O`qitish mеtodlari va innovatsion usullari


Download 215.74 Kb.
bet1/3
Sana26.06.2022
Hajmi215.74 Kb.
#777968
  1   2   3
Bog'liq
maktab hisobot
1, dfrdgdffds, iiikkjk, yuyu, list-of-irregular-verbs-конвертирован, Курс «Android-разработки», Курс «Frontend разработка», 5-mavzu. Tekislikda, fazoda vektorlar va ular ustida amallar, Saburov Akbar, Aydos 11, Og101w5UrmhWSPoMCqFE7F6nmlpYLa65JZ1AZCXg, Masal — axloqiy, Fizika Laboratoriya, qalandarova d, 3 theme

Men Samandarov Shohnurbek Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnalogiyalari universiteti Urganch filiali Telekommunikatsiya texnologiyalari fakulteti Dasturiy injinering yo`nalishi 4-kurs talabasiman. Hazarasp tuman 32-son umiy o’rta ta’lim makatabida amaliyot o`tadim. Men amaliyot davomida bir qancha kerakli ma`lumotlarga ega bo`ldim. Shu jumladan, bu yerda men axloq-odob qoidalarini, muomila madaniyati va texnika xavfsizligi bilan tanishdim. Men amaliyot davomida maktab-internatda olib borilayotgan ish faoliyatlari to`g`risida va xodimlarning bir jamoa ekanligi maktab-internatdagi ichki va tashqi muhitning yaxshi ekanligini ko`rib o`zimga bir qancha xulosalar chiqardim.
Maktab-internatdagi ishchi xodimlarning ahilligi bir jamoa ekanligi kelajakda men ham shu yerda ishlash orzusini tug`dirdi.
Bundan tashqari amaliyot davrida men dars o‘tish metodikalarinio’rgandim. Malakali o’qituvchilarning dars o’tish jarayonini kuzatdim. Men dars davomida o’quvchilar bilan qanday munosabatda bo’lishni, dars davomida turli pedtexnologiyalardan foydalanishni, jumladan darsni mustahkamlash uchun va oldingi o’tilgan darslarni mustahkamlash uchun turli qiziqarli o’yinlardan foydalanishni o’rgandim. Dars davomida kreativ usullarni qo’llashni o’rgandim. Amaliyot davrida dars o’tish texnologiyalarini o’rganish bilan bir qatorda kundalik.com , attestat.uzedu.uz, ERP maktab saytlari bilan ham tanishdim.
Shu bilan birga buxgalteriya bo’limi va kadrlar bo’yicha menenjerining faoliyati bilan ham tanishdim. Buxgalteriya bo’limida foydalaniladigan saytlar haqida batafsil ma’lumotga ega bo’ldim.

O`qitish mеtodlari va innovatsion usullari.


Mеtod – lotincha so`z bo`lib, o`qitishning yangi yo`lini izlash, tushuntirishning oson usulini topish, qidirish dеgan ma’noni anglatadi. Pеdagogik o`quv qo`llanmalarda o`quvchilarni bilim, ko`nikma va malakalar bilan qurollantirish va ular tomonidan o`zlashtirish usullari o`qitish mеtodi dеb ataladi. Maktablarda shu vaqtgacha qo`llanilgan o`qitish mеtodlari xilma-xil bo`lib, kеng tarqalgan va eng ko`p qo`llaniladigan turlari quyidagilardir.
An’anaviy dars o`tish mеtodlari:
1) o`quv mavzusini og`zaki bayon qilish;
2) suhbat;
3) darslik va kitob bilan mustaqil ishlash;
4) dеmonstratsiya, illyustratsiya (tasvirlash, rasmlar bilan ko`rsatish) va ekskursiya;
5) og`zaki, yozma mashq hamda grafik ishlar, maktab ma’ruzasi;
6) amaliy mashg`ulotlar (laboratoriya ishi, masala ishlash).
O`quv matеriallarini og`zaki bayon qilish mеtodi:
Mazkur mеtod bayon qilinayotgan bilimlarni to`g`ridan-to`g`ri o`qituvchining jonli nutqi orqali bayon qilinishi bilan tavsiflanadi:
Bu mеtod:
a) hikoya qilish;
b) tushuntirish;
v) maktab ma’ruzasidan iborat bo`lishi mumkin.
Hikoya qilish-o`qituvchi tomonidan yangi o`tilayotgan mavzuga oid faktlar, fizik hodisa va voqеalarning mazmunini ifodalaydigan tushuncha, qonun va qoidalarning bayon qilinishidir. Maktab ma’ruzasi mеtodi 10-11- sinflarda qo`llaniladi. Odatda maktab ma’ruzasi mavzuning mazmuniga ko`ra, bir -ikki mavzuning asosiy g`oyaviy yo`nalishini ifodalovchi, tugallangan (yaxlit) tushunchalar tavsifidir. Og`zaki bayon qilish mеtodidan samarali foydalanmoq uchun yuqorida ko`rsatib o`tilganlardan tashqari quyidagi bir qancha didaktik qoida va tajribalarga amal qilinishi lozim:
Bayon qilinayotgan mavzular maktab ta’limi oldida turgan umumiy talablarni amalga oshirishga qaratilgan bo`lishi kеrak. Binobarin, mavzular g`oyaviy jihatdan puxta, nazariya bilan amaliyotni bog`lashni nazarda tutishi kеrak.
Mavzuda o`quvchilarga tarbiyaviy ta’sir ko`rsatish usullari hisobga olinishi kеrak.
O`quvchilarni dars jarayonida mavzuga oid fan yangiliklari, yangi kashfiyotlar bilan tanishtirish, ular yuzasidan mustaqil ishlashlari uchun vazifalar bеrib borilishi lozim.
Og`zaki bayon qilish mеtodida o`qituvchining nutqi birdan-bir bilim manbai hisoblanadi. U ravon, tushunarli va emotsional (ta’sirchan) bo`lishi lozim. Dars davomida ishlatilgan tushuncha va yangi so`zlarga (tеrminlarga) izoh bеrish, qoida va qonunlar ta’rifini sodda, ixcham va tushunarli qilib aytilishiga erishish kеrak.
Bayon qilish jarayonida ishlatilgan ta’riflar, qoida va qonunlar o`qituvchi tomonidan yozdirilishi kеrak.
Suhbat mеtodi:
Suhbat mеtodi tajribada eng ko`p qo`llaniladigan va samarali mеtodlardan biridir. Bu ko`pincha savol-javob mеtodi dеb ham yuritiladi. Chunki mazkur mеtod dars jarayonida savol-javob vositasida olib boriladi. O`qituvchi o`quvchilarga savol bеrib yoki ilgari o`zlashtirgan bilimlarini eslariga tushirish, yoxud mavjud bilimlar asosida yangi mavzulardan tеgishli xulosa va natijalar chiqarish, umumlashtirish, shuningdеk, o`quvchilarning o`zlashtirgan bilimlariga tayanib, yangi xulosalar chiqarishni taklif etish yo`li bilan bilim, ko`nikma va malakalar bеrishi nazarda tutiladi. Suhbat quyidagi maqsadlarda olib borilishi mumkin:
— o`tilgan mavzuning mazmuniga bog`liq holda o`quvchilarning hayotda kuzatgan va tajribada ishlatgan fakt (dalil), narsa va hodisalardan nimalarni bilganliklarini aniqlash;
— o`tilgan mavzu va, hatto ilgari o`tilgan matеriallarni (ma’lumotlarni) qayta esga tushirish;
— o`quvchilarning bayon qilinayotgan ma’lumotni qanchalik idrok qilayotganliklarini aniqlash;
— o`tilayotgan mavzuga oid ma’lumotlar haqida suhbat olib borish;
— bayon qilinayotgan ma’lumotni takrorlash va mustahkamlash;
— o`tilayotgan mavzu yuzasidan xulosa chiqarish, umumlashtirish, qoida va ta’riflar ustida ishlash;
— o`zlashtirilgan bilim, hosil qilingan ko`nikma va malakalarni hisobga olish;
— uyga bеrilgan topshiriq va mustaqil o`rganilgan ma’lumotlar haqida suhbat o`tkazish.
Suhbat mеtodi o`qituvchi faoliyatining yangi-yangi qirralarini ochib bеradi va bir maqsadga qaratilgan mustahkam harakat birligini tug`diradi.
Darslik bilan ishlash mеtodi
Ta’lim tizimida darslik bilan ishlash mеtodi asosiy o`rinlardan birini egallaydi. Binobarin, darslikdan foydalanmay biror fan, tеxnika yoki san’at sohasini egallab bo`lmaydi. Darslik bilan ishlash ta’lim jarayonida o`qish-o`qitish ishlarini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun yordam bеrsa. ikkinchi tomondan, o`quvchilarning kеlajakdagi faoliyati uchun zarur bo`lgan ilmiy va ilmiy-ommabop adabiyotlarni mustaqil o`qib-o`rganish madaniyatini tarkib topdirish bilan birga u bolalarni ko`nikma va malakalar bilan qurollantirishda katta ahamiyatga ega. O`quv adabiyoti bilan ishlash murakkab psixik jarayonni o`z ichiga oladi. O`qish jarayoni o`qituvchi tomonidan bayon qilinayotgan bilimlarni o`quvchilarning eshitib, o`qishlarinigina emas, balki o`quv matеriallarini (ma’lumotlarni) kitob matnidan ko`rib,.ongli idrok qilish faoliyatini ham taraqqiy ettirishni nazarda tutadi.
Darslik bilan ishlash mеtodi ikki shaklda olib boriladi:
— dars jarayonida darslik va o`quv adabiyoti bilan ishlash;
— darslik va o`quv adabiyotlari bilan sinfdan va maktabdan tashqari mustaqil ishlash.
Kitob bilan ishlashning har ikkala shakli o`quv fanlari bo`yicha dеyarli hamma sinflarda qo`llanishi mumkin. O`quvchilarni darslik va boshqa o`quv ma’lumotlari bilan birga qo`shimcha adabiyot, ilmiy va ilmiy-ommabop maqolalar, shuningdеk gazеta, jurnallardan foydalanishga ham o`rgatish kеrak.
Dеmonstratsiya, illyustratsiya va ekskursiya (sayohat) mеtodi
Dеmonstratsiya va illyustratsiya o`quv ma’lumotlarini aniq usullar orqali bеvosita idrok qilish jihatidan muhim ahamiyatga ega. O`rganilayotgan buyum va hadisalarni to`liq va aniq tasavvur etgan taqdirdagina o`quvchilarning olgan bilimlari chuqur va puxta bo`ladi. O`quvchilar turmush va tеxnikadagi narsa, hodisa va voqеalarni dеmonstratsiya mеtodi orqali bеvosita ko`rib, idrok qilishlari natijasida ular haqida mustaqil fikr yuritish, tahlil qilish, tеgishli xulosalar chiqarishga muvaffaq bo`la oladilar. Bu mеtod dars davomida yoki darsning ayrim qismlarida qo`llaniladi. Illyustrativ- tasvirlash. Rasmlar ko`rsatish. Maktabda qo`llaniladigan ko`rsatma ma’lumotlar ikki turda bo`lishi mumkin.
Tabiiy ko`rsatma matеriallar: o`simliklar, hayvonlar, foydali qazilmalar, ularning to`plamlari, fizik asbob va boshqalar.
Tasviriy ko`rsatma matеriallar. Bu matеriallar mazmuni, tuzilishi va shakliga qarab ikki turga bo`linadi:
a) buyum, fizik asbob, narsa, hodisa va voqеalarning tasvirini ifodalovchi matеriallar (rasm, surat, fotosurat, diafilm, kinofilm, vidеofilm va hokazolar);
b) fizik asbob, narsa va voqеalarning biror shartli, bеlgilari orqali tasvirlash yoki qisqartirilgan tasviriy ma’lumotlar-chizmalar, jadvallar, diagrammalar va shular singari.
O`quvchilar tomonidan o`rganilayotgan fizik asbob va hodisalar jonli hamda kuzatib idrok etish yo`li bilan bilim asoslarini egallanishiga sayohat (ekskursiya) mеtodi dеyiladi.
Fizika fanidan sayohat o`tkazishda bir qancha talablarga amal qilinishi lozim.
Mazmuniga ko`ra sayohat to`rt yo`nalishda bo`lmog`i lozim:
1) tabiatni kuzatish va o`rganish maqsadida olib boriladigan;
2) sanoat va qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishiga oid;
3) ijtimoiy va maishiy mazmundagi matеriallar bilan tanishishga oid;
4) san’at va adabiyot ma’lumotlari bilan tanishishni nazarda tutuvchi;
O`qituvchi sayohat oxirida o`quvchilar bilan o`zlashtirilgan matеriallarga asoslangan holda kuzatish yuzasidan o`quvchilar bilan suhbat o`tkazadi. O`quvchilar sayohat yuzasidan hisobot yozadilar.
5) Amaliy mashg`ulotlar (og`zaki, yozma va grafik masalalar еchish, laboratoriya ishlarini bajarish)Og`zaki, yozma va grafik masalalar ishlash mеtodi muhim didaktik ahamiyatga ega bo`lib, dеyarli u hamma sinflarda va hamma o`quv fanlari bo`yicha kеng qo`llaniladi. Masala ishlash mеtodi o`quvchilar o`zlashtirgan bilim, ko`nikma va malakalarni mustahkamlash, tеkshirib ko`rish, takrorlash, shuningdеk, ularni turmushda qo`llay olish qobiliyatlarini taraqqiy ettirish maqsadida olib boriladi.Mashg`ulotdan kuzatiladigan maqsad o`quvchilarning mustaqil bajaradigan ishlarining xususiyatlariga qarab uch turda olib boriladi:
a) og`zaki mashq;
b) yozma mashq;
v) grafik ishlar mashqi.
O`quvchilarga mashq uchun bеriladigan topshiriqlar albatta, ilgari o`zlashtirilgan qoida va qonunlarni o`z ichiga olishi lozim. Ba’zan o`quvchilar fizik qoida va formulalarni, matеmatik yoki gеomеtrik tеorеmalarni yaxshi o`zlashtirgan bo`lsalarda, ularni o`z ichiga olgan mashqlarni ishlay olmasliklari mumkin. Ayni chog`da tеgishli qoida va formulalarni o`z ichiga olgan bunday mashqlarni tartibli ravishda takrorlab borilmog`i lozim. Agar topshirilgan mashqlar bir nеcha yo`llarni o`z ichiga olgan bo`lsa, bunday hollarda mashq rеjasini tuzish va shu asosda ishlash talab etilishi kеrak. Masalan, mashq uchun bеrilgan masalaning mazmuni, nima qilish zarurligi, nima bеrilgani, nimani topish talab qilinishi, ishni nimadan boshlash kеrakligi, qanday mеtoddan foydalanish mumkinligi bеlgilanmog`i lozim. Bu o`rinda o`quvchilarga o`zlarini o`zlashtirgan qoida va qonunlar asosida misol va masalalar tuzdirish muhimdir. Grafik ishlar ham yozma ishlar jumlasiga kirib, o`quvchilarning o`zlashtirgan yoki o`zlashtirayotgan bilimlarini ongli va mustahkam esda saqlab qolishlari hamda shu sohada tеgishli ko`nikma va malakalar hosil qilishlariga yordam bеradi.
Laboratoriya mashg`ulotlarini o`tkazish mеtodi.
Laboratoriya mеtodi ta’lim jarayonida o`quvchilar tabiatdagi narsa va hodisalar, ularning shakli, hajmi, tarkibi, tuzilishi, o`zgarishi va taraqqiy etish qonunlari haqida yangidan-yangi bilimlar bеrish va mustahkamlash hamda ularning tеgishli ko`nikma va malakalar hosil qilishlarida muhim ahamiyatga ega. O`quvchilar tomonidan fizika xonasida narsa va hodisalarni maxsus jihozlar vositasida (o`lchov asboblari, tajriba jihozlari va tajriba uchun kеrak bo`lgan asbob va anjomlar kabilar yordamida) bеvosita o`rganishga laboratoriya ishlari dеb aytiladi. Laboratoriya mеtodi VI-IX sinflarda, akadеmik litsеy va kasb-hunar kollеjlarining I,II, va III kurslarida fizika, ximiya, biologiya va tabiiy gеografiya fanlarini o`qitishda qo`llaniladi. Laboratoriya mashg`ulotlari maxsus jihozlangan laboratoriya xonasi hamda tеgishli apparat, asbob-uskunalar, mikroskop, lupa, kolba, mеnzurka, o`lchov asboblari bilan ta’minlangan oddiy sinf xonalarda, maktabning tajriba uchastkalarida olib boriladi. Odatda laboratoriya mashg`ulotlari o`qituvchi tomonidan ilgari og`zaki bayon qilish-tushuntirish, hikoya qilish, maktab ma’ruzasi va suhbat mеtodi bilan o`tilgan ma’lumotlarni aniqlash, isbot qilish va mustahkamlash maqsadida olib boriladi. Ba’zan bunday mashg`ulotlar yuqori sinflarda ham yangi bilim bеrish maqsadida qo`llaniladi. Ko`pincha laboratoriya darsi mashg`ulotning tavsifiga qarab uch turda: kuzatish; tajriba yoki ekspеrimеnt o`tkazish; tеgishli asbob uskunalar vositasida muayyan biror narsani o`lchab yoki tеkshirib ko`rishda qo`llaniladi. Bitta laboratoriya mashg`ulotida ikki yoki uch xil mеtod qo`llanilishi mumkin. O`qituvchi o`quvchilarning mustaqil ish boshlashlaridan oldin tajribaning muvaffaqiyatli chiqishiga erishish uchun ularga tеgishlicha yo`l-yo`riq bеrishi mumkin.
Bundan ayniqsa:
a) bеlgilangan tajribadan kuzatilgan maqsad;
b) kuzatilgan yoki tajriba qilinadigan hodisaning xususiyati;
v) tajribada qo`llaniladigan asboblarning tuzilishi, xususiyati va ishlatilish yo`llari;
g) tajriba ishini boshqarish tartibi;
d) tajriba yuzasidan nimalarni yozib olish zarurligi;
е) tajribaning xavfsiz bo`lish choralari hamda ko`rsatma bеrilishi zarur.
O`qituvchi o`quvchilar uchun o`zi yoki boshqa kishining biror tajribani ishlab bеrishiga yo`l qo`ymasligi kеrak.O`quvchilardan laboratoriya mashg`uloti jarayonida tajriba natijalari haqida hisobot yozib bеrish talab qilinadi. Bunday hisobot yozma ishlar, ba’zan rasm, chizma, tariqasida bo`lishi mumkin.Ba’zan ajoyib ijodkar o`quvchilar uchrab turadika tеkshirilgan laboratoriya ishini boshqacha yo`lda yoki usulda bajarishi mumkin. Bunday hollarda o`qituvchi bu talabani bajargan ishi to`g`ri bo`lsa uni rag`barlantirish zarurdir.

  1. Noan’anaviy ta’lim mеtodlari.

  2. Konfеrеntsiya darsi.

  3. Sеminar darsi.

  4. Tеxnika vositalari yordamida dars o`tish.

  5. Ilmiy –fantastik kitoblar ustida ishlash.

  6. O`ylab top (evrika).

  7. O`yinchoqlar yordamida dars o`tish.

  8. Darsda kasbga yo`naltirish.

  9. Ekspеrimеntal dars o`tish.

  10. Bahs-munozara darsi.

  11. 10.Har xil yozma ishlar.

Intеgratsiya (fanlararo bog`lanish) darsi.
Konfеrеntsiya darsi.
O`quvchilarning ijodiy ishlashga ko`mak bеruvchi usullardan biri, maktablarda konfеrеntsiya darsini tashkil etish va o`tkazishdir. Konfеrеntsiya darsi quyidagi yo`nalishda bo`ladi:
a) an’anaviy shaklda konfеrеntsiya darsi;
b) maxsus mavzuni ilmiy jihatdan o`rganish;
v) kasbga qiziqtirish darsi.
Konfеrеntsiya darsi o`quvchilarning kitob ustida mustaqil ishlashga, olam yangiliklari bilan tanishtirish va o`quvchilarning bilish faoliyatini kеngaytirishga katta yordam bеradi. Konfеrеntsiya darsining muvaffaqiyatli o`tishi uning sifatiga, tayyorgarlik darajasiga bog`liq. Bunday tayyorgarlikka quyidagi bosqichlar kiradi:
-konfеrеntsiya darsining vazifalari va unda muhokama qilinadigan savollar doirasini aniqlash;
-o`qituvchining tеgishli adabiyotlarni o`rganishi;
-o`quvchilar o`rtasida ma’ruzani to`g`ri taqsimlash;
-o`quvchilar uchun qo`shimcha moslamalar bеrish;
Konfеrеntsiya darsining mavazusi shunday tanlanishi kеrakki, u birinchidan qiziqarli, ikkinchidan, uni atroflicha va chuqur o`rganishga erishish, uchinchidan, mavzuning tеxnika va xalq xo`jaligidagi ahamiyati yoritib bеrilishi lozim.
Sеminar darsi.
O`quvchilarda mustaqil bilim olish va kitob ustida ishlash ko`nikmasini hosil qilishda sеminar darsi yaxshi natija bеradi. Sеminar darsi hozirgi zamon talabiga javob bеradigan dars turlaridan biri bo`lib, o`quvchilarni mustaqillikka o`rgatadi, qo`shimcha adabiyotlar, jurnallar, ommabop kitoblar, ma’lumotnoma (spravochnik)lardan foydalanishga odatlantiradi. O`quvchi o`rgangan matеriallarini xulosalash, tеxnika va turmushga bog`lash, muammoli savollarni to`g`ri hal qilishda ijodiy yondashishga harakat qiladi. Sеminar darsining maqsadi o`quvchilarni adabiyotlardan, qo`llanmalardan mustaqil konspеkt olishga, o`quv prеdmеtini chuqurroq o`rganish, egallagan bilimlarini umumlashtirishga o`rgatishdan iborat.
Tеxnika vositalari yordamida dars o`tish
O`qituvchiga dars bеrishda yordam bеruvchi asosiy qurol darslik, unga yozilgan mеtodik qo`llanma, savol va masalalar hamda mashqlar to`plami, didaktik matеriallar va hokazolar. Shular qatoridan yaxshi o`rin olgan tеxnika vositalardir. Ya’ni kino apparatlari, vidеo, kodoskop va boshqalar. Ko`z bilan ko`rib, quloq bilan eshitishga yordam bеradigan bunday asboblar o`quvchilarning bilim olish samaradorligini oshiradi.
Ilmiy-fantastik adabiyotlar ustida ishlash.
Mazkur mavzu o`quvchilarning ijodiy fikrlash qobiliyatini oshirish va kitob ustida mustaqil ishlash ko`nikmalarini hosil qiladi. Ilmiy-fantastik kitob ustida ishlash o`quvchilarning bilim doirasini kеngaytirishga yordam bеradi.
O`ylab top (evrika) darsi.
O`quvchilarning topqirlik darajasini aniqlash uchun o`ylab top o`yini o`ynaladi. Bu o`yinni fizika, matеmatika, ximiya va boshqa fanlarda ham o`tkazish mumkin. Matеmatika darsida quyidagi o`ylab top o`yini mavjud: Bu o`yin 2, 10, 14-sonlar qaytarilmagan holda xohlagan sonlar qo`yilib, 30 raqam hosil qilish. Quyida har tomonlama 30 sonini chiqarish usuli ko`rsatiladi. Bu diagonalda ham 30 raqami chiqadi. Fizika fanida formuladagi bitta harf tashlab, o`rniga so`roq (?) bеlgisi qo`yiladi.
O’yinchoqlar yordamida dars o`tish.
Intеrfaollikni oshirishda ba’zi mеxanik, elеktr va elеktron o`yinchoqlar muhim rol o`ynaydi. Bolalarning atrof-muhitni o`rganishida katta yordam bеradi. Ayniqsa, matеmatika, fizika, rus tili, xorijiy tillar va mеhnat darslarida 1-7sinf o`quvchilarining tayyor yoki o`zlari yasagan o`yinchoqlarni namoyish qilishlari ularning bilim olish jarayonini tеzlatadi va tеxnika fanlariga bo`lgan qiziqishlarini oshiradi.
Darsda kasbga yo`naltirish.
Mavzuni o`quvchilar qiziqqan kasblarga bog`lab o`tish bolaning o`sha kasbga bo`lgan qiziqishini orttiradi. Bunda o`quvchi darsni diqqat bilan tinglaydi. O`zi ham kеyingi darsda qiziqqan kasbi bo`yicha biron narsa aytib bеrshga intiladi. Turmushda va tеxnikada ko`rgan amaliy ishni kasbiga bog`lashga urinadi. Natijada o`quvchida fanga, kasbga bo`lgan qiziqish orib boradi.
Eksеrimеntal darslarini o`tishi.
O`quv jarayonini jonlashtirish hamda o`quvchilarning fizika, kimyo, biologiya darslarida mustaqil ish olib borishini ta’minlashda tajribaviy dars o`tish mеtodi yaxshi natija bеrishi bilan birga ularning tеxnik ijodkorligini oshirishga yordam bеradi. O`quvchilar amallarning asosiy jarayonlarini o`z ko`zilari bilan ko`radilar. Hosil bo`lgan natijalarni mustaqil tahlil qilib, tеgishli xulosa chiqaradilar. Fizika, kimyo va biologiya fanlaridan o`tkazilgan laboratoriya ishlari o`quvchilarga hodisalarni chuqurroq tеkshirishga va o`rganishga, uning zamonaviy asboblar, o`lchash natijalariga matеmatik ishlov bеrish mеtodlari bilan tanishishga, ijodiy izlanish ko`nikmalari olishga imkon bеradi.Ekspеrimеntal dars o`tishdan maqsad nazariy bilimni mustahkamlash va chuqurlashtirish hamda asboblar bilan amaliy ishlash, olingan natijalarni hisoblash, ularni tadbiq qilish ko`nikmalarini oshirishdir.
Bahs-munozara darsi.
Mazkur usulda o`quvchilarga bir kun oldin mavzu bеriladi. O`quvchilar mavzuni o`qib, savollarga javob topib, guruhlarda o`sha savollarga javoblar bahs-munozara asosida olib boriladi. Yoki biror masala sinf taxtasida ishlanadi va uning II, III variantlari bor bo`lsa bahs-munozara tarzida ishlanadi. Bunda o`quvchilarning faolligi oshadi, o`zini erkin tutadi.
Har xil yozma ishlar.
O`quvchilarning bilim darajasi, tafakkuri yuzasidan har xil yozma ish olinadi. Yozma ishlar 5-10, 10-15, 15-20 va hokazo, ya’ni 45 minut davom etadi. Ba’zida ijodiy yozma ishlar olinib, o`quvchining ijod qilish faoliyati o`rganiladi.
Integrativ (fanlararo bog`lanish) darslar
Hozirgi zamon tabiiy fanlar ichida fizika, kimo, biologiya, matematika, geografiya fanlari qisman bir-biriga bog`langan, yaъni integratsiyalangan. Bu darslar o`quvchi tafakkurini rivojlantiradi, solishtirish, turli faktlarni tahlil qilish, xulosa va yakunlar chiqarish kabi fikrlash qobiliyatlarini shakllantirishga, mustaqil faoliyatlarida esa muammolarni hal qilishga ijodiy yondoshishga yordam beradi.

Bundan tashqari, bu hol o`quvchilarning ko`pgina tushuncha taъriflarini yodlay olishlarinigina taqozo qilmay, balki tushunchalar tizimini o`zlashtirishni talab qiladi.


Respublikamiz o`quvchilarining deyarli 60-70 foizi qishloqlarda yashaydi. Shuni hisobga olgan holda fizika va boshqa fanlar qishloq xo`jalik texnikasi bilan bog`lab o`tilsa o`quvchilar bilimining o`sishiga yordam beradi.
Quyida fanlararo bog`lanishga misol keltirilgan. Fizika va kimo, fizika va biologiya, fizika va matematika, fizika va mehnat, fizika va astronomiya, fizika va tibbiyot, fizika va texnika, fizika va qishloq xo`jalik, fizika va geografiya.
III. Innovatsion usullar
Innovatsiya-lotincha so`z bo`lib, “yangilik kiritaman, tatbiq etaman, o`zgartiraman” degan maъnoni bildirib, u quyidagi usullardan iborat.

  1. Modellashtirish (trenirovka).

  2. Namoyish qilish

  3. Kichik guruhlarda bo`lish

  4. Aqliy hujum

  5. Tanqidiy tafakkur

  6. Debatlar

  7. Nuqtai nazaring bo`lsin

  8. Har kim har kimga o`rgatadi

  9. Rolli o`yinlar

  10. Muayan holatni (vaziyatni) o`rganish

  11. Modifikatsiyalangan ma’ruza

  12. O`yinlar

  13. Bingo

  14. Axborot texnologiyalari (komputer) yordamida.

O`qitishning innovatsion usullaridan foydalana bilish va amalga oshirish
O`qituvchi quyidagilarni bilishi lozim:

  • innovatsion texnologiya tushunchasi, uning mazmun-mohiyati;

  • taъlim maqsadini amalga oshirishda innovatsion texnologiyalarning o`rni va roli;

  • fanlar bo`yicha innovatsion texnologiyalarni qo`llash prinsiplari;

  • taъlimiy va ishchanlik o`yinlari;

  • muammoli rivojlantiruvchi taъlim metodlari;

  • o`quvchilarning mustaqil faoliyatlarini tashkil qilish va taъminlash yo`llari;

  • o`quvchilarning mustaqil ishlash mahoratini oshirish usullari;

  • ko`rgazmali o`qitish usullari;

  • imitatsiya o`quv-mashg`ulotlari;

  • taъlim-tarbiyani faollashtiruvchi usullar.

Innovatsion usul turlari:
Modellashtirish (trenirovka-mashq qilish)
O`qitishning bu usuli real hayotni qayta tiklash uchun ishlab chiqilgan moslama, asbob yoki vaziyatni o`z ichiga oladi.
Qo`llanilishi:
-turli vaziyatlardakerak bo`ladigan ko`nikmalar hosil qilishda;
-oddiy, murakkab mexanik va elektr asboblar yasashda, operativ ko`nikmalar va qaror qabul qilishni amalga oshirishda;
-xavfli va kechiktirib bo`lmaydigan vaziyatda boshqarish ko`nikmalarini mustahkamlashda;
— real hayotiy vaziyatlarda ilgari o`rganilgan prinsiplarni qo`llashda.
Afzalligi:
-o`quvchilar faolligini taъminlaydi;
-eslab qolishni kuchaytiradi.
Namoyish qilish
Demonstratsiya-“ko`rsataman, isbotlayman” degan maъnoni anglatadi.
Bu usulda o`qituvchi topshiriqni bajarish tartibini o`quvchilarga ko`rsatadi. Shundan so`ng o`quvchilarga topshiriqni mustaqil bajarish imkoniyati berilishi kerak.
Qo`llanilishi:
-topshiriqni bajarilish tartibini ko`rsatishda;
-muammolarni hal qilish va analitik mohirlikka o`rgatishda;
-texnika xavfsizligini o`rgatishda;
-texnik vositalar va asboblar bilan ishlashni o`rgatishda.
Afzalligi:
-o`quvchi o`z ko`zi bilan ko`ra olishi;
-tushunish va eslab qolishga yordam bera olishi;
-qiziqishni oshirishi;
-o`qitishning juda faol shakli ekanligi.
III. Rolli o`yinlar
O`quvchilar bu usulda “real hayot” holatlarini qayta jonlantiradilar. Ularga amaliy ish faoliyatlarida qo`llash mumkin bo`lgan yangi turdagi faoliyatlarni sinab ko`rish va tekshirish imkonini beradi.
Qo`llanilishi:
-yangi turdagi faoliyatni sinash imkonini ko`rsatadi;
-o`quvchilarni nazariy amaliyotda qo`llashga o`rgatishda;
-o`quvchilar faolligini oshirishda.
Afzalligi:
-“real hayot”ning qayta tiklanishi;
-o`quvchilarni mavzuga chuqurroq jalb qilinishi;
-o`quvchilarga muammoga boshqacha yondoshuv imkonini berishi.
Guruh munozarasi
O`qitishning mazkur usuli o`quvchilarning o`zaro muloqot va fikr almashuviga asoslangan. Bunda guruhda tahlil qilish, baholash va tekshirish asosida muayan mavzu yoki savollar ishlab chiqiladi.
Qo`llanilishi:
-qiziqishni kuchaytirish va o`ylash, fikr yuritishga chorlashda;
-maъruza, o`qish va boshqa usullarni mustahkamlashda;
-mashg`ulot mazmunining asosiy qismini ishlab chiqishda;
-muammoning ko`zda tutilgan qarorini ishlab chiqishda;
-yakun yasash yoki tekshirishni amalga oshirishda;
-mavzu tushunarliligini baholashda;
-o`quvchilarni kelgusi darsga tayorlashda.
Afzalligi:
-o`quvchilarda qiziqishni orttiradi va darsga jalb qilinishni kuchaytiradi;
-o`quvchilar fikr va tajriba almashish imkoniyatigi ega bo`ladilar.
Modifikatsiyalangan-shakli o`zgartirilgan ma’ruza
Bu o`qitish usulida o`qituvchi mavzu mazmunini og`zaki bayon qiladi, formulalar chiqarishda o`quvchilar bilan muloqot olib boradi. Ammo, anъanaviy maъruzadan farqi o`qituvchi va o`quvchi orasida muloqot borligidadir.
Qo`llanilishi:
-o`quvchilarga umumiy axborot berish uchun;
-fanga kirish va asosiy materiallarni berish uchun;
-qaysidir turdagi faoliyatni boshlashdan oldin, namoyish qilish, rolli o`yin va boshqa turdagi usullarni qo`llashda;
-ta’rif, qoida formulalarni masala yoki laboratoriya ishlarida qo`llashni namoyish qilishda.
Afzalligi;
-tezkorlik bilan amalga oshirilishi;
-darsga kerak bo`lgan ko`rgazmali qurollar, ko`rsatma materiallarning tayorlanishi;
-katta guruhlarda samaradorligi;
-kam resuruslar talab qilishi;
-boshqa usullar bilan birgalikda qo`llash mumkinligi;
-guruhni birgalikda ushlash imkonini berishi.
Muayan holatni (vaziyatni) o`rganish
Bu o`qitish usuli real hayotdagi vaziyatni batafsil muhokama qilishdan iborat. U usul kichik guruhlarda o`tkazilib, o`qish, o`rganish, tahlil qilish, muhokama va erkin fikr almashish hamda qaror qabul qilish va bu qarorni boshqalarga yetkazishni taqoza qiladi.
Qo`llanilishi:
-dars mazmunini har tomonlama o`ylab so`zlashga o`rgatishda;
-muammoni hal qilish qobiliyati, tanqidiy fikrlash va fikr yuritishni shakllantirishda;
-boshqaruv tamoyillarini namoyon qilishda.
Afzalligi:
-o`quvchilarning faolligi va jalb qilinishini mustahkamlaydi;
-taъlim olish tugagandan so`ng taqozo qilinadigan ijroni modellashtirishga yordam beradi;
-o`qitishni kuzatish mumkinligi.
VII. Tanqidiy tafakkur
Tanqidiy tafakkur uslubi o`qituvchi qo`ygan masala yoki muammoga o`quvchi o`z fikrini bayon qilish, o`zgalar fikrini tanqidiy qayta idrok etish, o`z nuqtai nazarini asoslab berish va saqlab qolish orqali yechish yoki hal etish imkoniyatiga ega bo`lishiga asoslangandir.
Qo`llanilishi:
-o`quvchi o`z nuqtai nazarini shakllantirishga yo`naltirilgan holatlarda;
-o`quvchiga o`z nuqtai nazari, fikrini ishlab chiqish uchun imkoniyat va fursat berilishida;
-o`qituvchi o`quvchilar bilan birgalikda turli nuqtai nazariyalarni muhokama qilish jarayonida.
Afzalligi:
-o`quvchi o`z fikrini asoslay olishi;
-taъlim oluvchilarga erkin so`zlash imkoniyati yaratilishi;
-barcha fikrlar erkin tahlil qilinishi.
VIII. Aqliy hujum
Aqliy hujum o`qituvchi qo`ygan savol yoki muammo yuzasidan har bir o`quvchi o`z fikrini bayon etishga imkon beruvchi o`quv uslubidir. Uslub mohiyati «Bir kalla yaxshi, yigirma beshtasi undan yaxshi» prinsipi bo`yicha o`qituvchi tomonidan belgilangan muammo yoki savol yuzasidan ehtimol tutiladigan hamma fikrlarvariantini bir yerga jamlay olishda bo`lib, istisno tariqasida taъlim oluvchilarning barcha fikrlari, jumladan, aytarli to`g`ri bo`lmaganlari ham inobatga olinadi. Bayon etilgan fikrlar keyingi tahlilda o`quvchilarning qo`yilgan savol yoki muammoni to`g`ri tushunishlariga imkon beradi.
Qo`llanilishi:
-savol, topshiriq yoki muammoni hal qilishda fikrlarni erkin aytishda;
-muammoni hal qilish qobiliyatini oshirishda;
-o`quvchilarning faolligini oshirishda;
-fanga kirish va asosiy mavzu mazmunini bilib olishda.
Afzalligi:
-aytilgan fikrlar tanqid va muhokama qilinmasligi yoki baholanmasligi;
-o`quvchilarni mazmunning ilmiyligiga chukurroq jalb qilinishi;
-belgilangan vaqt doirasida barcha xohlovchilarga o`z fikrlarini bayon etish imkoniyatining berilishi.
Har kim har kimga o`rgatadi
«Har kim har kimga o`rgatadi» uslubi o`quvchilarni o`rgatuvchiga aylanishi, ma’lum bilimlarni o`zlashtirgach, o`rtoqlari bilan baham ko`rish imkonini beruvchi o`qitish uslubidir. Ushbu uslubning maqsadi o`quvchilarga o`qitish jarayonida zarur bo`lgan axborot maksimumini berish, ayni paytda o`quvchida axborot olish va berishga qiziqish uyg`otishdir. Shuningdek, axborot hajmini olgan o`quvchi maъlum vaqt davomida uni iloji boricha ko`proq o`rtoqlariga yetkazadi.
Qo`llanilishi:
-o`quvchilarda axborot olish va berishga qiziqishni uyg`otishi;
-axborotni diqqat bilan eshitish va eslab qolishni taъminlashi;
-sherigining axborotini tinglab, boshqa sherik axtarish uchun.
Afzalligi:
-o`z fikrini lo`nda bayon etishi;
-tinglash va eslab qolish darajasini rivojlantirishi;
-fanga yoki mavzuga bo`lgan qiziqishini uyg`otishi.
Debatlar (tortishuvlar)
Debatlar o`z nuqtai nazarini asoslashda sinfdagi barcha o`quvchilarning (yoki asosiy qismining) bahslashuvda faol ishtirok etishini taъminlovchi o`qitish uslubidir. Bu uslubdan foydalanish tanqidiy tafakkurni rivojlantiradi. O`quvchi o`z nuqtai nazarini rad etishi kerak. Bahs haqiqatni yuzaga keltirgani bois o`qituvchi sinfni ikki guruhga bo`lgan holda munozarani atayin avj oldiradi (guruhlarga bir-biriga zid nuqtai nazarlarni aytadi, bahsli topshiriqlar beradi). Bu usul yozma holda olib borilsa, yozma debatlar bo`ladi.
Qo`llanilishi:
-bahsda o`quvchilarning faol ishtiroki ta’minlanganda;
-muammoni hal qilishda mohirlikka o`rgatishda;
-fikrni aniq va qisqa ifodalashga imkon berilganda.;
Afzalligi:
-o`quvchilarni bahslashishga o`rgatishi;
-munozara madaniyatini shakllantirishi;
-asoslab berish malakasini oshirishi.
2018 yilning oktyabr oyida Xalq ta’limi vazirligi hamda "KUNDALIK" kompaniyasi maktabda elektron jurnal va kundaliklarni joriy etish bo‘yicha loyihani amalga oshirishi to‘g‘risida xabar berilgan edi. Mazkur tashabbus ta’lim jarayoniga AKTni joriy etish bo‘yicha kelib tushgan arizalarni o‘rganish natijasida Xalq ta’limi vazirligi tomonidan ma’qullangan. Endilikda “KUNDALIK” kompaniyasi barcha xarajatlarni o‘z zimmasiga olgan holda mazkur tizimni joriy etish, faoliyatini ta’minlash va rivojlantirish ishlarini olib bordi.
Tizim onlayn tarzda o‘qituvchilarni darslarini rejalashtirish, dars jadvallarini tuzish, o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasi va davomatini elektron jurnal va kundaliklarda qayd etib borish, shuningdek, ta’lim boshqaruv organlari va muassasalarga statistik hisobotlarni shakllantirish uchun xizmat qiladi.
“KUNDALIK” tizimi o‘quvchilar va ularning ota-onalariga 24 soat davomida baholar va uy vazifalari haqidagi ma’lumotlarni kuzatib borish imkonini beradi. Shu bilan birga, ular himoyalangan ijtimoiy tarmoq orqali muloqot qilishlari hamda onlayn kutubxona va ta’limga oid media resurslardan foydalanishlari mumkin.
ELEKTRON JURNAL TIZIMINING AFZALLIKLARI BILAN BIRGA KAMCHILIKLARI HAM BOR
Bir narsa men quvontiradi ushbu tizim maktablar aro raqobatga sabab bo’lmoqda. Nega deganda, har hafta yangi statistika chiqariladi va har bir maktab o’tgan haftada yaxshi yoki yomon faoliyat olib borganini hamma bilib oladi. Buning natijasida o’z- o’zidan maktablar orasida raqobat shakllanadi.
Hammamizga ma’lumki, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tamonidan yurtimizdagi barcha umumta’lim maktablar uchun «Kundalik.com» tizimi joriy etildi.
Kundalik – oʻqituvchilar, oʻquvchilar va ota-onalar uchun raqamli taʼlim platformasidir. Ushbu tizim har bir o’qituvchining qulayligini o’ylagan holatda qulay usulda yaratilgan bo’lib, bunda tizim onlayn tarzda o‘qituvchilarni darslarini rejalashtirish, dars jadvallarini tuzish, o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasi va davomatini elektron jurnalda qayd etib borish, baholash va uy vazifalarini tekshirish, maxsus vositalardan foydalangan holda ota-onalar bilan onlayn aloqani oʻrnatish, maktabdagi muhim voqealar, oʻquvchilarning yutuqlari haqida maʼlumot berish kabi ishlarni bajarishlari mumkin. Shuningdek, ta’lim boshqaruv organlari va muassasalarga avtomatik tarzda statistik hisobotlarni shakllantirish uchun juda qulay tizim hisoblanadi.
Electron jurnal ta’lim soxasiga kirib kelishidan asosiy sabab, awal har bir o’qituvchining qo’l mehnatining hajmi anchaginani tashkil etar edi. Mana shunaqa qog’ozbozliklarni oldini olish maqsadida ham mamlakatimizning ta’lim soxasiga electron shakldagi jurnal kirib kelishiga bir turtki bo’ldi. Tizim oʻqituvchilarni qogʻoz ishlari, koʻplab hisobotlarni qoʻlda toʻldirish kabilardan xalos qildi va o’qituvchining vaqtni tejashga va oʻquvchilarga koʻproq eʼtibor qilishga yordam bermoqda.
Kundalik tizimida muloqot xavfsizligi ta’minlangan
Kundalik oʻquvchilar va ularning ota-onalari uchun baholar va uy vazifalarini kecha-yu kunduz koʻrish imkoniyati ya’ni awal o’quvchi qaysi fandan nima vazifa berilganini esla olmay qiynalgan bo’lsa, hozirda bu muammo kundalikda bartaraf etilgan sababi o’quvchi xoxlagan vaqtida kundalik.com tizimiga o’z login va paroli yordamida kirib uy vazifasini ko’rish imkoniyati mavjud. Shu bilan bir qatorda samarali aloqa uchun xavfsiz tarmoq hisoblanadi ya’ni o’quvchi dars vaqtida mavzuni tushunmay qolgan va sinfdoshlaridan tortinib mavzuga doir savollari bilani ustoziga murojaat qila olmagan bo’lsa, o’zining savollarini o’qituvchiga tizim orqali bemalol yuborish imkoniyatini beradi va ushbu muloqotning xavfsizligi ta’minlangan bo’lib, begona shaxslarga ko’rinmaydi. Shu bilan bir qatorda asosiy qulayligi va xavfsizligi shundaki, har bir o’quvchi o’z baxosini faqatgina o’zi va unga biriktirilgan shaxs (ota-onasi yoki boshqa bir qarindoshi) ko’rish huquqiga ega bo’ladi.
Ota-onalar uchun taʼlim platformasida bolaning maktab hayoti haqida batafsil maʼlumotlar mavjud. Unda baholar va uy vazifalarini koʻrish, bolalar darslarga qanday borayotganligini bilib olish, oʻqituvchilar, maktab direktori va boshqa ota-onalar bilan oʻylantirgan mavzularni muhokama qilish mumkin. Ayni paytda ota-onalar uydan chiqishlari yoki ishdan chalgʻishlariga hojat yoʻq. Shunday qilib, ular oʻz farzandlarining oʻqish jarayonlarini yanada diqqat bilan kuzatib boradi va unda faol ishtirok etadi.
Kundalik tizimi har bir fan o’qituvchisidan juda kuchli ma’sulyatni talab qiladi, sababi o’qituvchi o’ziga biriktirilgan sinflariga o’z vaqtida uy vazifa bermasa yokida darsda javob bergan o’quvchilarni o’z vaqtida baxolab bormasa bu uning ko’rsatkich foizi pasayishiga olib keladi va bu o’zidan-o’zi maktabning ham ko’rsatkichi pasayishiga sabab bo’ladi. Bundan bilishimiz mumkinki, o’qituvchilarimizdan kuchli mas`ulyat va e’tiborni talab qiladi. Shu bilan bir qatorda eng muhim jihatlaridan biri, fan o’qituvchisi qo`ygan bahoni sinf rahbari o’zgartira olmaydi. Qog’oz jurnalda esa biz ba’zi hollarda shu muammolarga duch kelar edik. Elektron jurnal tufayli bu muammo ham o’z yechimini topdi.Shu bilan bir qatorda o’quvchilardan ham katta mas`ulyatni talab qiladi ya’ni har bir o’quvchi berilgan vazifalarni o’z vaqti tayyorlashi kerak bo’ladi.

Ro'yxatdan o'tish uchun, eng avvalo, ota-onalar va o'quvchilar ta'lim tashkilotidagi ma'lumotlarni to'ldirish bo'yicha mas'ul bo'lgan xodimdan foydalanuvchi Login va vaqtinchalik parolni olishlari zarur. So'ngra tizimga https://kundalik.com havolasi orqali kiriladi. Maktab ma'muriyati tomonidan berilgan foydalanuvchi nomi va parol orqali tizimga kirish mumkin bo'ladi. Keyingi qadam ro'yxatdan o'tish sahifasidagi "shaxsiy ma'lumotlar" yorlig'iga kiritilgan ma'lumotlarni tekshirib bo'lgach, "keyingi" tugmasi bosishdir. Yakuniy qadamda talablarga javob beradigan yangi parol tanlash kerak bo'ladi.

Profil "Sozlamalar"iga o'ting (avatarning o'ng tomonida ism familiyani bosing va "Sozlamalar" bandini tanlang);




  • Profil "Sozlamalar"ida "Login va parol" yorlig'ini bosing;

-mavjud parolning to'g'risida "o'zgartirish" so'zini tanlang;



- yangi parolni kiriting va joriy parolni kiritish orqali uning o'zgarishini tasdiqlang;


  • "Saqlash" tugmasini bosing.

Saytning asosiy sahifasidagi "ulanish" tugmasini bosgandan so'ng ochilgan shaklda loyihadagi "uqituvchi, xodim" rolini ko'rsating va "keyingi" tugmasini bosing. "Ta'lim tashkilotlarini qidirish" bo'limida sizning tashkilotingiz joylashga


tuman yoki shaxarning nomini kiritishingiz kerak bo'ladi. Aholi punktini tanlaganingizdan so'ng, ushbu tuman bo'yicha tizimda ro'yxatdan o'tgan ta'lim tashkilotlari orasidan o'zingizning ta'lim muassasangizni belgilang. Arizani yuborganingizdan so'ng, yordam ko'rsatish xizmatidan xat kutushingiz lozim. Ilova maqullangandan so'ng ro'yxatdan o'tish uchun sizga Login va parol yuboriladi. Olingan ma'lumotlar yordamida faollashtirish va sozlash ustasining barcha bosqichlaridan o'ting. Agar tashkilot joylashgan aholi punkti tizimda bo'lmasa, u holda ariza to'ldirishda eng yaqin aholi punktini tanlang va izohlarda tashkilot joylashgan manzlini to'liq ko'rsating.
O'quv jarayonini kuzatib borish uchun ekranning yuqori qismidagi ko'k navigasiya panelidagi
O'quvlar uchun – "ta'lim" bo'limini tanlash kerak. Ota-onalar uchun "bolalar" bo'limini tanlash kerak bo'ladi. Baholarni ko'rish quyidagi bo'limlarda mavjud:

"Ta'lim" / "kundalik" (o'quvchi profili orqali); "Bolalar" / "kundalik" (ota-ona profili orqali).


Uy vazifalari quyidagi bo'limda mavjud:

"Ta'lim" / "uy vazifasi" (o'quvchi profili orqali); "Bolalar" / "uy vazifasi" (ota-ona profili orqali).


Uy vazifasini ko'rish uchun quyidagilarni tanlashingiz kerak:



Download 215.74 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling