Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti Fan: Ehtimollar va statistika


Download 108.66 Kb.
bet2/2
Sana18.06.2022
Hajmi108.66 Kb.
#764638
1   2
Bog'liq
Xoshimjon (Ehtimol Mustaqil ish)
4-практика№4, Algebra va matematik analiz fanidan lug at (R.Yarqulov, M.Barakayeva), Маъмуралиев Авазбек 1, Мустакил иш, Мустакил иш, Амалиёт-15, fulltext, sss, civil proj advt, civil proj advt, problem, integral tenglamalarni yechish metodlari — копия, VLSI Implementation of Cellular Neural N, Sayt nomi, Sayt nomi
O`zbekiston Respublikasi

1

186,50

110,10

139,60

132,10

2

283,70

171,40

182,50

197,30

3

477,40

241,40

264,70

294,80

4

684,50

295,10

323,10

385,00

5

870,30

346,10

386,30

474,00

6

1 354,80

475,20

496,20

608,50

7

1 934,10

632,40

648,70

797,50

8

2 289,90

808,60

895,50

1 049,20

9

3 227,10

901,30

1 075,90

1 427,30

10

3 583,00

1 117,00

1 231,10

1 778,20

11

5 016,30

1 722,70

1 718,80

2 763,70

12

6 026,10

2 295,90

2 220,70

3 518,60

13

7 378,80

2 787,20

2 757,20

4 285,20

14

8 614,80

3 566,70

3 265,70

5 069,30

15

10 120,90

4 193,10

3 966,80

6 074,20

16

11 454,70

4 824,70

4 702,70

7 072,20

17

12 786,60

5 488,00

5 122,00

8 020,10

18

15 447,70

6 612,80

5 757,70

9 802,10

19

23 347,20

8 931,10

7 575,20

12 887,70

20

37 095,90

10 913,40

8 805,90

15 764,90

21

50 334,00

12 139,00

9 920,80

17 591,50

22

57 983,40

13 596,20

12 267,90

21 039,30

Xususan EKKU da nomaʼlum parametrlarni topish uchun keltirilgan sistemasi 4 ta o‘zgaruvchi uchun quyidagicha ko‘rinishni oladi:



Natijada -nomaʼlum parametrlarga bog‘liq bo‘lgan 4 o‘zgaruvchili 4 ta chiziqli algebraik tenglamalar sistemasiga ega bo‘lamiz. Ushbu sistemani ixtiyoriy maʼlum usulda (Gauss, Kramer, Jordano-Gauss va hokazo) yechimini topamiz. Hisoblashlarni excel dasturlar paketida amalga oshirish mumkin.
Yordamchi hisolash jadvalini to‘ldiramiz:

Yordamchi jadval asosida tuzilgan 4 o‘zgaruvchili chiziqli algebraik tenglamalar sistemasini Kramer usulida Excel dasturlar paketi determinantni hisoblash komandasi orqali hisoblaymiz.



Natijada quyidagicha ko‘p o‘lchovli regressiya tenglamasiga ega bo‘ldik:



Ushbu jarayon Excei dasturlar paketida avtomatlashtirilgan, olgan natijalarimizni dastur bo‘yicha hisoblash natijalari bilan taqqoslaymiz. Buning uchun quyidagicha amallar ketma-ketligini bajaramiz:


Natijada bir vaqtning o‘zida bizga zarur bo‘lgan bir qancha maʼlumotlarni olish imkoniyatiga ega bo‘lamiz.

Olingan natijalardan ko‘rinadiki regressiya tenglamasi parametrlari ahamiyatliligini tekshirish uchun zarur bo‘lgan t-alomatning hisoblangan qiymatlari:


; ;
Ushbu koeffitsiyentlar ahamiyatlilig darajasi va erkinlik darajalari soni
n-h=22-4=18-larga ko‘ra Styudent taqsimoti (yoki t-taqsimot) jadvalidan topilgan t-alomatning jadval qiymati bilan taqqoslanadi. Agar xisoblangan qiymatlar jadval qiymatdan katta bo‘lsa, u holda regressiya tenglamasi koeffitsiyentlari ahamiyatli hisoblanadi.
Bizning holda

statistika qiymatlari







Barcha koeffitsiyentlar ahamiyatli ekanligidan dalolat beradi.
Regressiya tenglamasi to‘laligicha ahamiyatli ekanligini tekshirish uchun esa Fisher F-alomatidan foydalanamiz, buning uchun hisoblangan Fisher koeffitsiyenti bilan, jadval orqali topilgan Fisher koeffitsiyentini taqqoslaymiz.
16660.7
Bu yerda - kuzatishlar soni, h – baholanayotgan parametrlar soni.
Ushbu statistika Fisher-Snedokkor taqsimotiga ega boʻladi. Fisher-Snedokkor taqsimoti jadvalidan F –kriteriyaning kritik qiymati Fkr ni ahamiyatlilik darajasi (asosan 0.05 ga teng deb olinadi) va ikkita erkinlik darajalari va orqali topiladi.




Bo‘lgani uchun regressiya tenglamasi statistic ahamiyatli hisoblanadi va ushbu tenglamani bashorat qilishda, statistic tahlilda ishlatish mumkin.

Xulosa
Berilgan ma’lumotlar asosida tahlil o’tkazilda va bu tahlillar natijasida biz quyidagi savollarga javob topdik:


1-Bu usulda yasalgan tahlil modeli qanchalik to’plangan ma’lumotlarni yoritb bera oldi?
2-Tanlangan tahlil modeli yaroqlimi?
3-Bog’liqli o’zgaruvchilar natijaga qanday munosabat bilan ta’sir ko’rsatadi(to’gri yoki teskari musabat)?
1-savolga javob berish uchun biz topilgan R2 o’zgaruvchi qiymatiga qaraymiz R2 = 0.99 demak bizning modelimiz ma’lumotlar asosida 99 % taxmin qila oladi va tushuntirib bera oladi.
Значимость F = 8.94458E-33. Bu son biznig model tahlil qnchalik yaxshi samara bera oladi.Albatta bu qiymatdan ko’rinadiki tahlil yaxshi juda yaxshi natija beradi chunki u α = 0.05 dan kichkina va Значимость F qiymati = 16660.6 da 8.94458E-33 qiymatga erishadi.

Endi esa kefitsiyentlarga etibor beraylik.x_1 , x_2 , x_3 lar hammasi musbat ishorali va ular natijaga ya’ni Resbuplika YaIM ga to’g’ri bog’langadir.Ya’ni viloyatlardagi YaIM lar qanchalik ortsa Respublika YaIM ortadi va bizda x_3 = 0.98 bo’lgani va u qolgan x_1 x_2 lardan kattaligi sababli anashu viloyat ya’ni bizning misolda Surxondaryo Respublika YaIM siga katta ta’sir ko’rsatar ekan.Biz bu koefitsiyentlar bilan quyidagi tenglama tuza olamiz:



Agarda Viloyatlar YaIM lari no’l qiymat qabul qilsa Respublika YaIM si no’l bo’lmaydi u ga teng bo’ladi. Bu degani Respublika YaIMsi faqat shu 3 tagina viloyatlar jamlanmasida iborat bo’libgia qolmay boshqa viloyatlardan ham iborat ekanligini bildiradi. x_1 (Navoiy YaIM) ning oshishi Respublika YaIM sining 0.0319 birlikka oshishini ifodalaydi , huddi shunday boshqa viloyatlarning YaIM lari oshishi Respublika YaIM sini mos birliklarga teng tarzda oshishiga sabab bo’ladi.Yana bir kerakli qiymatlar bizda P-Значение dir.
Bular deyarli 0 ga yaqin va alfa ko’rsatkichdan ham kichkina demak ular natijaga ya’ni Respublika YaIM siga deyarli 100% ahamiyatli .Respublika YaIM shunchaki tasodifiy tarzda o'zgarmaydi u aynan viloyatlardagi YaIM lar ta’sirida o’zgaradi va ular bir biri bilan to’g’ri munosabatda chunki ular bizning misolda musbat qiymatlarda qabul qilgan.Agar ular alfa 0.05 dan katta qiymatda bo’lganda edi ular ahamiyatsiz deb hisoblanar va ularni jadvalda olib tashlasa ham bo’laveradi ya’ni ular tahlil jarayonida bizga kerak bo'’maydi.Lekin shuni aytish kerakki P-Значение alfadan katta bo'ldi degani u ehtimol boshqa bir P ga ta’sir ko’satishi mumkin. Agar shunday bo’lsa biz u qaysi P qiymatga ta’sir ko’rasatsa o’sha qiymatni o’rganganimiz to’g’ridir.
Download 108.66 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling