Mavzu №1: Kirish. Fiziologiya fani, provizorlar uchun ahamiyati. Fiziologiya fanini o’rganishni zamonaviy laboratoriya usullari


Download 0.99 Mb.
bet8/10
Sana21.09.2020
Hajmi0.99 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

15-mavzu: MAT fiziologiyasi.

Nerv sistemasi ishining asosiy prinsipi nima?

reflex

qisqaruvchanlik

o’tkazuvchanlik

qo’zg’aluvchanlik




Katta yarim sharlar po’stlog’ida necha milliardga yaqin neyronlar bo’ladi?

13 millard

10 millard

11 millard

14 millard




Bosh miyaning qaysi qismining yadrosi ovqat hazm qilish, nafas olish, yurak faoliyatini boshqaradi?

uzunchoq miya

ko’prikcha

miya ko’prigi

oraliq miya




Bosh miyaning qaysi qismi harakatlanishini boshqaradi?

miyacha

o’rta miya

oraliq miya

uzunchoq miya




Bosh miya katta yarim sharlar po’stlog’ining qaysi qismida ko’rish zo’nasi joylashganligini belgilang?

ensa

chakka

tepa

peshona




Nerv sistemasining skelet muskullari ishini boshqaruvchi qismining nomi nima?

somatik nerv sistemasi

faqat simpatik nerv sistemasi

faqat parasimpatik nerv sistemasi

bosh miya



Oq moddadan iborat nerv sistemasi qismlarini ko`rsating. 1. targ`il tana 2. oqimtir yadro 3. orqa miyaning tashqi qismi 4.orqa miyaning ichki qismi 5.bosh miya yarimsharlari po`stlog`i 6.bosh miya yarimsharlari po`stlog`ining ostki qismi

3, 6

2, 3, 5

1, 2, 4, 5

2, 3, 6




Kulrang modda bosh miyaning qaysi bo’limlarini o’rab, po’stloq hosil qiladi? 1.uzunchoq miya 2.o’rta miya 3.miyacha 4.oraliq miya 5.katta yarim sharlar 6.miya ko’prikchasi

4,5

1,2

3,4

3,5




Periferik nerv sistemasiga quyidagilarning qaysi biri kiradi? 1.bosh miya 2.sezuvchi nerv tolalari 3.orqa miya 4.harakatlanuvchi nerv tolalari 5.bosh miyadan chiqadigan 12 juft nervlar 6.bosh miya po’stlog’i 7.nerv tugunchalari

2,4,5,7

1,3,6,7

1,2,3,5

2,3,5,6




Talamus bosh miyadagi qaysi bo’limning tarkibi qismi hisoblanadi?

oraliq miya

uzunchoq miya

miyacha

o’rta miya




Bajaradigan funksiyaga ko’ra, nerv sistemasi qanday xillarga ajratiladi.

periferik, markaziy

simpatik, parasimpatik

somatik, vegetativ

periferik, somatik




Har qaysi muskul guruhining ishini boshqaruvchi nerv markazlari bosh miya po’stlog’ining qaysi qismida joylashgan?

tepa

chakka

ensa

peshona




Parasimpatik nerv sistemasining qaysi tolasi ichki a’zolariga boradi?

o’rta miyadan chiqqan adashgan nerv

uzunchoq miyadan chiqqan adashgan nerv

ko’krak sigmentidan chiqqan aralash nerv

bel qismidan chiqqan aralash nerv




Nerv sistemasining qaysi qismi yallig’lanishdan nevrit kasalligi kelib chiqadi?

harakatlantiruvchi nerv tolasi

nerv tugunlari

qo’shimcha nerv tolasi

sezuvchi nerv tolasi



Orqa miya uch qavat parda bilan o’ralgan, bular….

qattiq, o’rgimchak to’rsimon, yumshoq parda

yumshoq, parallelsimon, yupqa parda

liqildoq, miya suyuqligi, yupqa parda

yupqa parda, o’rgimchak to’rsimon, oq modda




Nerv sistemasining kasalliklari qanday xillarga bo’linadi? Ularga xos kasalliklar nomi berilgan qatorni aniqlang. 1.periferik 2.markaziy a.nevralgiya b.ensefalit g.meningit e.mielit

1-a /2-b,g

1-a,b,g / 2-e

1-a,b / 2-b,g,e

1-b,g,e /2-a




Vegetativ nerv sistemasining markazlari qayerda joylashgan? 1.1-ko’krak sigmentidan to 3-bel sigmentigacha 2.2-4-dumg’aza sigmentida 3.uzunchoq miyada 4.o’rta miyada 5.ko’prikchada 6.miyachada 7.oraliq miyada

1,2,3,4

1,2,4,5

1,3,4,6

1,5,6,7



Ensefalit qaysi kasallikni o’z vaqtida davolanmaslikdan yuzaga keladi?

meningit

radikulit

nevrit

mielit




Po’stloq osti ko’rish markazlari qayerda joylashgan?

o’rta miyadagi 4 tepalikning oldingi ikkitasida

o’rta miyadagi 4 tepalikning orqa ikkitasida

o’rta miyadagi 4 tepalikning atrofida

o’rta miyadagi 4 tepalikning oldingi o’rtasida




Somatik nerv sistemasi odamda qanday jarayonni bajaradi?

harakati

yurak ishini

oshqozonning shira ajratishini

ayrish sistemasini




Qaysi nervlar tasirida yurak urushi tezlashadi va qon tomiri torayadi?

simpatik

somatic

parasimpatik

orqa miya




Markaziy nerv sistemasining kasalliklarini aniqlang.

mielit, ensefalit

gepatit, plevrit

infarkt, gastrit

kolit, paratit




Po’stloq osti eshitish markazi bosh miyaning qayerida joylashgan?

o’rta miya

oldingi miya

oraliq miya

miyacha




Parasimpatik nerv sistemasi yurak va qon tomirlarga ta’sir qilib….

yurak ishini sekinlashtiradi

arteriya qon tomirlarini kengaytiradi

qon bosimini pasytiradi

a,b,c




Gipotalamus, talamus qaysi miyaning tarkibi qismlari hisoblanadi?

oraliq

o’rta

uzunchoq

oldingi




Uchlik ko’z soqqasini va yuz muskullarini harakatlantiruvchi nervlarning markazlari bosh miyaning qaysi qismida joylashgan?

miya ko’prigida

o’rta miyada

oraliq miyada

uzunchoq miyada




Yarimsharlar po’stlog’idagi nerv hujayralarini orqa miya bilan tutashtiruvchi nerv yo’llari bosh miyaning … qismida kasishadi.

a,b

yuqori

o’rta

quyi




Qaysi nerv tolalari jigardan ajralgan o’t suyuqligini ko’paytiradi?

parasimpatik

vegetative

orqa miya

somatik




Ko’z soqqasi va yuz muskullarini harakatlantiruvchi nervlarning markaziy qayerda joylashgan?

miya ko’prigida

uzunchoq miyada

miyachada

oraliq miyada




Somatik nerv sistemasi…. boshqaradi.

sezgi azolarini

yurak ishini

gipofiz bezi

oshqozon ishini




Skelet muskullaridagi moddalar almashinuvini … nerv sistemasi boshqaradi?

vegetative

somatik

markaziy

somatik, simpatik


16 mavzu. MAT xususiy fizialogiyasi. Vegetativ asab tizimi.


Miyachashikastlangandaxarakatsistemasinibuzilishlarininamoenbo‘lishi:

ataksiya, tremor, asinergiya;

aleksiya, afaziya, nistagm;

tremor, asteniya, aleksiya;

xarakatlarni asinergiyasi, akalkuliya, apraksiya.




Talamus funksiyalari:

reflektor faoliyatini segment usti markazi xisoblanadi;

pustlok osti tizilmalarni boshqaradi;

termoregulyatsiyani boshqaradi;

chankov markazi bor.




Uzunchoq miyani markaziy xemoretseptorlari stimulyatsiyalanadi:

giperkapniyada;

gipoksiyada;

OMS osmotik bosim miqdoriga;

OMS onkotik bosim miqdoriga




Orqa miya uzunchoq miya ostidan kesilganda nafas

nafas to‘xtaydi

siyrak va yuzaki bo‘ladi

siyrak va chuqur bo‘ladi

o‘zgarmaydi




Uzunchoq miya butunligi buzilganda nafas

nafas tuxtaydi

siyrak va chuqur bo‘ladi

yuzaki va chuqur bo‘ladi

o‘zgarmaydi




Simpatik nerv tasirlanganda kuzatiladi

vazokonstriksiya

vazodilyatatsiya

reaksiya bo‘lmaydi

vazokonstriksiya so‘ng vazodilyatatsiya.




Asab markazlarini xossalariga kirmaydi.

labillikning yuqoriligi

summatsiya

ritmni transformatsiyasi

ritmni o‘zlashtirish




Chap yarim shar qanday funksiyani bajarmaydi.

chap qo‘lni sezish harakatini

abstrakt mantiqiy fikrlashni

og‘zaki nutqni

asosiy nutq markazini




  1. Miyacha shikastlanganida muvozanatni buzilishi:

dezekvilibratsiya;

distoniya;

adiodoxokinez;

ataksiya




O‘rta miyada reflekslari birlashadi:

orientirovka;

ko‘z yoshi oqish;

ter ajralishi;

qon tomirlarni xarakatlantiruvchi;




Qorongida korachikni Miyacha jarohatlanganda kuzatilmaydi.

arefleksiya

astaziya

asteniya

ataksiya




Keyingi miyaning asab markazlariga kirmaydi.

hid sezish

ko‘zni uchirish

yurak faoliyati

muvozanatni saqlash




Bosh miya po‘stlog‘i yarim sharlarining funksiyasi:

signallarni analiz va sintez qilish(signal sistemasi)

silliq muskullarni boshqarish

ovqat xazm qilish

so‘lak ajralish




Talamus orqali o‘tadigan analizatorlarning turi

Eshitish

Proprioretseptiv

muvozanat

Vestibulyar



Miyacha zararlanishining qaysi turida qo`l-oyoq va boshning titrab turishi kuzatiladi

astaziya

asteniya astoniya

ataksiya




O`rta miyaning oldingi tepaligi nimaning markazi hisoblanadi

ko`rish markazi

eshitish markazi

nafas olish markazi

muvozanat markazi




Talamusda 40 juft yadro bo`lib ular qaysilarga bo`linadi

spetsefik va nospetsifik

o`tkazuvchi va tipik

katta va kichik

sezuvchi va harakatlanuvchi




Uzunchoq miya qaysi markazlarning ishini boshqarmaydi

ayirish

nafas olish

yurak qon tomir

ovqat hazm qilish




Uzunchoq miyadagi muskullar tonusining qayta taqsimlanishida ishtirok etadigan pastga tushibboruvchi vestibule-spinal yo`l qayerdan o`tadi

vestibular yadrodan

vestibular analizatordan

vestibular tugundan

vestibular nervdan




Vegetativ nerv sistemasining funksiyalari

ichki organlar va ichki sekretsiya bezlari

sezgi organlar

sezgi oganlar va ichki sekretsiya bezlari

skelet muskullar ishini boshqaradi




Vegetativ nerv sistemasining parasimpatik bo`limi qayerlarda jaylashgan

o`rta,uzunchoq miya va dumg`aza segmaentlari

orqa miyaning ko`krak va bel segmantlari

o`rta,uzunchoq miya va bel segmanti

orqa miyaning ko`krak va dumg`aza segmaentlari




Quyidagilardan qaysi birini parasimpatik nerv sistemasi boshqaradi

ko`z qorachig`ini toraytiradi

bronxlarni kengaytiradi

arterial bosimni oshiradi

siydik qopi muskulini bo`shashtiradi




Orqa miyaning oldingi shoxidan qanday tolalar chiqadi

harakatlanuvchi

sezuvchi

innervatsiyalovchi

uzun tolalar




Filogenez nazariyasiga ko`ra bosh miyaning ancha qadimgi qismini ko`rsating

miya stvoli

bosh miya yarimsharlari

uzunchoq miya

o`rta va oraliq miya




Katta miya yarim sharlarining ensa bo`laklarining tagida qaysi miya joylashgan

miyacha

oraliq miya

o`rta miya

miya ko`prigi




Spinal shok qachon sodir bo`ladi

orqa miya shikastlanganda

uzunchoq miya shikastlanganda

bosh miya shikastlanganda

miyacha shikastlanganda




Retikular farmatsiya atamasini kim kiritgan

Bexterov

Bromayli

Berner

Orbelin




Afferent yo`llarning funksiyasi

impulsni pereferik qismdan markaziy nerv sistemasiga o`tkazib berish

bosh miyadan orqa miyaga o`tkazish

bosh miyadan orqa miya orqali organlarga yetkazish

ishchi organdan orq a miyaga o`tkazish




Itlarda miyachasi olib tashlanganda vegetative funksiyalarining buzilishini aniqlagan olim

Orbelin

Bromayli

Bexterov

Berner




Orqa miya qanday funksiyalarni bajaradi

reklektor va o`tkazuvchanlik

reflector va analizatorlik

sezuvchanlik va harakatlanuvchi

reflector va sezuvchanlik


Download 0.99 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling