Nara davrida Yaponiya va Tashqi dunyo


Download 26 Kb.
bet1/5
Sana16.05.2022
Hajmi26 Kb.
#673962
  1   2   3   4   5
Bog'liq
Nara davrida Yaponiya va Tashqi dunyo 155-163
506 B shahribonu

Nara davrida Yaponiya va Tashqi dunyo
Yaponiya tarixiy yo’lining o’ziga xosligini uning tashqi dunyo bilan munisabatlarini hisobga olmasdan tushininsh mumkin emas. Shu bilan birga, Yaponiya davlatidan tashqaridagi makon kamida ikkita asosiy zonaga bo’linishi kerak: chet el davlatlari va Yaponiya imperatoriga bo’ysunmagan lekin arxipelagning o’zida yashagan qabilalar.
Materik davlatlari bilan munosabatlar
Yponiya va materik o’rtasidagi barcha aloqalar dengiz orqali amalga oshirildi.Shu sababli, tabiiy savol tug’iladi: Yaponiya madaniyati va sivilizatsiyasi uchun dengiz nima edi?
Bir tomondan, dengiz bir madaniyatni boshqasidan ajratib tursa, ikkinchi tomondan, muloqot qilish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Yaponiyaga kelsak, tarixiy paradox shundaki, dengiz aloqalari faqat bitta yo’nalishda to’liq ishlatilgan: materikdan Yaponiyagacha.
Buning ajablanarli tomoni shundaki, Yaponiya aholisining katta qismi zamonaviy davrda suv to’sig’ini yengib o’tishga muvaffaq bo’lgan materikdan kelgan muhojirlar tomonidan ta’lim olgan. Shunga qaramay, yaponlarning ochiq dengizda navigatsiya uchun moslashtirilgan kemalarni qurishga qodir emasligi (aniqrog’i istamasligi) haqiqat bo’lib qolmoqda. XIX asrda yevropaliklar bilan ommaviy aloqalar boshlanishigacha yaponlarda jiddiy navigatsiya yo’q edi. Kemalar qoida tariqasida, bir jurnaldan yasalgan dugouts edi,ularning o’lchami udn o’lchamiga qarab belgilandi, ular faqat qirg’oq suvlarida asosan navigatsiya uchun mo’ljallangan.Faqat qirg’oq suvlarida.
O’zini-o’zi izolatsiyaga olish Shubhasiz, 7-asrning o’rtalariga qadar dengiz orqali sayoh qilish
uchun zarur shartlar alohida muammo emas edi .Yamatoni o’z manfaatlariga ega bo’lgan Koreya yarim orolidagi davlatlar bilan siyosiy bo’lmagan juda yaqin aloqalar u yerga odamlarni jo’natishga olib keldi.Bular ko’p emissarlar va qo’shinlarning katta kontingentlari edi. Shunday qilib, 663-yildagi yapon ekspeditsiyasi 27 ming kishidan iborat edi.Biroq, bir qator mag’lubiyatlar natijasida yapon armiyasi arxipelagga qaytishga majbur bo’ldi, shundan so’ng Yamato faol tashqi siyosat olib borishdan bosh tortdi va asosiy e’tiborni o’ziga ya’ni ichki hayotni tartibga solishga qaratdi. Dengizda muammo yuzaga kelgan edi.Yapon hukmdorlari Silla va Tang Xitoyning bosqinidan qo’rqib, mamlakatning janubi-g’arbiy qismida qal’alar qurdilar.Yaponiya go’yo ozizni dengizdan to’sishga urinyotganday edi va uni o’zlarining davlat chegarasi deb bilishadi. Ehtimol, o’sha paytda yakuniy tanlov yapon madaniyati introversiyasining bosqichma-bosqich kuchayishi bilsn birga intensiv boshqaruv usuli foydasiga qilingan edi. Yamato hududining shimoli-sharqiy yo’nalishda kengayishi 9-asrgacha davom etgan bo’lsada, Xonsyuni Xokkaydodan ajratib turuvchi bo’g’oz aslida kesib o’tilmagan edi.
Yaponiyada rivojlangan iqtisodiy va madaniy kompleks tashqi dunyoga qiziqishning pasayishiga yordam berdi: ko’payish tsikli yopiq va o’zini o’zi ta’minlaydi va arxipelag hududida uni saqlab qolish uchun barcha zarur narsalar mavjud edi. Aftidan bu yerda asosiy rolni , Yaponoyada chorvachilikning deyarli yo’qligi va yaylovlarga bo’lgan ehtiyoj tufayli yuzaga kelgan hududiy kengayish majmuasi o’ynagan. Aksincha, o’sha davr uchun eng boy, bitmas-tuganmas dengiz resurslari va intensiv dehqonchilik usullariga asoslangan sholi yetishtirish, birinchi navbatda , yaqin koinotni puxta o’zlashtirishga qaratilgan edi.
Izolyatsionizmning ob’ektiv asoslari sof tarixiy omillar bilan to’ldirildi. VII-VIII asrlarda o’sadi. Chet el madaniyatining tinch yo’l bilan kengayishi yapon jamiyati mavjudligining mafkuraviy asosini- sintoizm tomonidan muqaddas qilingan ajdodlarga sig’inishni buzdi. Ehtimol, bu jarayonning eng yorqin ifodasi buddist rohib Dokyo tomonidan amalga oshirilgan hukmron sulolani o’zgartirishga bo’lgan muvaffaqiyatsiz urinishida bo’lgan.
Bundan tashqari, Koreya va Xitoydan kelgan muhojirlar nasl-nasab ro’yxatini tuzib , sinto afsonasini qayta korib chiqishga harakat qilishdi, unga ko’ra muhojirlar o’zlarining keib chiqishini Shinto xudolari bilan bog’lashdi. Yamato buni o’z pozitsiyasiga tahdid sifatida ko’rdi. Fujivaralar oilasi boshchiligidagi yapon qabila aristokratiyasi o’z “kasta”siga begona odamlarning kirib kelishiga yo’l qoymaslikka harakat qildi. Natijada , uning ijtimoiy-siyosiy nazariy jihatdan ijtimoiy harakatchanlikning oldini olishga qaratilgan bo’lib chiqdi va bu jamiyatning keying rivojlanishini butunlay to’sib qo’yishi mumkin edi. BIroq , bu sodir bo’lmadi, chunki ta’lim, fan va texnologiya haqiqatda paydo bo’lgan milliy madaniyat konsepsiyasiga kiritilmagan. Shuning uchun, qarz olish uchun maxsus to’siqlar Yaponiyada bu sohalarda hech qanday kontinental yutuqlar yo’ligini ko’rsatadi.

Download 26 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling