«Muhandislik grafikasi va uni о‘qitish mеtodikasi» kafеdrasi O‘qituvchi K. G. Malikovning


Download 0.65 Mb.
Sana17.01.2022
Hajmi0.65 Mb.
#363942
Bog'liq
4430 59 . 16.10.2017
10 -Maruza Silliq silindrik birikmalarning oz. alm-sh, 10 -Maruza Silliq silindrik birikmalarning oz. alm-sh, '' Avesto '' talim tarbiyaga oid fikrlar(1), 16311132035500631, 2 5303084132841034301, 2 5303084132841034301, 2 5303084132841034301, 3 dorivor osimliklar,, mustaqil ish yuzi, TEST HEMISga 1-kurs, Mavzu Akademik litseylar va kasb hunar kollejlari matematikasi , Жорий назорат 2, 8-mavzu, 7-mavzu

О‘ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI

OLIY VA О‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
NIZOMIY NOMIDAGI

TOSHKЕNT DAVLAT PЕDAGOGIKA UNIVЕRSITЕTI
KASB TA’LIMI FAKULTETI

«Muhandislik grafikasi va uni о‘qitish mеtodikasi» kafеdrasi
O‘qituvchi K.G.Malikovning

AYLANANI TENG BO‘LAKLARGA BO‘LISH. MUNTAZAM KO‘PBURCHAKLIKLAR YASASH”



mavzusidagi
OCHIQ DARSI


Kurs, guruh: TS 102

Sana: 16.10.2017 y.

Talabalar soni: 18 nafar

TOSHKЕNT – 2017

7-mavzu: Aylanani teng bo‘laklarga bo‘lish. Muntazam ko‘pburchakliklar yasash.

K´pgina chizmalarni bajarishda aylanalrni teng b´laklarga b´lish yoki muntazam k´pburchaklar yasashga t´²ri keladi. Buning uchun geometriya kursiga murojat qilamiz.



1-masala. R-radiusli aylana 0-markazdan chizilgan b´lib, uni teng uch b´lakka b´lish kerak b´lsin (P-3)

Yasash: geometriya kursidan ma’lumki, muntazam olti burchakning tomoni a=Rga teng, shunga k´ra aylanani Rga teng yoy bilan kertib chiqsak u ´zaro teng oltiga b´linadi va shu nuqtalarni oralatib tutashtirib chiqilsa, muntazam uchburchak µosil b´ladi. 2-rasm a,b.



2-rasm


2-masala. 0 markazdan chizilgan R – radiusli aylanaga muntazam besh burchak yasash talab qilingan b´lsin. (P=5).

Yasash: AO kesma 01 nuqtada teng ikkiga b´linadi. Shundan so‘ng OV radius bilan yoy chizib, so‘ngra VS kattalikni o‘lchab, aylanaga q´yib chiqamiz, natijada VD, VE. . . vatarlar hosil qilamiz. Bu esa muntazam besh burchak tomonining kattaligi bo‘ladi (3-rasm).



3-rasm


3-masala. Radiusi R va markazi 0 bo‘lgan aylanaga ichki muntazam yetti burchak yasalsin: (P-7)

Yasash: 0,1 kesmaning teng ikkiga bo‘lib, hosil bo‘lgan 3 nuqta orqali gorizontal chiziq o‘tkazamiz va uni aylana bilan kesishgan nuqtasini 2 bilan belgilaymiz. Shundan so‘ng 2 nuqtani markaz qilib, 2-3 radius bilan yoy chizib aylanada 4 va 5 nuqtalarni hosil qilamiz. Bundagi 2,4 va 1,5 masofalar bajarilishi kerak bo‘lgan muntazam yetti burchakning tomoniga teng bo‘ladi. (4 - rasm).



4-rasm


Tayanch tushunchalari: ko‘pburchaklik, vatar.

Ko‘pburchakning berilgan tomoni bo‘yicha n sonli muntazam ko‘pburchak yasash uchun. 1



Yechimi. (5-rasm). Ko‘pburchakning AB tomoni berilgan bo‘lib, n=5 tomonli muntazam ko‘pburchak berilgan bo‘lsin. AB ga teng va perpendikulyar qilib AM to‘g‘ri chiziq o‘tkaziladi. BM tutashtiriladi. A markaz bo‘lib, AB radiusga teng bo‘lgan BM yoy chiziladi. AB ga perpendikulyar (o‘rtasidan) qilib chiziq chiziladi va u BM to‘g‘ri chiziqni 4 nuqtada va BM yoyni 6 nuqtada kesadi. 4-6 nuqtalar o‘rtasi topilib 5 bilan belgilanadi. 4-5 ga teng bo‘lgan kesmalarni 6-7, 7-8 v.h. qo‘yib chiqiladi. Aylanalarning vatarlari BC=CD=DE=AB larni o‘tkazing va C va E nuqtalarni toping. Shunday tartibda, aylanalarni 6, 7 teng bo‘laklardagi muntazam ko‘pburchaklar yasash mumkin.

5-rasm


Tarqatma materiallar






1 M.B.Shah, B.C.Rana. Engineering Drawing, India by Sai Print-O-Pac Pvt.Ltd, India, 12, 13 б.

6


Download 0.65 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling