O’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari Va kommunikatsiyalarini Rivojlantirish Vazirligi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti Fizika kafedrasi


Download 127.4 Kb.
Sana19.04.2022
Hajmi127.4 Kb.
#642994
Bog'liq
fizika2 1deadline
Информатика 10, Письменная работа по информатике 10, iqtisodiyot nazariyasi, iqtisodiyot nazariyasi, 6-sinf adabiyot dars ishlanma, 6-sinf adabiyot dars ishlanma, 1-MI, 1-MI, O`zbek tili qaysi tillar oilasiga mansub , Документ Microsoft Word, o-zbekiston-hududida-amal-qiluvchi-tarif-rejalari, Surunkali buyrak yetishmovchiligi, Mulkchilik kurs ishi, 1918-1939-yillarda AQSh, «Спрос и предложение»

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

FIZIKA KAFEDRASI

MAVZU: GARMONIK TEBRANISHLAR

DINAMIKASI

Guruh: PHY004

Bajardi: Isomitdinov J.

Tekshirdi: Muhammedaminova L.

Toshkent 2021


Reja:
1. Kirish.
2. Avogadro qonuni
3. Doimiy o’lchov
4. Konstantalar o’rtasidagi munosabatlar
5. Xulosa.
Kirish
Avogadro soni - 1 mol moddaning tarkibiy birliklari (atomlar, molekulalar, ionlar, elektronlar yoki boshqa zarralar) soniga teng bo'lgan fizik doimiy. 12 gramm (aniq) toza uglerod - 12 izotopidagi atomlar soni sifatida aniqlanadi. Odatda quyidagicha belgilanadi.

Avogadro qonuni


Atom nazariyasining rivojlanishida (1811) A. Avogadro bir xil gipotezani ilgari surdi, unga ko'ra bir xil haroratda va bosimda ideal gazlarning teng hajmidagi miqdordagi molekulalar bir xil bo'ladi. Keyinchalik bu faraz kinetik nazariyaning zaruriy natijasi ekanligi ko'rsatildi va endi u Avogadro qonuni sifatida tanilgan. Buni quyidagicha shakllantirish mumkin: har qanday gazning bir mol harorati va bosimi bir xil hajmni egallaydi, normal sharoitda, teng 22,41383 l. Bu qiymat gazning molyar hajmi deb nomlanadi.
Avogadroning o'zi ma'lum hajmdagi molekulalar sonini hisoblamagan, ammo u juda katta miqdor ekanligini tushungan. Berilgan hajmni egallagan molekulalar sonini topishga birinchi urinish 1865 yilda J. Loshmid tomonidan qilingan. Loshmidning hisob-kitoblariga ko'ra, havo uchun birlik hajmiga molekulalar soni 1,81 × 10^18 sm^(−3) bo'lib, bu haqiqiy qiymatdan taxminan 15 baravar kam. 8 yil o'tgach, Maksvell kub santimetrga yoki 1,9 × 10^19 sm^(-3) ga yaqin molekulalarni taxminan 19 million million million dollarga baholadi. Aslida, normal sharoitda 1 sm^(3) gaz 2,6675 × 10^19 molekuladan iborat. Ushbu qiymat Loshmid soni (yoki doimiysi) deb nomlangan. O'shandan beri Avogadro sonini aniqlashning ko'plab mustaqil usullari ishlab chiqilgan. Olingan qiymatlarning ajoyib kelishuvi molekulalarning haqiqiy mavjudligining ishonchli dalilidir.

Doimiy o’lchov


Avogadro sonini eng aniq o'lchash 2010 yilda amalga oshirildi. Buning uchun kremniy - 28 dan yasalgan ikkita shardan foydalanilgan. Sferalar Leybnits Kristallografiya institutida olingan va Avstraliya yuqori aniqlikdagi optika markazida shunday tekislanganki, ularning yuzasida chiqadigan novdalar balandligi 98 nm dan oshmaydi. Ularni ishlab chiqarish uchun Sankt-Peterburgdagi Markaziy muhandislik konstruktorlik byurosida olingan yuqori kremniy-28 bilan boyitilgan silikon tetrafloriddan Rossiya Fanlar akademiyasining Nijniy Novgorod Yuqori Soflik Kimyosi Institutida ajratib olingan yuqori aniqlikdagi kremniy - 28 ishlatilgan.
Bunday deyarli ideal narsalarga ega bo'lgan holda, to'pdagi kremniy atomlari sonini aniqlik bilan hisoblash va shu bilan Avogadro sonini aniqlash mumkin. Natijalarga ko'ra, bu 6.02214084 (18) × 10^23 yoki taqriban:

Doimiylarning o’zaro aloqasi


gaz molekulasining to’liq kinetik energiyasi uning erkinlik darajasiga va
absolyut temperaturasiga to’g’ri proporsionaldir. formulaga
asosan bir, ikki va uch atomli molekulalarning to’liq energiyasi ko’rinishida yoziladi.
* Boltsman doimiysi va Avogadro soni orqali Universal gaz doimiysi ifodalanadi: 
* Avogadro raqami orqali elementar elektr zaryadining mahsuloti orqali Faraday doimiysi ifodalanadi: F=e*NA

Xulosa

Xulosam so`ngida shuni takidlab o`tmoqchiman, Avogadro soni nechiga tengligini, birligini, qanday kelib chiqqanligi bilib oldim. Nima uchun bu doimiy son faqat gazlardagina o’rinli degan savol paydo bo’ladi. Chunki, kichik bosimlarda gazlarda molekulalar orasidagi masofa ularning o’lchamidan minglab marotaba katta. Shu kabi savollarimga javob topdim.

Foydalanilgan adabiyotlar:

  • 1. Buyuk Sovet Entsiklopediyasi.
  • 2. Remizov A.N. “Tibbiyot va biologik fizika” 2005.
  • 3. Bozorova S. “Fizika, optika, atom va yadro”. 2007.
  • 4. Sultonov E. “Fizika kursi” Fan va ta’lim 2007.
  • 5. www.kompy.info
  • 6. www.ziyo.net
  • 7. www.orbita.uz

Download 127.4 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling