Metallar korroziyasi haqida tushuncha. Korroziya turlari


Download 16.05 Kb.
bet1/3
Sana03.08.2022
Hajmi16.05 Kb.
#790236
  1   2   3
Bog'liq
Metallar korroziyasi haqida tushuncha. Korroziya turlari
3-топшириқ Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги АМАЛИЁТ OEL 007 (1), Саноқ система, tar, Independent works, CDN7YiwA494UaFLXJ607XT8cK4YbKbILSqO5H3MQ, kursavoy 2, 11-02 08-30, GP 12, Ilk maktabgacha davlat talablari, 12 Norov, GTL, 1 laboratoriya ishi laboratoriyamavzusi Ma’lumotlarni saralash a, Mustaqil ish .R.Teshayev, Operatsion tizimlar fanidan mustaqil ish mavzu otda resurslarni, 2-Topshiriq .Erkinov

METALLAR KORROZIYASI HAQIDA TUSHUNCHA. KORROZIYA TURLARI.
Ko‘pchilik metallar havo, suv, kislota, ishqor va tuzlarning eritmalari ta'sirida yemiriladi. Bu hodisa korroziya deyiladi. Korroziya so‘zi lotincha «corrodore» - yemirilish degan ma'noni anglatadi. Korroziya o‘zining fizik-kimyoviy tavsifi jihatidan ikki xil bo‘ladi: kimyoviy va elektrokimyoviy korroziya.
Metallarda qanday turdagi korroziya sodir bo‘lishi metallni qurshab turgan muhitga bog‘liq bo‘ladi.
Metallarga quruq gazlar (kislorod, sulfid angidrid, vodorod sulfid, galogenlar, karbonat angidrid va x.k.), elektrolit bo‘lmagan suyuqliklar ta'sir etganda kimyoviy korroziya sodir bo‘ladi. Bu ayniqsa yuqori haroratli sharoitda ko‘p uchraydi, shuning uchun bunday yemirilish metallarning gaz korroziyasi deb ham ataladi. Gaz korroziyasi ayniqsa, katta zarar keltiradi. Temir va po‘lat buyumlarini gaz korroziyasidan saqlash uchun ularning sirti alyuminiy bilan qoplanadi.
Suyuq yoqilg‘ilar ta'sirida vujudga keladigan korroziya ham kimyoviy korroziya jumlasiga kiradi. Suyuq yoqilg‘ining asosiy tarkibiy qismlari metallarni korroziyalantirmaydi, lekin, neft va surkov moylari tarkibidagi oltingugurt, vodorod sulfid va oltingugurtli organik moddalarning metallarga ta'siri natijasida korroziya vujudga keladi. Suvsiz sharoitidagina bu ta'sir namoyon bo‘ladi. Suvda elektrokimyoviy korroziyaga aylanadi.
Elektrolitlar ta'sirida sodir bo‘ladigan korroziya elektrokimyoviy korroziya deyiladi. Ko‘pgina metallar asosan elektrokimyoviy korroziya tufayli yemiriladi. Elektrokimyoviy korroziya metalda kichik galvanik elementlar hosil bo‘lishi natijasida sodir bo‘ladi.
Galvanik elementlar hosil bo‘lishiga sabab: 1) ko‘p metallar tarkibida qo‘shimcha sifatida boshqa metallar bo‘lishi; 2) metall hamma vaqt suv, havo namligi va elektrolitlar qurshovida turishidir. Masalan, nam havoda temirga mis metali tegib turgan bo‘lsin. Bunda galvanik element hosil bo‘ladi (temir – anod, mis – katod vazifasini o‘taydi). Temir oksidlanadi:
Fe – 2e Fe2+.
Bu elektronlar katod sirtida havo kislorodini qaytaradi:
O2  2H2O  4e 4OH.
Fe2 ionlari OHionlari bilan birikib, Fe(OH)2 ni hosil qiladi; Fe(OH)2 havo kislorodi va namlik ta'sirida Fe(OH)3 ga aylanadi:
Fe(OH)2  O2  2H2O  4Fe(OH)3.
Natijada temir korroziyaga uchraydi. Agar, vodorod ionlari mo‘l bo‘lsa, temirdan chiqqan elektronlar havodagi kislorodni qaytarmasdan vodorod ionlarini qaytaradi;
2H2e 2H  H2
Temir qalayga tegib tursa, korroziya temir misga tegib to‘rgandagiga qaraganda sustroq sodir bo‘ladi, temir ruxga tegib tursa, zanglamaydi, chunki, temir ruxga qaraganda passivroq metaldir; elektrolitlar ishtirokida rux bilan temir hosil qilgan galvanik elementda rux – anod, temir – katod vazifasini bajaradi.
Metallar korroziyasini oldini olish.
Metallarni korroziyadan saqlashuchun bir necha choralar qo‘llaniladi:
a) metall sirtini boshqa metallar bilan qoplash;
b) metall sirtini metall bo‘lmagan moddalar bilan qoplash;
d) metallarga turli qo‘shimchalar kiritish;
e) metall sirtini kimyoviy birikmalar bilan qoplash.

Download 16.05 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling