste’moliga bog’liqdir. Suyuq gazlarni tabiiy bug‘lantiruvchi qurilmasining kamchiligi harorat nol gradusdan pastga tushganda gazdan foydalanish talab qilinadi, chunki gazdan foydalanilganda bug‘lar quvur uzatmalarda kondensatsiya bo’lmaydi. Tabiiy gazning va suyultirilgan uglevodorod gazning bug’li fazasining xossalari bir xil emas. Suyultirilgan gaz katta zichlikka va yonish issiqligiga egadir. Rezervuardagi suyultirilgan gazlardan yoqilg’i sifatida foydalanilganda, tabiiy gazni uzatish to’xtatilganda yoki yetishmovchilik bo’lganda, yuqoridagi holatlar qiyinchilik tug‘diradi. Shuning uchun guruhli rezervuarlar .qurilmasida gaz bilan havoning yonuvchi aralashmasini olish gaz ta’minotida kengroq qo’llanilmoqda. Tabiiy gazni almashtirish uchun aralashmaning tarkibini quyidagicha tanlash maqsadga muvofiqdir: 1) 47% butan + 53% havo; 2) 58% propan + 42% havo. 9.5. Suyultirilgan uglevodorod gazlarni (SUG) saqlash. Suyultirilgan uglevodorod gazlarni saqlaydigan hamma omborlar o‘zining nomlalanishi bo‘yicha 4 ta guruhga bo’linadi:
1)omborlarni gaz va neftni qayta ishlash zavodlarida joylashishi ya’ni SUGlarni ishlab chiqarish joyida;
2) suyultirilgan gazni xizmat ko’rsatuvchi bazalarda va gaz to’ldiruvchi rezervuarlar parkida joylashgan omborlar bo’lib.SUGlarni transport vositalariga va gaz ballonlariga qo'yish amalga oshiriladi;
3)gaz bilan ta’minlashga mo'ljallangan iste’molchilarning omborlari;
4) gaz ta minotini nomutanosibligi bir tekisligitii ta’minlash uchun omborlar. Suyultirilgan uglevodorod gazlar poMat rezervuarlarda, shaxtali turdagi yer osti gaz omborlarida va tuzli qatlamlarda saqlanadi.
Po'lat rezervuarlar yotiq silindrik va sferik shaklda bo’lib, o'rnatilish usuliga bog‘liq bo'lgan holda — yer usti, yer osti va yer ustida ko'milgan turlarda bo'ladi (9.8- rasm). Yotiq silindrik rezervuarlar- 25, 50, 100, 160, 175 va 200 m3 hajmda bo'ladi. Har bir rezervuar bekituvchi armatura, termometr, suyuqlik fazasining sathini o'lchovchi ko'rsatgichlar, oldindan himoya qiluvchi klapanlar, chegaraviy sath haqida ma'lumot beruvchi signalizatorlar, shamollatish lyuki va rezervuarning ichini nazorat qilishda qo'llaniladigan lyuklar bilan jihozlanadi. Yer usti rezervuarining qurilmasi eng arzon bo'lib, atrof-muhitning harorati ta'sirida kunduzi ko'tariladi va kechasi pasayishi bosimning o'zgarishiga ta’sir qiladi. Yer osti rezervuarlari esa harorat bosimning barqororligini ta'minlaydi hamda qo'shimcha xarajatlarni talab qilmaydi. Agarda rezervuar yerning ustiga o'matilib, ustiga grunt to‘kilsa natijasi yaxshi boMadi va yer osti rezervuariga nisbatan arzon bo'ladi. Yotiq silindrik rezervuarlar esa guruhli holda joyashtiriladi. Sferik rezervuarlar-silindrik rezervuarlarga nisbatan birlik kesimdagi metallning sarfini kichikligi, sirt yuzasi maydoni va rezervuar devorining qalinligini kichikligi bilan tavsiflanadi. Sferik rezervuarlar 1,8 MPa bosimga hisoblanadi, hajmi 4000 m. gacha va devorining qalinligi 34 mm. Rezervuarga lepestkali bloklar payvand qilingan va tubi qismi zavodda tayyorlanadi. U to'rtbarmoqli ko'rinishda biriktirilgan quvurli tayanchlarga tayanadi. Rezervuarning ustiga ko'tarilish uchun qadamli narvon o'rnatiladi va xizmat ko'rsatish maydoncha mavjud. Suyultirilgan suyuqlik qo'shimcha ravishda uchrashuvchi gaz oqimining ta'sirida issiqlik almashtirgichda (3) qaytadan sovitiladi va keyin esa ventilda (6) drosellanib rezervuarning (1) bosimiga tenglashtiriladi. Bu yerda olingan sovuq massaning ta’sirida kerakli harorat bilan ta’minlab turadi. So‘nggi davrda suyultirilgan uglevodorod gazlarni atmosfera bosimida saqlashda past haroratli izotermik rezervuarlardan foydalanish 1 3 4 5 2 231 keng qoMlanilmoqda. Buning uchun SUVGlarning harorati quyidagidan yuqori boMmasligi kerak: n-butan-minus-0,6 °C; izobutan-minus-12 °C; propan-minus- 42,1 °C; etan-minus 88,5 °C. SUVGlarni past haroratli saqlashning prinsipial sxemasi 9.9-rasmda keltirilgan. Uning tarkibiga rezervuar (1), issiqlik izolatsiyasi bilan ta’minlangan issiqlik almashtirgich (3), kompressor (4), sovutgich (5) va drose 11 ash jo ‘mragi (6) kiradi. Tizim quyidagi tartibda ishlaydi: bugMangan issiqlik oqimi issiqlik almashtirgichga (3) kirib keladi va undan suruvchi kompressorga (4) o‘tadi , u yerda 0,5-1 MPa bosim bilan siqiladi, keyin esa sovutgichga(5) beriladi va yerda o‘zgarmas haroratda suyultiriladi. Urushdan keyin AQSHda paydo boMgan. Rossiya davlatida 600 m3 hajmga ega boMgan, 18 kg/sm2 bosimga hisoblangan va sferaning qalinlig 34 mm bo’lgan rezervuarlar keng qo’llaniladi. O'zbekiston Respublikasida Gaz-kimyo majmuasida o'rnatilgan. Masalan, sferik rezervuarlar park shaklida o'rnatilgan, ularning umumiy hajmi ОАО «Nijnekamneftkimyo» majmuasida 150000 m3 ni tashkil qiladi. Qurilish maydonlarida montaj ishlarini texnologiyasini asosiy ajralib turadigan xususiyati montaj bloklarini har bosqichda mustahkamlash hisoblanadi va shuning evaziga har xil yuk ko'taruvchanlikka ega bo’lgan mexanizmlardan foydalaniladi. Rezervuarlarni payvandlash qoplamalarni avtomatik ravishda aylantirish orqali amalga "oshiriladi.

Download 12.91 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling