Nom satrida aktiv bo’lgan dokumentning nomi yoziladi, agar aktiv dokument yangi yaratilgan bo’lsa u holda uning nomi dokumyent 1 ko’rinishida bo’ladi


Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash va ularining yordamchi tugmalar guruhi bilan tanishish


Download 0.69 Mb.
bet3/4
Sana22.09.2020
Hajmi0.69 Mb.
1   2   3   4

Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash va ularining yordamchi tugmalar guruhi bilan tanishish.
       Word matn muharirining asosiy imkoniyatlardan biri - bu jadvallar bilan ishlash imkoniyatlar. Word jadvallari - rezina jadvallarideb nomlanadi, chunki ular ma‘lumotlarga ko’ra ung va pastki tomonga chuzilishi mumkin. Jadvallar ustunlar, satrlar va xonalardan iborat bo’ladi. Shulardan asosiy e‘tiborni ustunlarga karatishimiz kerak chunki agar ustunlar sonida biz adashsak u holda jadvalimiz yoki varakaga sigaolmasligi yoki juda kichik bo’lishi mumkin. Jadval satrlari esa matn satrlariga uxshash holda bitta varakadan ikkinchiga o’tish imkoniyati bor.


Familiya va ismi

Malumot

Millati

Tugilgan yili


Adres

1

 

 

 

 

2

 

 

 

 

3

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 



Jadvalni ustun va satrlar chegaralgan. Ush bu chegarani biz sichqoncha yordamida o’zgartirishimiz (siljitishimiz) mumkin. Buning uchun kerakli chegaraga sichqoncha bilan ko’rsatamiz, shunda sichqoncha quyidagi ko’rinishlarga o’tishi mumkin.
Вертикал чегараларда - jadval ustunlar enini o’zgartirish.

Горизонтал чегараларда - jadval satrlar buyini o’zgartirish

Хоналар чап томонида - jadval xonalarini tanlash

Устун тепа кисмида - jadval ustunini tanlash

ТАБЛИЦЫ И ГРАНИЦИ paneli
1.Карандаш - Jadval Chiziqlarini sichqon yordamida chizish
2.Резинка - Jadval Chiziqlarini uchiring
3.Тип – Chiziq turini (ko’rinishini ) o’zgartirish
4.Размер линий – Chiziq razmeri (kalinlik darajasi)
5.Цвет линий – Chiziqlar rangini o’zgartirish
6.Обрамление – Chegaralash (jadvalni tashki va ichki chegaralarini chegaralash)
7.Заливка - Jadval xonalarini buyoklash
8.Объеденить ячейки - Bir necha tanlangan xonalarni jamlash (birlashtirish)
9.Разбить ячейки - Tanlangan xonani bir necha xonalarga bulish
10.Центрировать по верхней грани - Jadval xonasida matnni yuqori qism bo’yicha rostlash
11.Центрировать по центру - Jadval xonasida matnni urta bo’yicha rostlash
12.Центрировать по нижней грани - Jadval xonasida matnni pastki qism bo’yicha rostlash
13.Выровнить высоту строк - Tanlangan satrlarni buyini rostlash (bir xil qilish)
14.Выровнить ширину столбцов - Tanlangan ustunlar enini rostlash (bir xil qilish)
15.Сортировка - Alfavit bo’yicha ma‘lumotlarni saralash
16.Сортировка - Alfavitga karshi holatda ma‘lumotlarni saralash

 
Word matn muharriri tezkor tugmalari bilan tanishish.


Kompyuterda ishlash vaqtimizda har xil vaziyatlar bo’lishi mumkin. Shulardan eng ko’p uchraydigan bu sichqonchaning nosozligi. Foydalanuvchilarning kata qismi esa ush bu kurilma orqali asosiy amallarni bajarishadi, vash u sabali shunaka vaziyatlarda ish tuxtab yoki sekinlab qoladi. Shunaka vaziyatni yechish uchun bizga tezkor tugmalar yordam berishadi. Tezkor tugmalar yordamida biz biror bir amallarni klaviatura yordamida tezkor bajara olamiz. Shuning uchun ush bu tugmalarni bilish foydalanuvchilarga talab deb quyiladi. Quyidagi ro’yxatda asosiy tezkor tugmalar ko’rsatilgan:

1. Ctrl + N - Yangi dokumentni yaratish

2. Ctrl + O, ёки Ctrl + F12, ёки Alt+Ctrl+F2 - Mavjud bo’lgan (ilgari yaratilgan) dokumentni ko’rish yoki o’zgartirish uchun ochish


3. Ctrl + W - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni berkitish.
4. Ctrl + S, ёки Shift+F12, ёки Alt+Shift+F2 - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni saqlash
5. Ctrl + P, ёки Ctrl+Shift+F12 - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni bosmaga chiqarish
6. Ctrl + Z, ёки Alt + Backspace - Oxirgi bajarilgan harakatni bekor qilish (orqaga kaytish)
7. Ctrl + Y, ёки F4, ёки Alt + Enter - Bekor kilingan harkatni kaytarish (oldinga kaytarish)
8. Ctrl + X, ёки Shift +Delete - Tanlab olingan matn qismi nusxasini xotiraga kuchirib (kirkib) olish.
9. Ctrl + C, ёки Ctrl + Insert, ёки Ctrl + Num0 - Tanlab olingan matn qismi nusxasini xotiraga olish
10. Ctrl + V, ёки Shift + Insert, ёки Shift+Num0 - Xotirada joylashgan matn qismini chikarib kursor turgan joyiga quyish
11. Ctrl + A, ёки Ctrl + Num5 - Butun matnni tanlash
12. Ctrl + F - Butun matnda biror bir suz yoki jumlani izlash
13. Ctrl + H - Butun matnda biror bir suz yoki jumlani topib uning urniga boshqa suz yoki jumla bilan almashtirish
14. Delete - Tanlab olingan matn qismi yoki kursordan ung tomonda joylashgan belgilarni uchirish
15. F7 - Butun matnning imlo xatolarini tekshirish
16. Shift + F7 - Tanlangan suzning sinonimlarini topish
17. F12 - Ekranda ochik bo’lgan faylni kayta nomlash
18. Alt + Ctrl + I - Bosmaga tayyorlangan hujjatni sahifaga joylashishini oldindan ko’rish
19. Ctrl + E - Matnni (kursor turgan abzatsni) markaz bo’yicha tekkislash
20. Ctrl + L - Matnnni (kursor turgan abzatsni) chap chegara bo’yicha tekkislash
21. Ctrl + R - Matnnni (kursor turgan abzatsni) ung chegara bo’yicha tekkislash
22. Ctrl + J - Matnni (kursor turgan abzatsni) ikala chegara bo’yicha tekkislash
23. Shift + F3 - Harflar ko’rinishini o’zgartirish (registr)
24. Ctrl + B , ёки Ctrl + Shift + B - Kalin harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
25. Ctrl + I , ёки Ctrl + Shift + I - Kursiv (yotik) harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
26. Ctrl + Shift + D - Ikkita Chiziqli harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
27. Ctrl + U - Chiziqli harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
28. Ctrl + Shift + F - Harflar shaqlini (shriftini) o’zgartirish
29. Ctrl + Shift + P - Harflar kattaligini o’zgartirish
30. Ctrl + D - "Формат шрифта" ga tegishli menyu bo’limini ochish
31. Ctrl + Shift + S - Matnni stilini o’zgartirish
32. Ctrl + = - Pastki harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
33. Ctrl + + - Ustki harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
34. Ctrl + F6, ёки Alt + F6 - Boshqa aktiv dokument oynasiga o’tish
35. Ctrl + Shift + F6 - Hamma aktiv dokument oynalarini ko’rish
36. Shift + стрелка - Guruhga olish (belgilarga tegishli)
37. Ctrl + Shift + стрелка - Guruhga olish (suzlarga tegishli)
38. Shift + Home ёки End - Satr boshigacha yoki oxirigacha guruhga olish
39. Ctrl + Shift + Home ёки End - Dokumetnt boshigacha yoki oxirigacha guruhga olish

Word matn muharririning menyular satri

Word matn muharriri menyusi bilan tanishish. ФАЙЛ va ПРАВКА bo’limlari.
       Word matn muharriri menyusi oynani yuqori qismida joylashgan bo’lib u 8 bo’limdan iborat: Fayl, Pravka, Vid, Vstavka, Format, Servis, Tablitsa va Okno. Bu bo’limlar yordamida biz matn fayllari, matn, rasm va istalgan ob‘ektlar ustidan har xil amallarni bajarishimiz mumkin. Endi bu bo’limlar bilan yaqinroq tanishaylik.
ФАЙЛ menyu komandalarining mazmuni:

1. Создать . . . - Yangi, ilgari mavjud bulmagan dokumentni yaratish (tayyor shablondan foydalanib).


2. Открыть . . . - Mavjud bo’lgan (ilgari yaratilgan) dokumentni ko’rish yoki o’zgartirish uchun ochish


3. Закрыть - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni berkitish.
4. Сохранить - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni saqlash
5. Сохранить как . . . - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni saqlash yangi nom ostida chaqlab quyish yoki boshqa bir katalogga joylashtirish.
6. Сохранить в формате НТМL . . . - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni xotiraga gipertekst ko’rinishida saqlab quyish.
7. Версии - Ekranda ochik bo’lgan dokumentni yangi versiyasini saqlash.
8. Параметры страницы . . . - Ishchi sahifasini formatlashga oid parametrlardan iborat dialog oynasini hosil qilish.


       Bu oyna orqali:

• ПОЛЯ qismi: varaka ustki, pastki, chap, ung xoshiyalarini, jildga hamda ustki va pastki kolontitularga koldirilgan masofa;


• РАЗМЕР БУМАГИ qismi: varaka xajmi va uning kitob yoki albom holati;


• ИСТОЧНИК БУМАГИ qismi: kogozlarni printerga quyilish holatlari;
• МАКЕТ qismi: kolontitullarni farqlanishi, matnni varakada vertikal joylanishi, satrlarni nomerlash va varaka chegaralarini ramkalash va boshqa xususiyatlarini o’zgartirish mumkin.
9. Предварительный просмотор - Bosmaga tayyorlangan hujjatni sahifaga joylashishini oldindan ko’rish.
10. Печать - Faylni bosmaga chiqarishga oid parametrlardan iborat dialog oynasini hosil qilish.

Bu oyna orqali qaysi printerda, qaysi varaqlarni (hammasi, ekranda kurinib turgan, rakami ko’rsatilgan) pechatlash, nechta nusxada va kanaka holda nusxalarni pechatlash, bitta kogozda nechta varakada joylashtirish va boshqa xususiyatlarini o’zgartirish mumkin. Bundan tashkari SVOYSTVA tugma yordamida biz tanlagan printer xususiyatlarini va uni ishlash holatlarini o’zgartirishimiz mumkin.

11. Отправить - Faylni boshqa kompterga jo’natish

12. Свойства - Fayl haqida ma‘lumotlar saqlash


Pravka menyusi komandalarining mazmuni:

1. Отменить изменения - Ma‘lumotlarni o’zgartirishga olib kelgan oxirgi bajarilgan harakatni bekor qilish (orqaga kaytish).


2. Повторить - Bekor kilingan harkatni kaytarish (oldinga kaytarish)


3. Вырезать - Tanlab olingan matn qismi nusxasini xotiraga kuchirib (kirkib) olish
4. Копировать - Tanlab olingan matn qismi nusxasini xotiraga olish
5. Вставить - Xotirada joylashgan matn qismini chikarib kursor turgan joyiga quyish
6. Специальная вставка - Xotirada joylashgan matn qismini chikarib kursor turgan joyiga har xil ko’rinishda quyish Buni amalning dialog oynasida bir kator parametrlarni hisobga olgan holda bajarish mumkin bo’ladi.
7. Выделить всё - Butun fayldagi matnni tanlash
8. Очистить - Faylning tanlagan kimni ichini yoki yozuvlarni tashki ko’rinishini tozalash.
9. Найти . . . - Butun matnda suz yoki suzlar ketma ketligini kidirib topish komandasi.

Bu buyrukni tanlaganimizdan keyin ekranda quyidagi oyna hosil kilinadi.



Oynaning НАЙТИ satriga kidirish zarur bo’lgan suzni yozamiz va НАЙТИ ДАЛЕЕ tugmasini bosamiz. Natijada ekranda biz kidirgan suz joylashgan matn qismi ko’rsatiladi va shu suz tanlangan bo’ladi. Agar shu suz matnda topilmasa u holda shu haqida ma‘lumot bilan oyna ekranda hosil kilinadi.



10. Заменить . . . - Butun matnda suz yoki suzlar ketma ketligini kidirib topib almashtirish komandasi. Bu buyrukni tanlaganimizdan keyin ekranda quyidagi oyna hosil kilinadi.


Oynaning НАЙТИ satriga kidirish zarur bo’lgan suzni, ЗАМЕНИТЬ НА satrida esa shu suzni urniga yoziladigan yangi suzni yozamiz va НАЙТИ ДАЛЕЕ tugmasini bosamiz. Natijada ekranda biz kidirgan suz joylashgan matn qismi ko’rsatiladi va shu suz tanlangan bo’ladi. Agar shu matn qismida suzni o’zgartirish kerak bo’lsa u holda ЗАМЕНИТЬ tugmasini bosamiz agar esa suzni o’zgartirish kerak emas bo’lsa u holda НАЙТИ ДАЛЕЕ tugmasini bosamiz. Natijada keyingi suz joylashgan matn qismiga utamiz. Agar butun matndagi suzlarni yangi suzga o’zgartirish kerak bo’lsa u holda ЗАМЕНИТЬ ВСЕ tugmasini bosamiz. Agar esa matnda suz topilmasa u holda shu haqida ma‘lumot bilan oyna ekranda hosil kilinadi.

11. Перейти . . . - Kursorni boshqa varak, satr, abzats, rasm, jadval va umuman faylning boshqa qismiga utkazish. Bu buyrukni tanlaganimizdan keyin ekranda quyidagi oyna hosil kilinadi.




Бу oynaning chap tomondagi qismida utmokchi bo’lgan ob‘ektlar turini tanlaymiz. Ung tomondagi satrda esa shu ob‘ekt nomini yoki rakamini ko’rsatamiz. Pastdagi НАЗАД tugmasi yordamida oldingi ob‘etga, ДАЛЕЕ tugmasi yordamida esa keyingi ob‘ektga o’tishni amalini bajaramiz.




Word matn muharriri menyusi bilan tanishish. ВИД va ВСТАВКА bo’limlari.

Вид menyusi komandalarining mazmuni:

1. Обычный - Oddiy holatdagi dokument ko’rinishi


2. Электронный документ - Elektron holatdagi dokumentni ko’rinishi


3. Разметка станицы - Varaqlarga bulingan holatda dokumentni ko’rinishi
4. Структура - Strukturalarni (dokument qismlarini) ko’rsatish holatda dokumentni ko’rinishi
5. Главный документ - Asosiy holatda dokumentni ko’rinishi
6. Панели инструментов - Komanda ekranda bir kator asboblar panelini hosil qilish va Nastroyka tugmasi orqali bu panellarga yangi tugmalar joylashtirishi mumkin.
7. Линейка - Ekranda chizgich ko’rinishi yoki kurinmasligini o’rnatish
8. Схема документа - Dokumentni qismlari ko’rinish holatiga o’tish va undan chikib ketish
9. Колонтитулы - Kolontitullarni ko’rish
10. Сноски - Belgilangan qism mazmuni haqida pastki izoxlarni (varaqlar pastki qismida joylashadi) ko’rish
11. Примечания - Belgilangan qism mazmuni haqida izoxlarni (sichqonchani shu qismga ko’rsatganingizda ekranda hosil bo’ladi) ko’rish
12. Во весь экран - Dokumentni butun ekran bo’yicha kengaytirish.
13. Масштаб - Dokumentni ekrandagi varaka masshtabini o’zgartirtirish va ekrandagi matn harflari qanday kattaligida bo’linishini ko’rish.
Вставка menyusi komandalarining mazmuni:

1. Разрыв . . . - Dastur tomonidan avtomatik tarzda sahifalarga ajratilish (yangi varakaga, abzatsga, satrga, ustunga majburiy o’tish joyini belgilash).


2. Номера страницы . . . - varakalarga yuqori yoki pastki qismiga, chap, urta yoki ung tomonda varaka rakami (nomeri) qo’shish mumkin. Bu buyruk tanlaganimizda quyidagi oyna hosil bo’ladi.



SHu oynadagi ПОЛОЖЕНИЕ ro’yxat yordamida varakalarning yuqori yoki pastki qismiga, ВЫРАВНИВАНИЕ ro’yxati yordamida esa chap, urta yoki ung tomonda varaka rakamini (nomerini) qo’shish mumkin. Pastki qismida joylashgan НОМЕРА НА ПЕРВОЙ СТАНИЦЕ bayrokcha yordamida birinchi varakada nomer quyilishi yoki quyilmasligini ta‘minlaymiz. ФОРМАТ.. tugmasi bizga nomerlar ko’rinishini va nechanchisidan boshlashini o’zgartirishimiz mumkin.
3. Дата и время . . . - Matnga avtomatik ravishda bugungi kun va vaqtni haqida ma‘lumotni qo’shish
4. Автотекст - Dokumentga avtomatik ravishda har xil doimiy yozuvlar qo’shish
5. Поле . . . - Dokumentga har xil amallar yordamida vaqt, kun, varak rakami va x.k. larni qo’shish
6. Символ . . . - Matnga har xil belgilarni qo’shish (masalan: © ® § ). Bu buyruk tanlaganimizda quyidagi oyna hosil bo’ladi.

Shu oyna orqali biz matnga har xil belgilarni kiritishimiz mumkin. Buning uchun biz kerakli shriftni tanlab, ush bu shrift tarkibiga kiruvchi belgilardan kerakligisini tanlab ВСТАВИТЬ tugmasini bosamiz. АВТОЗАМЕНА tugmasi yordasida esa biz kerakli belgiga kanakadur harflar ketma ketligini beramiz, va natijada matndagi hamma shu ketma ketliglar shu belgiga aylanadi. КЛАВИША tugmasi esa biz tanlagan belgi uchun klaviaturada tezkor tugmalarni urnatamiz (masalan ? belgi uchun CTRL + 1 tugmalarni o’rnatishimiz mukin). SHu oynaning СПЕЦИАЛЬНЫЕ СИМВОЛЫ qismi yordamida maxsus ko’p ishlatiladigan belgilar uchun tayyor ketma ketliglarni ko’rishimiz mumkin.

7. Примечания - Belgilangan qism mazmuni haqida izoxlarni (sichqonchani shu qismga ko’rsatganingizda ekranda hosil bo’ladi) yaratish


8. Сноска . . . - Belgilangan qism mazmuni haqida pastki izoxlarni (varaqlar pastki qismida joylashadi) yaratish


9. Название . . . - Matn qismlariga yoki ob‘ektlariga nom yaratish
10. Перекрестная ссылка . . . - Matnning bir qismidan boshqasiga tez o’tishni o’rnatish
11 Оглавления и указатели . . . - Matnning shu qismida mundarija, rasmlar yoki jadvallar va asosiy suzlar ro’yxatini qo’shish.
12. Рисунок - Bu komanda yordamida dokumentiga rasmlar va har xil grafik ob‘ektlar quyiladi. Ushbu guruhda: Картинки - tayyor rasimlar kolektsiyasidan, Из файла - kompyuterda saqlanuvchi rasmniАвтофигуры - tayyor grafik shaqllar, Объект Word Art - grafik jihozlangan matn va xokazo.
13. Надпись - Matnga ustki yozuv qo’shish. Ustki yozuv varakada emas balki alohida katlamda yaratiladi va uni varaka buylab siljitish mumkin.
14. Файл - Boshqa fayldan matnni qo’shish
15. Объект - Bu komanda umumlashgan komanda bo’lib, har xil расмкартадиограммавидеоаудиоматематик формулалар va boshqa bir qancha murakkab ob‘ektlarni dokumentiga quyishga xizmat qiladi.
16. Закладка - Matnning shu joyini bitta nom berib belgilab quyish
17. Гиперссылка - Matnning bir qismidan boshqa qismiga tez o’tishni o’rnatish

Download 0.69 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling