Mundarija Kirish I – Bob. Tuproq paydo qiluvchi jinslar va ularning tarkibi


Download 70.18 Kb.
bet1/11
Sana01.11.2022
Hajmi70.18 Kb.
#894547
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Bog'liq
Документ Microsoft Word
8-lekciya, Кенесбаев Мухаммед, 1, Alisherge, # 98, Тиббиёт ва фармацевтика ходимларининг аттестациядан ӯтказиш, Психическое состояние, Maʼnaviy maʼrifiy ishlar jarayonida oʻquvchilarda fuqarolik madaniyatini shakllantirish., LOR qo\'llanma, Ochilov Anvar Odilov Namozbek (Jamoaviy intellekt), 7 10-dars, 5 14-dars, 1-2 жадвал феврал ойи 51 мактаб, Sinf soati 1-Sinf 2021-2022, (24.09)Yarim o`tkazgichlarning yaratilishi va xossalari.

Mundarija Kirish............................................................................................................... 1
I – Bob. Tuproq paydo qiluvchi jinslar va ularning tarkibi..................... 2
1.1 Yotqiziqlar haqida tushuncha…………………………………………… 3
II – Bob. Tuproq ona jinslarining mineralogik tarkibi………………….. 5
2.1 Birlamchi minerallar…………………………………………………….. 6
2.2 Ikkilamchi minerallar………………………………………………………8
III – Bob. Tuproqning kimyoviy tarkibi……………....................................12
3.1 Asosiy kimyoviy elementlar: kislorod, kremniy, alyuminiy va temirning tuproqdagi miqdori va tarqalishi………………………………………………15
3.2 Kalsiy, magniy, uglerod, azot elementlarining shakli va harakatchanligi…17
3.3 Tuproqdagi mikroelementlar turlari va ahamiyati……………………… 20
IV – Bob. Tuproqning radioaktivligi haqida tushuncha…………………23
4.1 Tabiiy va suniy radioaktivlik ……………………………………………24
Xulosa…………………………………………………………………...26
Foydalanagan adabiyotlar ro'yxati…………………………………..27

Tuproq - litosfera yuza qavatlarining suv, havo va tirik organizmlar ta'sirida o'zgarishidan shakllanadigan va genetik jihatdan o'zaro bog'liq gorizontlardan tashkil topgan tabiiy tuzilma, yer po'stining yuza va unumdor qatlami.Tuproqshunoslik tuproq haqidagi fan bo'lib uning tarkibi, xossalari, kelib chiqishi, taraqqiyoti, geografik tarqalishini, unumli foydalanish usullari va unumdorligini oshirish yo’llarini o'rganadi.Tuproqshunoslik iqlimshunoslik, geomorfologiya, petrografiya, o’simliklar fiziologiyasi kabi boshqa fanlar bilan uzviy bog’liq Ilmiy fan sifatida tuproqshunoslik fani Rossiyada XIX asrning oxirlarida rus olimlari V.V. Dokuchayev, P.A.Kostichev, N.M.Sibirsev, V.R.Vilyams g'oylari va asarlari tufayli shakllana boshladi va rivojlandi. V.V.Dokuchayev birinchi bo'lib tuproqning paydo bo'lish omillari va jarayonlari haqidagi ilmiy nazariyani yaratdi hamda tuproq tushunchasiga quyidagicha ta'rif berdi: "Tuproq deganda suv, havo hamda turli tirik va o'lik organizmlar ta'sirida tabiiy ravishda o'zgargan tog' jinslarining yuza yoki tashqi gorizontlariga aytiladi". Tuproqshunoslikning O’zbekistonda rivojlanishi Turkiston universiteti qoshida tuproqshunoslik ve geobotanika instituning tashkil etilishi bilan uzviy bog’liqdir. Yurtimizda tuproqshunoslik rivojida M.B.Bahodirov, B.V.Gorbunov, V.B.Gussak N.V.Kimberg, M.A.Orlov, A.M.Rasulov, S.N.Rijov va boshqalarning hissasi katta. Qishloq xo’jaligida asosiy ishlab chiqarish vositasi hisoblangan tuproq nisbatan qayta tiklanadigan tabiiy resurs hisoblanadi. Kishilar tomonidan yerdan foydalanish masalalari sosial-iqtisodga daxldor katta va murakkab masalalar kompleksidir, jumladan yerga egalik masalalari, yer to’g’risidagi qonunchilik, yerga egalik huquqi, yerni iqtisodiy baholash va boshqalar kiradi. O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiningi I-chaqiriq 11-12 sessiyalari (30-aprel va 28-avgust 1998) da “Yer kodeksi”, “Davlat Yer kadastri to’g’risida” gi qonunlar muhokama qilinib qabul qilindi.Ushbu hujjatlarda “Yer umummilliy boylik, O’zbekiston Respublikasi xalqlarining hayoti, faoliyati va farovonligining asosi sifatida undan oqilona foydalanish zarur va u davlat tomonidan muhofaza qilinadi” deb ko’rsatilgan. Keyingi yillarda esa Prezidentimiz “ Yer resurslaridan samarali foydalanish, tuproq unumdorligini saqlash, qayta tiklash va oshirish yuzasidan qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida” qarorlar qabul qildi. Unga ko’ra O’zbekiston Respublikasida 2030-yilgacha sug’oriladigan va lalmikor yerlar hamda yaylov hududlari tuproqlarinig unumdorligini saqlash, qayta tiklash va oshirish konsepsiyasida belgilangan vazifalarni amalga oshirish bo’yicha “Maqsadli dastur" tasdiqlandi.



Download 70.18 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling