O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti individual loyiha Mavzu: “Suv sathini boshqarish tizimi” Topshirdi


Download 480.29 Kb.
bet1/8
Sana03.08.2022
Hajmi480.29 Kb.
#790189
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
individual loyiha 1
chiziqli algebra elementlari va analitik geometriya, 6-10-testlar, 6-10-testlar, 1-topshiriq, 2-topshiriq javobi, 1- topshiriq, Mavzu №7, kompyuterlarning texnik taminoti, matematika toplam, Diskret matematika amaliy, biologiyadan amaliy mashgulotlarni tashkil etish va wtkazish metodikasi, Chiqindi-turlari-va-ularni-sinflarga-bolinish, Chiqindi-turlari-va-ularni-sinflarga-bolinish, qoraqalpoq dostonlarining goyaviy-badiiy xususiyatlari, qoraqalpoq dostonlarining goyaviy-badiiy xususiyatlari


O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI


Individual loyiha
Mavzu: “Suv sathini boshqarish tizimi”


Topshirdi: 833-19 guruh Abdumo'minov sh
Qabul qildi: Fayzullaeva Barno

Toshkent 2022


















































































MUNDARIJA
Kirish...........................................................................................................3




1. Nazariy qism...........................................................................................4




1.1.Suv resurslarini boshqarish tushunchasi.................................................5
1.2.Boshqarish nazariyasidagi asosiy tushunchalar.....................................11




1.3.Suv resurslaridan mukammal foydalanish va muhofaza qilish..............16




2.1 Suv sathini boshqarish.Suv sifatinining afzalliklari .....................22




2.Amaliy qism va ardiuno .........................................................................28
2.2.Drenaj gidrologiyasi va suv sifati...........................................................32
2.3.Operatsion jihatlari..................................................................................31
2.4 Monitoring talablar..................................................................................32




XULOSA......................................................................................................35




ADABIYOTLAR.........................................................................................36





KIRISH
Nazariy jihatdan qaralganda suv resurslari tuganmasdir, chunki ularning umumiy miqdori (sifatini e‘tiborga olmaganda) mavjud talablarga nisbatan ancha katta hamda chuchuk suvlar resurslari suvning tabiatdagi aylanma harakati jarayonida tiklanib, yangilanib turadi. Ammo suvni ist‘emol qilish shunday jadal sur‘atlar bilan o’smoqdaki, insoniyat bugungi suv resurslari taqchilligi va ularning sifatini yomonlashib borishi sharoitida, o’zining kelajakdagi suvga bo’ladigan extiyojlarni qanday ta‘minlash kyerakligi haqidagi chuqur o’yga tolmoqda. Jahonning ko’plab mamlakatlari va mintaqalarida yildan-yilga suv resurslari takchilligi kuchayib borayotgani sezilmokda. Suv xo’jaligining asosiy vazifasi- xalq xo’jaligining barcha tarmoq va sohalarining, shuningdek, atrof muhitning talablaridan kelib chiqqan holda ularni zaruriy mikdordagi va sifatdagi suv bilan ta‘minlash, shuningdek suv bilan bog’liq salbiy oqibatlarni oldini olishni o’z ichiga oladi. Suv resurslaridan okilona foydalanish va ularni muhofaza qilishni boshqarish turli mexanizmlar yordamida amlaga oshirilib, jumladan uni iqtisodiy mexanizmlar bilan boshqarish vazifalari o’z ichiga quyidagilarni oladi: - suv resurslaridan okilona foydalanish va ularni muhofaza qilish bo’yicha asoslangan tadbirlarni rejalashtirish va zaruriy mablag’ bilan ta‘minlash; - suvdan foydalanish limitlarini belgilash; - suvdan foydalanganlik va suv iste‘moli uchun to’lov me‘yorlarini belgilash; - suv ob‘ektlariga ifloslantiruvchi moddalarni chiqarganlik uchun cheklov va to’lov me‘yorlarini belgilash; - kam chiqindi ajratuvchi va chiqindisiz ishlaydigan texnologiyalarni, suvdan oqilona foydalanish va uning tejamkorligi sohasida yuqori samara beradigan boshqa tadbirlarni qo’llaganligi uchun soliq, kredit va boshqa yo’nalishlarda imtiyozlar berish; - suv qonunchiligi talablarini buzilishi sababli suv ob‘ektlari va inson salomatligiga etkazilgan zararlarni qoplash va boshqalar. Suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirishning asosiy yo’nalishi, suv xo’jaligi majmuasi qatnashchilari, ya‘ni xalq xo’jaligi sohalarida samarasiz suv iste‘moli miqdorini qisqartirishga yo’naltirilgan bo’lib, ayniksa bu toza suv iste‘moliga tegishlidir. Mazkur masalada ikkinchi yo’nalish – suvdan foydalanishning barcha bosqichlarida katta mikdordagi suv yo’qotilishlariga barham berishdan iboratdir. Bugungi kunda suv yo’qotilishi holati suv xo’jaligi majmuasining barcha qatnashchilari tizimlarida xam uchraydi. Jumladan kommunal ro’zg’or xo’jaligida vodoprovod tizimlarining ayrim qoniqarsiz xolatlari, suv o’lchagichlarning yo’qligi yoki to’liq ishlatilmasligi va boshqa sabablar tufayli yuzaga kelayotgan suv yo’qotishlarini misol qilish mumkin. Bu esa boshqa salbiy oqibatlar bilan bir qatorda aholini toza ichimlik suvi bilan ta‘minlash muammosini ham murakkablashtirmoqda. Suv resurslarini boshqarish zaruriyati quyidagi holatlar bilan belgilanadi: - mavjud suv resurslarining cheklanganligi va notekis tarqalganligi; - suvga bo’lgan talabning keskin ortib borishi; - suv resurslari mikdorining, ularning shakllanish sharoitlari va manbalariga boglik ravishda vakt davomida o’zgaruvchanligi va o’zgarish amplitudasining kattaligi; -tabiiy va antropogen omillar ta‘sirida suv resurslarining ifloslanishi va sho’rlanishining kuchayib borishi; -suv ob‘ektlarining tabiatga va xalq xo’jaligi ob‘ektlariga salbiy ta‘siri (suv toshqini, suv boshqarish va b.)



  1. NAZARIY QISM

Suv, tabiiy muxitning ajralmas qismi va insonning fiziologiik extiyojlarini qondirishning tengsiz manbasi, ya‘ni insonning yashashga bo’lgan xuquqining bir qismi bo’lishi bilan birga u - inson faoliyatining barcha turlari uchun zarur resursdir. Undan kommunal-maishiy maqsadlar, shaxar va qishloqlarni suv bilan ta‘minlash, energetika, sanoat, xom ashyo olish va qator boshqa maqsadlar uchun foydalaniladi. Suvdan shuningdek, transport, harakat va yog’och oqizish, sport musobaqalari, tibbiyot-sog’lomlashtirish va boshqa qator maqsadlar uchun ham foydalaniladi. Yuqorida aytib o’tilgan misollar suv resurslarini boshqarishning murakkabligini ko’rsatadi. Belgilangan jihatlarga nisbatan qabul qilingan har qanday qaror butun ijtimoiy soha miqyosida aks etadi. Suvga bo’lgan extiyoj aholi zichligi va bu suvni olish uchun talab etiladigan xarajatlarning miqdoriga bog’liq ravishda o’zgarib turadi. Suvga extiyoj suvga bo’lgan talabdan farq qiladi. Suvga bo’lgan talab belgilangan va o’zgarmaydi, va suvning mavjud mikdori va narxiga bog’liq emas. Masalan, o’simliklar uchun talab etilgan suv odatda o’simliklarning yashashi uchun zarur bo’lgan suv miqdoriga to’g’ridan-to’g’ri bog’liq. Suvga bo’lgan extiyojlar – xar qanday mamlakatda ustun bo’lgan xuquqiy tizim, instutsional cheklovlar, urf-odatlar va an‘analar, din, iqtisodiy va moliyaviy afzalliklari kabi qator ijtimoiy-iqtisodiy omillarga bog’liq. Iqlim - suvga bo’lgan extiyojga ta‘sir ko’rsatuvchi boshqa omil: arid zonalar gumid zonalarga nisbatan ko’proq suv talab etadi. Va nixoyat, suvga bo’lgan extiyojga suvning sifati ta‘sir ko’rsatadi. Tarkibida ko’p miqdorda tuz bo’lgan suvdan maishiy yoki qishloq xo’jaligi ehtiyojlari uchun foydalanilmaydi. Sug’orish maqsadlari uchun suvga bo’lgan extiyoj miqdoriga tuproqning zichligi, strukturasi, suv o’tkazuvchanligi, unumdorligi, minerallashuvi, drenaj va topografiyasi kabi xarakteristikalari ham o’z ta‘sirini o’tkazadi. Suv resurslari iqtisodiy taraqqiyot va ekologik barqarorlikka to’g’ridan-to’g’ri ta‘sir etadi.






    1. Download 480.29 Kb.

      Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling