O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona davlat universiteti fizika-matematika fakulteti


Tebranish konturining parametrlari


Download 0.66 Mb.
bet6/15
Sana11.11.2021
Hajmi0.66 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15
1.2. Tebranish konturining parametrlari

Ma’lumki ideal kontur uchun quyidagi munosabat o’rinli:



Agar bu tenglikka tokning amplitude qiymati ifodasi



ni qo’ysak, hosil bo’ladi. Agar burchak chastota bilan chiziqli chastota orasidagi bog’lanish 2π ga farq qilishini hisobga olsak, chiziqli chastota uchun quyidagi ifoda hosil bo’ladi:



(4)


-konturning xususiy chastotasi deyiladi.

Real konturda energiya yo’qoli mavjud bo’lgani uchun chastotasi xususiy chastotadan farq qiladi. Bu farqning kattaligi konturning so’nish koeffitsienti ( yoki so’nish darajasi) ga bog’liq. U tebranish amplitudasining so’nish tezligini ifodalovchi koeffitsientdir.

Chastotaning ifodasini quyidagicha o’zgartirib yozamiz:


Bunda -konturning to’lqin yoki xarakteristik qarshiligi deyiladi. U kondensatorga berilgan boshlang’ich zaryad miqdoridan qanday eng katta amplitudali tok hosil bo’lishini xarakterlaydi.

Demak va kattaliklar orasidagi munosabat real kontur chastotasining ideal kontur chastotasidan qanday farq qilishini xarakterlaydi. Agar bo’lsa, bu farqni hisobga olmaslik mumkin: . Lekin ko’pincha aktiv qarshilikning ta’sirini hisobga olmaslik mumkin emas. Unda chastota quyidagi taqribiylashtirilgan formuladan aniqlanadi:

(4a)

Konturning xususiy chastotasini bilgan holda tebranishlar davrini aniqlash mumkin. Masalan ideal kontur uchun u Tomson formulasi orqali ifodalanadi:

(4b)

Bitta davr davomida tebranish amplitudasining nisbiy o’zgarishini xarakterlovchi kattalik konturning logarifmik so’nish koeffitsienti deb ataladi:

Agar 3-rasmdan

va


ni aniqlab, t2=t1+T ekanini hisobga olsak, logarifmik so’nish koeffitsienti:

(4)


bo’ladi.


3-rasm. Real konturdagi

davriy tebranishlar


Logarifmik so’nish koeffitsientidan π marta kichik miqdor konturning so’nish dekrementi deyiladi:

(5)

U konturda to’plangan to’liq energiyaning bitta tebranish davrida yo’qoladigan o’rtacha miqdorini xarakterlaydi:

(5a)

So’nish dekrementi d ga teskari miqdor konturning sifati yoki aslligi deb ataladi:



(6)

Demak konturda energiya yo’qolishi qancha kam bo’lsa, uning aslligi va kondensatorda to’plangan zaryadning berilgan berilgan qiymatida tebranish amplitudasi shuncha katta bo’ladi.


Download 0.66 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling