Optik datchiklarni tuzilishi, ishlash prinsipini o’rganish Biotibbiyot muhandisligi kafedrasi assistenti F. M. Ro’ziyev


Download 0.49 Mb.
Sana30.04.2020
Hajmi0.49 Mb.

Optik datchiklarni tuzilishi, ishlash prinsipini o’rganish

Biotibbiyot muhandisligi kafedrasi assistenti F.M.Ro’ziyev

Optik datchiklarni tuzilishi, ishlash prinsipini o’rganish

Optik sensorlar-elektromagnit nurlanish ta'sirida ko'rinadigan, infraqizil va ultrabinafsha diapazonlarda kichik o'lchamli elektron qurilmalar ro'yxatga olish yoki nazorat qilish tizimining kiritilishida yagona yoki signal to'plamini etkazib beradi. Optik sensorlar shaffof va shaffof narsalarga, suv bug'iga, tutunga, aerozollarga javob beradi. Optik sensorlar optik kontaktsiz kalitlarga, foto sensorlarga, fotoelektrik sensorlar ham deyiladi.

  • Optik sensorlar-elektromagnit nurlanish ta'sirida ko'rinadigan, infraqizil va ultrabinafsha diapazonlarda kichik o'lchamli elektron qurilmalar ro'yxatga olish yoki nazorat qilish tizimining kiritilishida yagona yoki signal to'plamini etkazib beradi. Optik sensorlar shaffof va shaffof narsalarga, suv bug'iga, tutunga, aerozollarga javob beradi. Optik sensorlar optik kontaktsiz kalitlarga, foto sensorlarga, fotoelektrik sensorlar ham deyiladi.

Sensor emitenti quyidagilardan iborat:

Korpus


Emitter

Substrat elementi

Generator

Ko'rsatkich

Tuzilishi

Sensor emitenti quyidagilardan iborat:

Korpus

Fotodiod


Substrat elementi

Elektron kalit

Trigger

Demodulator



Ko'rsatkich

Tuzilishi


Qurilma turlari va faoliyat printsipi

  • Qurilma turiga ko'ra, optik sensorlar monoblok va ikki blokli bo'linadi. Monoblok radiatorida va qabul qilgich bir xil holatda. Ikki blokli sensorlarda radiatsiya manbai va optik signal qabul qiluvchisi alohida qurilmalarda joylashgan. Operatsion printsipiga ko'ra, optik sensorlarning uchta guruhi mavjud:
  • t turi-to'siq turi sensorlar (alohida radiatordan nurni qabul qilish) r turi-refleks turi sensorlar (katafot tomonidan aks ettirilgan nurni qabul qilish) D turi-diffuziya turi sensorlar (ob'ekt tomonidan tarqalgan nur qabul qilish) Bariyer tipidagi sensorlarda radiator va qabul qilgich bir-biriga qarama-qarshi ravishda bir xil eksa o'rnatilgan alohida korpuslarda joylashgan. Binolar oralig'i 100 metrga yetishi mumkin. Optik sensorning faol zonasiga kirgan ob'ekt nurning o'tishini to'xtatadi. O'zgarish qabul qilgich tomonidan belgilanadi, qayta ishlashdan keyin paydo bo'lgan signal boshqariladigan qurilmaga beriladi. Reflektor turi sensorlar bir xil holatda va optik signal uzatgichida va qabul qilgichda saqlanadi. Nurni aks ettirish uchun reflektor (katafot) ishlatiladi. Ushbu turdagi sensorlar mahsulot miqdorini hisoblash uchun konveyerda faol ishlatiladi. Ko'zda tutilmagan turdagi sensorlarda ko'zgu, aks ettiruvchi metall yuzasi bo'lgan narsalarni aniqlash uchun polarizatsiya filtri ishlatiladi. Ko'zda tutilmagan turdagi sensorlarning masofa 8 metrga yetishi mumkin. Diffuziya aks ettirish sensorlarida optik signal manbai va uning qabul qiluvchisi bir xil holatda. Qabul qilgich nazorat ostida ob'ekt tomonidan aks ettirilgan nurning qizg'inligini hisobga oladi. Ushbu turdagi sensorlarda ishlashning aniqligi uchun fonni bostirish funksiyasi yoqilishi mumkin. Masofa ob'ektning aks etuvchi xususiyatlariga bog'liq bo'lib, tuzatish koeffitsienti bilan aniqlanishi mumkin va standart maqsad ishlatilganda 2 metrga yetishi mumkin. Optik sensorlar ish holati ko'rsatkichiga ega va odatda sezgirlik regulyatori bo'lib, u salbiy fonda joylashgan ob'ektga signalni sozlash imkonini beradi.
  • Zamonaviy optik sensorlarda radiatsiya manbai ledlardir.

Ulanish diagrammasi

  • Optik sensor chiqishi ochiq kollektorli PNP yoki NPN tipidagi tranzistorga ega. Yuk tranzistor turiga, umumiy minus yoki ortiqcha simga qarab, chiqish va chiqish o'rtasida ulanadi. Agar yuk asl holatda ulangan bo'lsa, u holda bu aniq kontaktning funktsiyasi amalga oshiriladi va aksincha.

Dastur doirasi

  • Avtomatlashtirilgan nazorat tizimlarining tarkibiy qismi sifatida optik sensorlar ob'ektlarning mavjudligi va miqdorini aniqlash, ularning yuzasida stikerlar, yozuvlar yoki teglar mavjudligi, ob'ektlarni joylashtirish va tartiblash uchun keng qo'llaniladi. Optik sensorlar yordamida masofa, o'lchovlar, daraja, rang va shaffoflik darajasini nazorat qilish mumkin. Ular avtomatik yoritish nazorat qilish tizimlari, masofadan nazorat qilish asboblari, xavfsizlik tizimlarida ishlatiladi.

E’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT!!!


Download 0.49 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling