Nizomiy nomidagi tdpu talabasi Javohir Tog’ayevning o’zbek tilining sohalarda qo’llanishi fanidan slayd ishi


Download 10.14 Kb.
bet1/3
Sana11.06.2022
Hajmi10.14 Kb.
#750051
  1   2   3
Bog'liq
Mahkamova Sarvinoz5
test, blog-tvoysvadsite-ru checklist (1)

Nizomiy nomidagi TDPU talabasi XUDAYBERDIYEVA UMIDANING o’zbek tilining sohalarda qo’llanishi fanidan slayd ishi.


Nizomiy nomidagi TDPU 2-kurs 203-guruh talabasi Mahkamova Sarvinozning o’zbek tilining sohalarda qo’llanishi fanidan slayd ishi

O’ZBEK TILINING IZOHLI LUG’ATIDA SOHA TERMINLARINING BERILISHI

Reja

1, Terminlar

2, Terminologiya

3, , terminologik lug’atlar

Terminlar fan - texnika, adabiyot, san'at va boshqa sohalarga oid ixtisoslashgan, qo'llanishi muayyan soha bilan chegaralangan tushunchalarni ifodalaydigan nominativ birliklardir. Masalan: gulkosa, shona (Botanikada); to'tburchak, kvadrat (Geometriyada); ega, kesim (Tilshunoslikda); qofiya, turoq, bvazn (Adabiyotshunoslikda) kabi" Termin o’ziga xos tizim sifatida 1993-yildan boshlabo’rganila boshlangan. Va bu yo’alishning asoschisi D.S Lottedir. Shuningdek, A.A Reformatskiy va yana boshqa olimlarning bu sohadagi hissalari beqiyos ekanligini alohida ta’kidlashimiz joiz. Hozirgacha terminologiya sohasida olib borilgan tadqiqotlarni quyidagi yo’nalishlarga bo’lish mumkin:

Terminologiya masalalari hamisha tilshunoslikning dolzarb masalalaridanbbo'lib kelgan. Chunki terminlarning sohalar lug'aviy qatlamlaridagi o'rni va vazifasini belgilash, tushunchaning mazmun - mohiyatini to'g’ri anglash imkonini beradi. Ko’pincha, termin va nomenklatura tushunchalari o’zaro farqlanmasdan qo’llanadi. Shuning uchun ushbu o’rinda yo’l-yo’lakay nomenklaturaga ham munosabat bildirishga to’g’ri keladi. Nomenklatura (lotincha – nomenclatura "ro’yxat") – ilm-fanning turdosh (tipik) obyektlari nomi. Agar termin umumiy tushunchani ifodalasa, nomenklatura xususiy tushunchani ifodalaydi. Masalan, ta’lim muassasalari turlari, o’quv-didaktik jihoz va shu kabilar nomlari nomenklaturalardir.

“Hozirgacha termin tushunchasi tilshunoslikda turlicha talqin qilinmoqda – deb qayd etishadi.. Ba’zi tilshunoslar terminga ilm va texnikaga oid so’z va iboralarnigina emas, barcha uy-ro’zg’or asboblari nomlarini, ishlab chiqarishning hozirgi darajasidagi qurollarnigina emas, balki o’tmishdagi ibtidoiy qurollarning barcha nomlarini, shuningdek, kasb-hunarga oid so’zlarni ham kiritadilar. Agar masala shu taxlitda qo’yiladigan bo’lsa, har bir konkret predmet nomini termin deb atash lozim bo’lar edi. Gap terminnning aniq bir ma’noni ifodalashida emas, bu jihatdan qaraladigan bo’lsa, kasb-hunar leksikasining ilmiy-texnikaviy terminlardan deyarli farqi yo’q, termin har qanday tushunchaning aniq atamasi sifatidagina emas, balki ilmiy tushunchani ifodalovchi vosita sifatida asosan yozma shaklda maydonga keladi”.


Download 10.14 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling