Mehnatga munosabat va undan qoiqish jarayoni. Reja: «Mehnatga munosabat» tushunchasining mazmuni, uni tavsiflovchi asosiy omillar va ularning tipologiyasi


Download 28.71 Kb.
bet2/3
Sana07.11.2021
Hajmi28.71 Kb.
1   2   3
Mehnatdan qoniqish hosil qilish-bu xodimning mehnat mazmuniga, harakteri va shart-sharoitlariga qo’yadigan talablarining muvozanatli holati, bu talablari amalga oshirish imkoniyatlariga sub’yektiv baho berishdir. Mehnatdan qoniqish hosil qilishning yetarli darajasi aniq hosil qilishning yetarli darajada aniq bir qator omillari borki, uning inso ijtimoiy-iqtisodiy hayotidagi roli, funktsiyasi, oqibatlarini, mehnatni tashkil etish va boshqarishdagi ahamiyatini aks ettiradi:

1.Odamlarning turmushdagi, ijtimoiyiqtisodiy tizimdagi qulaylikka, ijtimoiy sharoitga munosabatini o’rganish natijasida shu narsa aniqlanganki, ish va martaba ular uchun shaxsiy hayot, salomatlik, to’laqonli dam olish bilan bir qatorda, ancha ahamiyatli hisoblanadi.

2.Mehnatdan qoniqish hosil qilish funktsional-ishlab chiqarish ahamiyatiga ega. U ishning miqdo rva sifat natijalariga, topshiriqlarning shoshilinch va aniq bajarilishiga, boshqa kishilarning mehnatga munosabatidagi o’ziga xos tomonlarga ta’sir ko’rsatadi. Mehnatga munosabat xodimning o’z ishchanlik sifatlari va ko’rsatkichlariga mustaqil baho berishga asoslanish mumkin.

3.Ish beruvchining odamlarning ishdan qoniqish hosil qilishi to’g’risida g’amxo’rlik qilish boshqaruv muomalasi, umuman mehnat munosabatlarining ayrim muhim tiplarini belgilab beradi. Ish beruvchi ko’pincha mehnatni insonparvarlashtirish to’g’risidagi har qanday tadbirkorning ishlab chiqarish-iqtisodiy samaradorligiga ishonchsizlik Bilan qaraydi, ularga mablag’ ajratilishini nooqilona ish, deb hisoblaydi, ana shu maqsadlar uchun mablag’larko’pincha kasaba uyushmalari, huquqiy idoralar yoki ommaning (xodimlarning) tazyiqi bilan sarf etiladi. Bu hol, «mehnatdan qoniqqmaslik» kabi ko’rsatkichning ishlab chiqarish sohasi uchun muhimligi va ahamiyatini tushunmaslik tufayli sodir bo’ladi.

4.Mehnatdan qoniqish hosil qilish, ko’pincha kadrlar qo’nimsizligiga sabab bo’ladi, uning oldini olish yuzasidan tegishli harakatlar qilish zarur bo’ladi.

5.Xodimning nuqtai nazaridan mehnat xususiyati va shart-sharoitlari rahbar obro’-e’tiborining eng muhim omilidir.

6.Mehnatdan qoniqish darajasiga qarab, xodimlarning talablari va da’volari ortadi yoki kamayadi, shu jumladan, ish uchun mukofotlashga nisbatan talabni oshiradi.

7.Mehnatdan qoniqish hosil qilish ayrim xodimlar va mehnat guruhlarining har xil xatti-harakatlarni tushuntirish, talqin qilishlarning universal mezoni hisoblanadi. U ma’muriyatning xodimlar bilan muomala qilish uslubi, usuli, jihatlarini belgilab beradi, ya’ni qoniqish hosil qiligan va qilmagan xodimlar xulq-atvori, ularni boshqarish farq qiladi.

Odatda, mehnatdan qoniqish hosil qilishni turli xil omillar yig’indisi bilan o’lchaydilar. Korxona, mehnat tashkiloti, firma va hokazolar doirasida quyidagi ko’rsatkichlarni ajratib ko’rsatish mumkin:


Download 28.71 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling