Nitrat kislotasining ishlab chiqarish texnologiyasi Reja


Download 95 Kb.
bet5/13
Sana10.11.2021
Hajmi95 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
4NН3Q6NО=5N2Q6Н2О (9)

Ammiak-havo aralashmasida NН3ni miqdori amaliyotda 13%dan oshmasligi kerak, aks holda bu aralashma portlash xavfiga ega bo‘lib qoladi. Aralashmada NН3 necha % dan oshmasligi bir qator sharoitlarga bog‘liqdir: bosimga, suv bug‘i borligiga, xaroratga, apparatni hajmi, gaz kay tomondan berilishiga va xakozolarga bog‘liqdir.

Oddiy atmosfera bosimida NН3ni portlash chegaralari asosan 15,5%dan 26,5%gachadir. Toza, quruq, suv bug‘isiz aralashma portlamas ekan. Sanoatda, qurilmalarda, avtomatik asboblar portlashga yo‘l qo‘ymaslik uchun ishlatiladi va ammiakni miqdori 11-12%dan oshmasligi kerak. Platina katalizatorini uzoq vaqt ishlashi ammiakni oksidlash uchun ishlatayotgan havoning va ammiakning tezligiga bog‘liqdir: sintetik ammiak o‘zi bilan birga temir ammiak sintezi katalizatori kukuni), yog‘lar va boshqalar, havo esa uni qayerdan olinishiga qarab,har xil changlar ( temir, kum, fosfatlar ), gazlar (atsetilen, xlor, СО, Н2S, SО2, СН4 va xokazolar )ni qo‘shni sexlardan oli kirish mumkin. Platina katalizator fosfat birikmalariga juda sezgirdir, ayniqsa, fosforli vodorod РН3 0,00001% bo‘lsa xam kaytmas kuchli katalitik zahardir, oltingugurtli birikmalar esa kaytar zaxardir. Bu zaharlardan tozalash uchun 10-15% xlorid kislota eritmasi bilan 1-2 soatda platina katalizatori yuvilib, Н2 alangasida kuritilib, yana katalizator sifatida ishlatilishi mumkinyu

Ammiakni yuqorida keltirilgan (1), (2), (3) reaksiyalar bo‘yicha oksidlashda bir qator oraliq birikmalar platinada hosil bo‘lishi topilgandir;NN-imidoguruh, N2Н2-diimid, N-atomar azot, NН2-amidogruppa, NNO-nitroksil, NН2ОН-gidroksilamin. Bular esa NN3ni oksidlanish mexanizmiga bog‘liqdir. Mavjud nazariyalardan biri, katalizni adsorbsion-kimyoviy nazariyasiga ko‘ra ammiakni oksidlanishini quyidagicha tasavvur qilish mumkin: О2 va ammiak gaz aralashmasidan platina yuzasiga diffuziyalanib2: NН3=5:4=1,25, ya’ni stexiometrik nisbatda bo‘lganda, oksidlanish jarayoni tezligini platina yuzasiga О2ni diffuziyasi asosan xal qiladi.

Agarda О2ni miqdorida kamchilikni tashkil etsa, oksidlanish jarayonida elementar N2 hosil bo‘ladi. Agarda gazda O2ni miqdori stexiometrik miqdordan ko‘p bo‘lsa, oksidlanish jarayonini belgilovchi bo‘g‘in bo‘lib, kislorod bilan o‘ralgan platini yuzasiga ammiakni teshib o‘tish tezligi tashkil etadi.

Nitrat kislotasi olinishining 2-bug‘ini, ya’ni ammiakni oksidlashning 2-bosqichi bu olingan NO(azot ikki oksidi yoki azot monooksidi) ni NО2(azot to‘rt oksidi yoki azot dioksidi) gacha oksidlashdir. Bu quyidagi reaksiya bo‘yicha ketishi mumkin:




Download 95 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling