Mavzu: Ba – 137m ning yarim yemrilish davrini aniqlash ishdan maqsad


Download 476.68 Kb.
Pdf ko'rish
bet1/5
Sana07.04.2022
Hajmi476.68 Kb.
#627692
  1   2   3   4   5
Bog'liq
Ba – 137m NING YARIM YEMRILISH DAVRINI ANIQLASH
2 5458658224943138818, Sobirjon, Презентация fuqarolik, Shokomil, ratsional ovqatlnish va kamqonlik. animiya, Ma`naviyat asoslari fanining asosiy maqsadi va vazifasi, 143 га туманни буйруги, 23. makroiqtisodiy barqarorlik, oqdaryo tukayzorlarida tarqalgan burchoqdoshlar oilasining turkumi va turlari, 6-12....ABE...P....Useful Properties Of Cherries, O\'ZBEKISTONDA ASALARICHILIK SOHASINING RIVOJLANISHI, Ziyovuddinova Ziyoda Ziyovuddin qizi


LABORATORIYA № 
MAVZU: Ba – 137m NING YARIM YEMRILISH DAVRINI ANIQLASH
 
ISHDAN MAQSAD: Cs−137 preparatidan yuvib olish orqali Ba-137m izotopining 
yarim yemirilish davrini aniqlash. 
KERAKLI ASBOB VA USKUNALAR: 
1. Cs/Ba−137m izotopi generatori. ……………………………… 
5 59 815 
2. Sanagich trubkasi...……………………………….................... 
559 01 
3. GM karobka ................................................................................. 524 033 
4. CASSY qurilmasi........................................................................... 524 010 
5. CASSY Lab2 dasturi oʻrnatilgan kompyuter................................... 524 200 
6. Shtativ, sterjen qisqichi bilan............................................................ 300 02 
7. Universal tutgichlar......................................................................... 666 555 
8. Probirkalar toʻplami ......................................................................... 664 043 
9. Natriy xloridning kislotali
eritma
…………................................. 664 103 
QISQACHA NAZARIYA 
Agar biror namunada biror radioaktiv yadro mavjud boʻlsa har bir yadro 
uchun emirilish ehtimoli bir xil boʻladi. Ammo, qaysi bir yadro oniy ravishda
yemirilayotganligini aytib boʻlmaydi. Agar namuna tarkibiga boshqa radioaktiv
yadro qoʻshilmasa, dastlabki turdagi radioaktiv yadrolar soni N berilgan vaqt
intervali dt da quyidagicha qonuniyat bilan kamayib boradi: 
𝑑𝑁 = −𝜆𝑁𝑑𝑡 (1) 
Bunda λ – yemrilish doimiysi 
Ushbu ifodani quyidagi koʻrinishda yozib, ikkala tarafini integrallaymiz: 

𝑑𝑁
𝑁
= ∫ −𝜆𝑑𝑡 
ln|𝑁| = − 𝜆𝑡 + 𝑙𝑛𝐶 
ln
𝑁
𝐶
= −𝜆𝑡 
𝑁 = 𝐶𝑒
−𝜆𝑡
t=t
0
paytda N=N
0
 boʻladi, shuning oxirgi tenglikni quyidagicha yozamiz: 
𝑁(𝑡) = 𝑁
0
𝑒
−𝜆𝑡
(2) 
Bu qonun yarim yemirilish davri uchun quyidagi munosabatni oʻrnatadi: 
𝑇 =
𝑙𝑛 2
𝜆
(3) 
ya'ni, vaqtdan keyin radioaktiv yadrolarning faqat yarmi yemirilmasdan 
qoladi.
(3) va (2) ifodalardan quyidagi formulaga kelish mimkin: 


𝑁 = 𝑁
0
2
−𝜆𝑡
(4) 
bunda: N – yemrilmay qolgan atomlar soni; N
0
– yemrilmasdan oldingi atomlar soni. 
Namunaning aktivligi uchun, ya'ni, birlik vaqtdagi yemirilishlar uchun 
quyidagini olamiz. 
𝐴(𝑡) = 𝜆𝑁(𝑡) 
bundan quyidagi kelib chiqadi 
𝐴(𝑡) = 𝐴
0
𝑒
−𝜆𝑡
𝑏𝑢𝑛𝑑𝑎 𝐴
0
= 𝜆𝑁
0
Biz bajaradigan tajribada Ba-137 
izotopining 
Ba-137m 
metastabil 
holatining yemirilish grafigi olinnadi va 
yarim 
yemirilish 
davri 
aniqlanadi. 
Ba−137 yarim yemrilish davri 30 yil 
bo’lgan Cs-137 radioaktiv moddasining
yamirilishi natijasida hosil boʻladi. Cs-
137 oʻzidan beta nurlar chiqarishi 
natijasida Ba-137 gacha yemiriladi. 
Yemirilishlarning (95 %) 513 keV 
bo’lgan beta zarrachalar nurlatib Ba-
137m metastabil holatiga oʻtiladi (
1-
rasmga qarang
) va undan keyin yarim yemirilish davri 2.551 minutdan keyin (85,1 
%) 662 keV energiyali gamma yemirilish natijasida Ba-137 asosiy holatga oʻtiladi. 
Asosiy (ona) modda Cs/Ba-137m izotop generatorida saqlanadi. Cs-137 beta 
yemirilishida ishlab chiqilgan Ba-137m metastabil izotoplar izotop generatoridan 
natriy xloridning kislotali eritmasi bilan tajribaning boshlanishida yuvib olinadi. 
Keyin yuvishning aktivligi oʻlchanadi. 

Download 476.68 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling