Mavzu: Elastiklik nazariyasi reja: Kirish Asosiy qism


-rasm. Talab chizig’ining siljishi 2.6-rasm. Taklif chizig’ininsiljishi


Download 349.71 Kb.
bet14/28
Sana11.11.2021
Hajmi349.71 Kb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   28
2.5-rasm. Talab chizig’ining siljishi 2.6-rasm. Taklif chizig’ininsiljishi.

Agar taklif va talab chiziqlari bir vaqtning o’zida siljishsa, muvozanat narx va muvozanat miqdor larning o’zgarishi har xil bo’lishi mumkin.

Yuqorida keltirilgan bozor modeli statik bo’lib, u ma’lum vaqt oralig’ini oladi (masalan, u bir oyga, bir yilga teng bo’lishi mumkin). Bunday bozor modelida o’zgaruvchilar vaqtga bog’liq emas.

Modelda talab, taklif va narxlarning bog’liqliklarini vaqt o’zgarishi bilan bog’lasak, model dinamik modelga aylanadi. Faraz qilaylik, ma’lum vaqt oralig’ida (masalan, bu oraliq bir oy bo’lsin) bir birlik tovarning bozor narxi bo’lsin (ya’ni, tovar narxi bir oy ichida o’zgarmaydi). Tovarning bozor narxi muvozanat narxga teng bo’lishi ham, teng bo’lmasligi ham mumkin.

Agar biz vaqt oralig’ini qarasak, u holda qiymatlarni qabul qiladi. - narx traektoriyasini yoki dinamik model traektoriyasini beradi.

Bitta mahsulot uchun bozorning dinamik modelini qaraymiz.

Modelda talab chizig’ini va taklif chizig’i vaqt o’zgarishi bilan o’zgarmaydi deb faraz qilaylik. Talab funksiyasi va taklif funksiyasi narx ga bog’liq. Bu erda - oraliqdagi narx, - oldingi P - oraliqdagi narx. Talab funksiyasi:

bu erda - o’zgarmas parametrlar.

Taklif funksiyasi:

bu erda - o’zgarmas parametrlar.

Muvozanat narx quyidagi qaytariladigan bosqichlar bo’yicha aniqlanadi:

1. Talab va taklif chiziqlari grafigi chiziladi (gorizontal o’q bo’yicha narx qo’yiladi, vertikal o’q bo’yicha taklif va talab qilingan mahsulot miqdori );

2. Boshlang’ich vaqt oralig’i bo’yicha taklif miqdori , boshlang’ich narx ga ko’ra aniqlanadi, (boshlang’ich narx ) oldindan sotuvchi tomonidan beriladi;

3. oraliq uchun narx muvozanatlik shartidan aniqlanadi.





Narx ma’lum bo’lgani uchun, yuqoridagi tenglikdan aniqlanadi; uchun aniqlanganidan keyin yuqoridagi ikkinchi va uchinchi bosqichlar takrorlanib, aniqlanadi va hokazo. Hisob-kitoblarning to’xtash sharti bo’lib, bu shart barjarilsa, muvozanat narx ko’rinishida aniqlanadi.

Taqribiy baholash: Agar bo’lsa, deb qarash mumkin.

Misol. Quyidagi talab funksiyasi berilgan bo’lsin:



Taklif funksiyasi:



uchun boshlang’ich narx bo’lsin va bu narxda taklif miqdorini aniqlaymiz:



Muvozanatlik shartiga ko’ra ni aniqlaymiz.



dan

,

Endi hol uchun taklif miqdorini aniqlaymiz:



Muvozanatlik shartidan ni aniqlaymiz:



yoki

uchun taklif miqdori aniqlanadi;



Muvozanatlik shartidan ni aniqlaymiz.



, .

Keyingi hisob-kitoblarda



va , .

Agar aniqlik darajasini deb olsak, bo’lgani uchun muvozanat narx sifatida biz aniqlik bilan ni qabul qilishimiz mumkin.

Muvozanat narxni to’g’ridan-to’g’ri muvozanatlik sharti bo’yicha aniqlash ham mumkin:

deb

yoki , .

Muvozanat narx ga teng, muvozanat tovar miqdori .

Umuman olganda bozorning dinamik modelida bozor narxi ning o’zgarishi uch xil variantga olib kelishi mumkin:

1. Vaqt o’tishi bilan bozor narxi ning muvozanat narxdan chetlanishi kamayib boradi;

2. Bozor narxi muvozanat narxdan uzoqlashib boradi;

3. Bozor narxi muvozanat narx atrofida tebranib turadi va bozor muvozanatiga hech vaqt erishilmaydi.




Download 349.71 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   28




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling