Mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi mavzu: Qashqadaryo florasi tarkibidagi ilmiy tibbiyotda foydalaniladigan dorivor o’simliklar reja: Kirish


Download 0.95 Mb.
bet1/31
Sana21.10.2022
Hajmi0.95 Mb.
#862076
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   31
Bog'liq
Qashqadaryo florasi tarkib
Image to PDF 20220214 03.08.16, kurs ishi, Ingliz tili oraliq, KTE ON test javoblari, 4- Mus.ish To\'xtayev Bekzod, mustaqil ishi 1 differensial tenglama, 2 5332397808622245594, Документ Microsoft Word, 22222, TEACHING VOCABULARY, Matematika o\'qitish metodikasi 3, 1.2-mavzu, xaydarova zebo, ТЕМА-5, glossariy

Qashqadaryo florasi tarkibidagi ilmiy meditsinada ishlatiladigan dorivor turlar tahlili
mavzusidagi

BITIRUV MALAKAVIY ISHI

Mavzu: Qashqadaryo florasi tarkibidagi ilmiy tibbiyotda foydalaniladigan dorivor o’simliklar
REJA:
Kirish
1. Adabiyotlar sharhi. Dorivor o‘simliklarning o‘rganilish tarixi.
2. Dorivor o‘simliklarning xilma-xilligi
2.1. Havzaning dorivor o‘simliklarini muhofaza qilish.
3. Ilmiy tibbiyotda keng qo‘llaniladigan, tarkibida viloyatimiz sharoitida uchraydigan dorivor o‘simliklar bo‘lgan dori vositalarining turlari.
3.1. Buyraklar ish faoliyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va organizmda moddalar almashinuvini normallashtiradigan Soltex tipidagi dori vositalari va ularga Qashqadaryo viloyati florasi tarkibidagi dorivor o‘simliklarning ishlatilishi .
3.2. Enurofin-uyquni yaxshilash uchun va tungi siydik tuta olmaslikda samarali vosita sifatida ishlatiladigan dorilar tarkibi dorivor o‘simliklar
3.3. Tabiiy yod va vitaminlar manbai sifatida qo‘llaniladigan Yodostirim – preparatining tarkibiga kirgan Qashqadaryo florasining dorivor turlari.
3.4. Shifobaxsh giyohlarning ishlatiladigan qismlari hamda ularni yig‘ish vaqtlari
3.5. Qashqadaryo havzasida tarqalgan o‘simliklar qoplamidagi dorivor turlarning umumiy tahlili
Xulosalar
Adabiyotlar ro‘yxati
КИРИШ
Ўзбекистон табиати ўзининг ўсимликлар қоплами ва флористик таркиби билан алоҳида ўзига хос ҳудуддир. Мамлакатимизнинг жанубий ҳудудларида жойлашган Қашқадарё вилояти ҳам худди шундай ўзига хос ўсимликлар оламига эгалиги билан ажралиб туради. Вилоятимиз ўсимликлар дунёсига бой бўлиб ҳозирги кунда вилоят ҳудудида 1080 тур борлиги қайт этилган. Мавжуд турларнинг кўпчилиги ўзининг шифобахшлиги билан ҳалқимиз орасида кенг тарқалган бўлиб, улар ҳалқ ва илмий табобатда муваффаққиятли қўлланиб келинмокда.
Доривор ўсимликлар ўз таркибида инсон организмига керакли таъсир кўрсата оладиган хусусиятга эга бўлиб, барча органларида биологик фаол моддалар сақлайди. Биологик фаол моддалар ўсимликларнинг ҳамма органларида бир хил миқдорда тўпланмайди. Баъзи ўсимликларда ер остки органларида, баъзиларида ер устки қисмида тўпланади. Шунинг учун ҳам улардан фойдаланиш масаласини ўрганиш катта аҳамиятга эга.
Mavzuning dolzarbligi. Ҳозирги пайтда шифобахш ўсимликлардан тайёрланган дори-дармонлар кенг миқёсда қўлланилиб келинмокда. Мисол учун руҳий хасталикларни даволашда доривор ўсимликларнинг 18 туридан, саратон касаллигини даволашда 7 туридан, қандли диабетда 24 туридан, атеросклероз, юрак-қон томирлари склерозида 25 туридан, ошқозон-ичак хасталикларида 10 туридан, қон босими хасталикларида 22 туридан кенг фойдаланилмокда. Бундан ташқари, кашандалик ва алкоголизмнинг олдини олишда, қондаги холестеринни мувофиқлаштириб туришда ҳам шифобахш гиёҳлардан тайёрланган дори-дармонлар кенг миқёсда ишлатилмоқда. Илмий медицинада турли соҳаларга ишлатиладиган дори дармонлар таркибидаги, асосий қўшилма бўлиб ҳисобланадиган доривор турларнинг Қашқадарё флораси таркибидаги тарқалишини ва унинг заҳирасини ўрганиш ишнинг долзарблигидан далолат беради. Шунинг учун ҳам тиббиётда энг кўп тарқалган дорилар таркидаги турларни ўрганишўга ҳаракат қилдик.
Мева, сабзавот-полиз ва зиравор ўсимликлар киши организмини витаминлар, углеводлар, органик кислоталар, минерал тузлар ва бошқа муҳим биологик фаол моддалар билан таъминлашда асосий, баъзан ягона манба. Сабзавот, мевалар, айниқса зиравор ўсимликлар меъда ширасининг ажралишини кучайтиради, иштаҳа очади ва овқат ҳазм бўлишини яхшилайди. Натижада организмдаги модда алмашинувига катта таъсир кўрсатади. Доривор ўсимликларнинг асосий аҳамияти касалликни даволаш эмас. Улар биринчи галда инсон ва ҳайвон организмига фақат ўсимлик маҳсулоти билан кирадиган биологик фаол моддалар (витаминлар, органик кислоталар ва бошқалар) етишмаслигидан келиб чиқадиган касалликларни олдини олишда катта аҳмиятга эгадир. Бу моддалар юқорида айтилганидек организмга овқат билан бирга кириб, баъзи жараёнларни кучайтиради, модда алмашинувига кучли таъсир кўрсатади. Бошқача қилиб айтганда тирик организмга турли биологик таъсир кўрсатади.
Таркибида органик (олма, лимон ва бошқалар) кислоталар (баъзан кўп миқдорда) бўлгани учун сабзавот, мева ва зиравор ўсимликлар меъда ширасини ажралишини кучайтиради, иштаҳа очади ва овқат ҳазм бўлишини яхшилайди. Баъзи сабзавот ва меваларда калий тузларини кўп бўлгани сабабли улар юрак касалликларида доривор бўлиб, истисқо, юрак ва буйрак фаолиятини сусайганида, буйрак-тош ва сийдик йўлларини бошқа касалликларида организмда йиғилиб қолган ортиқча суюқликни чиқиб кетишига кўмаклашади. Айни вақтда гипертония касаллигида ҳам доривор. Уларни таркибида ош тузи жуда кам бўлади. Шунинг учун гипертония касаллигида сабзавот ва қуритилмаган меваларни кўп истеъмол қилиш яхши.
Атеросклероз касаллигини келиб чиқиш сабабларидан бири холестеринни организмдаги алмашинувини бузилиши ва уни қон томирларининг деворларида ўтириб қолиши. Витамин С холестеринни қондаги миқдорини камайтиришда ва атеросклероз касаллигини тараққий қилишини тўхтатишда маълум аҳамиятга эга. Шунинг учун бу касалликни олдини олишда витамин С га бой бўлган сабзавот ва меваларни истеъмол.

Download 0.95 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   31




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling