Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filial


Download 91.52 Kb.
Pdf ko'rish
Sana13.01.2022
Hajmi91.52 Kb.
#328498
Hujjat (2)
Bog'liq
Variantlar (2), 2 5251197358787528675, 4-maktab oktabr hisoboti, Себур Грей - Я рисую деньги, 1-laboratoriya, kompyuter, 12-TOPSHIRIQ HODIEV M.pdf compressed, 3-LABARATORIYA HODIEV MUHRIDDIN., 1 O’quvchilarning bir oyog`ida, tayanib gorizontal holati nima, Lutfullayev Ilhombek, 17- variant mikro, Lecture 2, Lecture 2, Документ Microsoft Office Word, Tenet by Christopher Nolan


 

 

O`ZBEKISTON  RESPUBLIKASI  AXBOROT 



TEXNOLOGIYALARI VA 

KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH 

VAZIRLIGI 

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI 

TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI 

UNIVERSITETI SAMARQAND FILIAL 

"Kompyuter injiniring" fakulteti 

"Kompyuter tizimlari" kafedrasi 

 

  Mavzu: 



Algoritmlar samaradorligini bahotash 

  Bajardi: 204-guruh talabasi  Toshev Hayitmurod 

                                                                        

SAMARQAND – 2021 

 

 

 



 

 

 




 

Algoritmlar samaradorligini bahotash 

Algoritmlar texnologiya sifatida. 

Kompyuteringizning tezligi va xotira miqdorini abadiy oshirish  

mumkin, deylik. Bu holatda algoritmlar o‘rganish kerakmi? Bor  

bo‘lishi mumkin, lekin faqat namoyish etish uchun, yechim usulini 

cheklangan vaqti bor va u to 'g ‘ri javob beradi. Kompyuterlar juda  

tez boMganda, masalani yechishga har qanday konkret usul mos  

kelarmidi. 

Albatta, bugungi kunda juda samarali kompyuterlar, lekin  

ularning ishlashi juda katta boMishi mumkin emas. Xotira ham  

arzon, lekin bepul boMishi mumkin emas. Shunday qilib, hisob-vaqti 

- cheklangan resurs, shuningdek xotira miqdori ham. Siz donoiik  

bilan bu resurslarni boshqarishingiz kerak, bunga algoritmlardan,  

vaqt va xotira xarajatlaridan samarali foydalanish kerak. 

Samaradorligi 

Har xil masalalami yechish uchun moMjallangan, turli xil  

algoritmlar. samaradorligi bo'yicha sezilarli darajada farq qiladi. Bu  

farqlar juda katta boMishi mumkin ekan. Masalan, ikki saralash  

algoritmlar olsak, birinchisir.i bajarish uchun, saralashni joylashtirish.  

bunga vaqt kerak boMadi, shunday baholanmoqda cin2, n- bu saralash  

elementlaming soni, cj boMsa bu - doimiy, n ga bogiiq emas.  

Shunday qilib, bu algoritmni vaqti taxminan n2 ga proporsional. 

Ikkinchi algoritmni amalga oshirish uchun, saralash birlash- 

tirishi, vaqt talab etadi, taxminan С2П Ig n ga teng, Ign- bu log2 n  

qisqa yozuvi, С2 bu - boshqa doimiy 11 ga bogMiq emas. Odatda  

doimiy usul qo‘shimcbalar doimiy birlashish usulidan kichikroq, ci  

< C2 . Doimiy omillar algoritmni ish vaqtiga juda katta ta’sir qiladi, n  

ga bogMiq omillardan ko‘ra, shunga ishonch hosil qilaylik.  

Saralashni joylashtirish algoritmni ish vaqtini shunday yozaylik ci n  

n, birlashtirish saralashini esa С2П Ign. 




Joylashtirish saralashi n omilga ega, birlashtirish saralashi esa  

Ign ga ega bu esa sezilarli darajada kamligini ko‘rishimiz mumkin.  

Kiritish hajmi n yetarlicha katta boMganda qo'shish saralashi odatda  

tezroq boMadi, saralash obyektlar kichik hajmdagi birlashtirishda,  

katta n uchun ahamiyatsiz qiymati Ign nisbatan n toMiq doimiy farqi  

qadriyatlar o'm ini qoplash, aslida birlashish yanada sezilarli  

namoyon boMadi, saralash afzalligi ziyoda. Bu doimiy ci, С2 dan  

necha marta kam muhim emas. 

Misol tarzida ikkita A va В kompyuterlami ko‘rib chiqamiz. A  

kompyuteri ancha tezroq va unda joylashtirish saralash algoritmi  

ishlaydi, В kompyuter esa sekin va unda saralash algoritmi  

birlashtirish usuli bilan ishlaydi. Har ikkita kompyuterlar bir nechta 

saralashni bajarishi kerak. Kompyuter A sekundiga o‘n milliard  

ko‘rsatmalar bajaradi. В kompyuter sekundiga faqat o‘n million  

ko‘rsatmalar bajaradi, shunday qilib A kompyuteri ming marta В  

kompyuterdan tez. Saralash birlashishi yuqori darajadagi til  

yordamida bir dasturchi tomonidan amalga oshirilgan. Bu kompi- 

lyator juda samarali emas edi, va natija 50 nlgn ko'rsatmalarga  

bajaradigan kod paydo bo'ldi. 

0 ‘n million raqamlarini tartiblashtirish uchun A kompyuterga  

kerak bo‘ladi: 

2» (107 у 

Ю10 

В kompyuterga kerak bo‘ladi 



50" 107 IglO7 

= 20000 


107 

Ko'rib turganingizdek. kod bilan foydalanish, ish vaqti sekin  

ko‘tari!ganda, yomon kompilyator bilan ham eng sekin  

kompyuterda ham 17 marta kam vaqt talab qiladi. 

Qo‘shish usuli joyiashtirish usulidan samaraliroq ekanligini  



quyida keltirilgan jadlal ma’lumotlarini tahlili orqali keltiramiz. 

-...------- 

Kompu- 

terlar 


Saralana- 

digan 


sonlar soni 

Saralovchi 

algoritm Talab qilinadigan vaqt 

A Joyiashtirish 

(tez usuii 2 « (107>2 buyruqlar 

ishlovchi _D (tajribali JQ10 buyruq/sec 

lsekund- dasturchi 

da tomonidan =20000 sec 

lOmlrd _о yaratilgan (5,5 soat dan ко ‘proq) 

amal СУ 


algoritm 

bajaradi) saralash 

-t-t uchun 2n2 

amal 

bajariladi) 



Qo‘shish 

(sekin usuii 50* 107 IglO7 , « 1 163 sekund 

ishlovchi- (o‘rta 107 

Yuqoridagi misol shuni ko‘rsatadiki, kompyuter apparat kabi  

algoritmlami ham, texnologiya sifatida hisobga olinishimiz kerak. 

Umumiy tizim ish faoliyatini algoritm samaradorligiga ham  

bog‘liq va apparat kuchiga ham. Algoritm rivojlantirish sohasida  

jadal rivojlantirish bo‘lyapti, boshqa kompyuter texnologiyalaridek. 

Savol tug'iladi, algoritmlar shunchalik muhimi, zamonaviy  



kompyuterlarda ishlaydigan boisin. agar shunday kabi yuqori  

texnologiyalar boshqa sohalarda ulkan yutuqlarga erishilgan bo'Isa: 

• zamonaviy kompyuter mimarileri va ularning ishlab chiqarish  

texnologiyalari; 

• osonlik bilan erishish, intuitiv grafik fovdalanuvchi interfeysi  

(GUI); 


• obyektga yo‘naltirilgan tizimlar; 

• integratsiyalashgan web texnologiyasi; 

• tezroq tarmoqlari, simli va simsiz.2 

Misol uchun, bir joydan boshqasiga olish uchun qanday  

belgilaydigan Web xizmat. Uni amalga oshirish bir yuqori samarali  

apparat, grafik foydalanuvchi interfeysi, bir global tarmoq ehtimol,  

bir obyekt vo'naltiriigan yondashuv yotadi. 

Bundan tashqari, bunday yo'nalishlarini topish kabi bir  

berilgan web-xizmati tomonidan amalga muayyan operatsiyalar  

uchun zarur algoritmlami foydalanish, ko'rish va enterpolatsyon  

manzilini, xaritalar bilan foydalaniladi. Bundan tashqari, dastur, 

2 Thomas H Comien va b. Intruduction to algorithms. Massachusetts Institute o f Technology.  



London 2009. (1 l-13pp) 

Download 91.52 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling