O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik instituti


Download 8.29 Kb.
Pdf ko'rish
bet32/39
Sana17.02.2017
Hajmi8.29 Kb.
1   ...   28   29   30   31   32   33   34   35   ...   39

xalqaro iqtisodiy integratsiya va uning 
turlari bilan tanishtirish
- jahondagi asosiy integratsion 
guruhlarni tahlil qilish
- Uzbekistonning jahon hamjamiyatiga 
kirib borishi va tashqi iqtisodiy 
faoliyatning asosiy yo`nalishlari 
tavsiflab berish. . 
O`quv faoliyatining natijalari: 
Talaba: 
- xalqaro iqtisodiy integratsiyaga ta‘rif berish va 
turlarini ayta oladi; 
- mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishi darajasi 
bo`yicha tabaqalanish mezonlarini tavsiflash; 
- O`zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib 
borishi 
yo`larini sanab beradi. 
O„qitish uslubi va texnikasi 
Binar ma‘ruza, aqliy hujum, insert 
O„qitish vositalari 
Ma‘ruza matni, dokladlar, prezentatsiya. 
O„qitish shakli  
Frontal, jamoada ishlash 
O„qitish shart-sharoiti  
Namunadagi auditoriya  

 
 
212 
 
baholashni tashkil qiladi. Guruhlar taqdimoti 
bo`yicha umumlashtiruvchi xulosa beradi. 
2.3. Guruhlarda ishlashda faol ishtirok 
etmagan talabalarga test topshirig`ini beradi 
(3-ilova). 
o`zaro baholaydilar. 
2.4. Test yechadi va 
o`qituvchiga topshiradi. 
3-
bosqich. 
YAkuni

(10 
min.) 
3.1. O`quv faoliyatini yakunlaydi. Talabalar 
e‘tiborini erishilgan natijalarga, asosiy jihatlarga 
qaratadi. Faol ishtirok etgan talabalarni 
rag`batlantiradi. 3.2. Mustaqil ta‘lim uchun topshiri 
beradi: yangi mavzuni insert usulida o`qib kelish 
3.1. Tinglaydi, 
aniqlashtiradi. 
Mustaqil ish uchun 
vazifalarni yozib oladilar 
1-ilova.  
O`quv materiallari. 
MA‟RUZA BILAN SO`ZGA ChIQISh 
Ilmiy axborot bilan so`zga chiqish jarayonining tuzilishi 
Maqsad qo`yish 
 
YAngi ilmiy xabar haqida ma‟lumot berish; 
hodisalar sababini tushuntirish yoki 
oqibatlari muhokama etish 
Asosiy fikrlar, qoidalarni 
shakllantirish 
 
Matnni yozish 
Gapirish 
 
Monolog tarzda gapirish 
qoidalarini bajarish 
2-ilova. 
Taqdimot qoidasi 
• chiqish reglamentiga rioya qilish 
• chiqish navbatiga rioya qilish 
• guruh a‟zolari o`rtasida vazifalarni aniq taqsimlash va ular xatti-harakatida kelishuvga 
erishish 
• ma‟lumotlar grafik ko`rinishida (sxema, jadval, grafik) taqdim etilishi lozim bo`ladi; 
• har qanday grafik ko`rinishidagi ma‟lumot sharhlanishi talab etiladi. 
3-ilova. 
Ma‟ruzalar yuzasidan savollar. 
1.
 
Jahon xo`jaligining milliy iqtisodiyotga ta‘siri qanday? 
2.
 
Jahon hamjamiyati mamlakatlari turkumlash qanday mezonlarga asoslanadi? 
3.
 
Iqtisodiy xayotning baynalminallashuvi jarayonining mohiyati nimadan iborat? 
4.
 
Globallashuv jarayoni nima? 
4-ilova. 
JAHON XO`JALIGI 
Jahon xo`jaligi (jahon iqtisodiyoti) – bu xalqaro mehnat taqsimotiga asoslangan, iqtisodiy 
munosabatlar bilan o`zaro bog`langan milliy xo`jaliklarning o`zaro yaxlitligi 
X
alqaro mehnat taqsimoti – boshqa mamlakatlarga nisbatan ba‘zi afzal sharoitlarga ega 
bo`lgan mamlakatlarni ma‘lum turdagi tovarlarni ishlab chiqarishga ixtisoslashishi 
 
5-ilova. 
Mustaqil ish uchun topshiriq. 
1. Xalqaro tashkilotlar to`g`risida ma‘lumotlar yig`ish va keyingi darsga taqdim qilish. 

 
 
213 
 
 
Seminar mashgulotining texnologik kartasi  
Bosqichlar, 
vaqti 
Faoliyat mazmuni 
O„qituvchi 
talaba 
1-bosqich. 
Kirish  
(10 min.) 
 
1.1. Mavzuni, maqsadi rejadagi o`quv 
natijalarini e‘lon qiladi ularning ahamiyatini va 
dolzarbligini asoslaydi. 
1.2. Savollar bo`yicha talabalar bilimini 
faollashtiradi. 
Blits-so`rov o`tkazadi. 
1) Qanday integratsion birlashmalar 
mavjud? 
2) Iqtisodiy rivojlanish bo`yicha 
davlatlar qanday farqlanadi? 
1.1. Mavzuni eshitadi va 
yozadilar. 
 
1.2. 
Savollarga 
javob 
beradilar. 
 
 
 
 
 
2-bosqich. 
Asosiy 
2.1. Talabalarni uchta kichik guruhlarga bo`ladi va 
mavzu beradi: 1) ―integratsiya‖ tushunchasiga 
klaster tuzing. 2) mavzu bo`yicha iqtisodiy 
kategoriyalarni yozing. 
3) mavzu bo`yicha umumiy fikrni 
shakllantiring. Guruhlarda ish boshlanganligini 
e‘lon qiladi (1,2-ilova). Topshiriqni bajarish 
2.1. Eshitadilar, guruh 
sardori topshiriqlarni 
bajarilishini tashkil qiladi. 
Bajarilgan ishlar bo`yicha 
taqdimot tayyorlaydi. 
Prezentatsiyani taqdim 
etadi. Prezentatsiyaga 
16-Mavzu.  Jahon xo`jaligi va O`zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi    
Seminar  mashg`ulotining o`qitish tehnologiyasi . 
Vaqti: 2 soat  
Talabalar soni: 45-50 nafar 
O„quv 
mashg„ulotining shakli  
Insert, mutaxassis bilan o`tkaziladigan ma‘ruza 
Seminar 
mashg`ulotining rejasi 
1. Xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mohiyati, shakllari 
va ob‘ektiv asoslari. 
2. Jahondagi asosiy integratsion guruhlarning amal 
qilish xususiyatlari 
3. O`zbekistonning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi va 
tashqi iqtisodiy faoliyati 
4. Davlatlararo iqtisodiy integratsiyaning rivojlanishidagi shart-
sharoitlar. 
5. O`zbekiston tashqi iqtisodiy faoliyatining asosiy yo`nalishlari. 
O`quv mashg`ulotining maqsadi        xalqaro iqtisodiy integratsiya, uning shakllari va 
jahondagi asosiy integratsion guruhlar to`g`risida talabalar bilimini chuqurlashtirish. 
Pedagogik vazifalar: 
xalqaro iqtisodiy integratsiya va uning 
turlari bilan tanishtirish; 
- jahondagi asosiy integratsion 
guruhlarni tahlil qilish; 
- Uzbekistonning jahon hamjamiyatiga 
kirib borishi va tashqi iqtisodiy 
faoliyatning asosiy yo`nalishlari 
tavsiflab berish. . 
O`quv faoliyatining natijalari: 
Talaba: 
- xalqaro iqtisodiy integratsiyaga ta‘rif berish va 
turlarini ayta oladi; 
- mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishi darajasi 
bo`yicha tabaqalanish mezonlarini tavsiflash; 
- O`zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib 
borishi 
yo`larini sanab beradi. 
O„qitish uslubi va texnikasi 
Seminar, aqliy hujum, insert 
O„qitish vositalari 
Ma‘ruza matni, dokladlar, prezentatsiya. 
O„qitish shakli  
Frontal, jamoada ishlash 
O„qitish shart-sharoiti  
Namunadagi auditoriya  

 
 
214 
 
(55 min.) 
jarayonida maslaxat berib turadi. 
2.2. Prezentatsiyani, muhokamani va o`zaro 
baholashni tashkil qiladi. Guruhlar taqdimoti 
bo`yicha umumlashtiruvchi xulosa beradi. 
2.3. Guruhlarda ishlashda faol ishtirok 
etmagan talabalarga test topshirig`ini beradi 
(3-ilova). 
qo`shimchalar qiladi, 
boshqa guruhlarga savollar 
beradi 
Guruhlar taqdimoti 
muhokama qiladi va 
o`zaro baholaydilar. 
2.4. Test yechadi va 
o`qituvchiga topshiradi. 
3-bosqich. 
YAkuniy 
(10 min.) 
3.1. O`quv faoliyatini yakunlaydi. Talabalar 
e‘tiborini erishilgan natijalarga, asosiy jihatlarga 
qaratadi. Faol ishtirok etgan talabalarni 
rag`batlantiradi. 
3.2. Mustaqil ta‘lim uchun topshiri beradi: 
yangi mavzuni insert usulida o`qib kelish 
3.1. Tinglaydi, 
aniqlashtiradi. 
Mustaqil ish uchun 
vazifalarni yozib oladilar 
1 – ilova. 
O`quv materiallari 
1. Muammoli vazifa 
Jahon xo`jaligi globallashuvi jarayonlarining ziddiyatli tomonlarini aniqlang va uni 
bartarf etuvchi yo`llarni ko`rsating. 
2. Uslubiy ko`rsatma: xarakat ketma-ketligi (algoritm) 
1.
 
Muammoni savol shakliga keltiring. 
2.
 
Asosiy masalani shakllantiring, uning yechimi muammoli savolga javob berish  
darajasida bo`lsin. 
1.
 
Milliy iqtisodiyot holatini tavsiflash imkonini beruvchi asosiy mezonlarni 
2.
 
(belgi, tahlil yo`nalishi) ayting. 
3.
 
Echish algoritmini tuzing. 
4.
 
Jamoa bo`lib tanlangan ko`rsatkichni baholang, ularni yoritish ketma-ketligini 
o`rnating. 
5.
 
Milliy iqtisodiyot holatini baholash bo`yicha tanlangan ko`rsatkich asosida bir qator 
kichik muammolarni shakllantiring va jadvalga yozing. 
6.
 
―Echimning mazmuni‖ ustuniga ularni aniqlash, hisoblash algoritmini (formulasi, 
7.
 
tartibini) yozing.  Muammoni yechish jadvalini to`ldiring. 
8.
 
Siz tomonigizdan keltirilgan ko`rsatkichning milliy iqtisodiyot uchun ahamiyatini 
yoriting va oraliq xulosalarni shakllantiring va yozing. 
9.
 
YAkuniy xulosani aniq va lo`nda qilib shaklantiring. 
2 – ilova. 
Ish tartibi va reglament 
1. Muammoni yechish va prezentatsiya varog`ini yozish uchun guruhda ishlashga - 20 min. 
2. Muammo yechimini prezentatsiya qilish – 8 min. gacha. 
3. Jamoa bo`lib muhokama qilish, xulosalarni shakllantirish - 10 min. gacha. 
4. O`zaro baholash – 1 min. 
3 – ilova. 
Baholash ko`rsatkichlari va mezonlari 
Har bir guruh boshqa guruhlar taqdimotni baholaydi, mezonlar bo`yicha ballarni jamlaydi. 
Baholash ko`rsatkichlari va mezonlari 
Maksimal 
ball 

guruh 

guruh 

guruh 
Echimlar: 
1,2 
 
 
 
- muammoni va quyi muammoni to`g`ri 
shakllantirish; 
0,4 
 
 
 
- yechimni muammo va quyi muammo shakliga 
mos kelishi; 
0,4 
 
 
 
- mantiqiylik, aniqlik, xulosalarni qisqaligi. 
0,4 
 
 
 

 
 
215 
 
Taqdimot: 
1,4 
 
 
 
- javoblarni aniqligi va tushunarliligi; 
1,0 
 
 
 
- har bir guruh ishtirokchisining faolligi (savollar, 
qo`shimchalar). 
0,4 
 
 
 
 
Reglament 
0,4 
 
 
 
Umumiy ballar yig`indisi 
3,0 
 
 
 
Guruh ishini umumlashtiruvchi baho 
Guruh 
 

 

 

 
Umumiy ball 
Baho 
(umuiy ball 2 ga bo`linadi) 
2,2 -3 ball – «a‘lo» 
1,2 - 2 ball – «yaxshi» 
0,5 – 1,1 ball – «qon-li» 
0-0,5 ball – «yomon» 
1. 

 
 
 
 
2. 
 

 
 
 
3. 
 
 

 
 
 

 
 
216 
 
IQTISODIYOT NAZARIYASI  FANIDAN 
 REYTING TIZIMI  
I.Umumiy qoidalar 
1.  Kadrlar  tayyorlash  Milliy  dasturini  amalga  oshirishning  yangi  sifat  bosqichida  oliy 
ta‘lim muassasalarida talabalar bilimini baholash va nazorat qilishning reyting tizimini joriy 
etishdan  maqsad  mamlakatimizda  ta‘lim  sifatini  boshqarish  orqali  raqobatbardosh  yuqori 
malakali  mutaxassislarni  tayyorlashga  erishish,  talabalarning  fanlarni  o‗zlashtirishida 
bo‗shliqlar  hosil  bo‗lishini  oldini  olish,  ularni  aniqlash  va  bartaraf  etishdan  iboratdir.  Oliy 
o‗quv  yurtlarida  talabalarning  bilim  darajasi  asosan  reyting  tizimi  bo‗yicha  baholanadi. 
Talabalar  bilimini  reyting  tizimi  asosida  baholash  –  talabaning  butun  o‗qish  jarayoni 
davomida  o‗z  bilimini  oshirishi  uchun  muntazam  ishlashi  hamda  o‗z  ijodiy  faoliyatini 
takomillashtirishini  rag‗batlantirishga  qaratilgan.  Reyting  tizimi  mamlakatimizda  yuqori 
malakali  mutaxassislar  tayyorlashning  sifat  ko‗rsatkichlarining  jahon  andozalari  hamda 
xalqaro mezonlarga muvofiqligini ta‘minlashga qaratilgan.  
Kafedrada  o‗qitiladigan  fanlar  bo‗yicha  tayyorlangan  mazkur  uslubiy  ko‗rsatma 
O‗zbekiston  Respublikasining  ―Ta‘lim  to‗g‗risida‖gi,  ―Kadrlar  tayyorlash  milliy  dasturi 
to‗g‗risida‖gi  qonunlari  va  O‗zbekiston  Respublikasi  Oliy  va  o‗rta  maxsus  ta‘lim 
vazirligining  2009  yil  11  iyundagi  204-sonli  buyrug‗i  bilan  tasdiqlangan  ―Oliy  ta‘lim 
muassalarida  talabalar  bilimini  nazorat  qilish  va  baholashning  reyting  tizimi  to‗g‗risida‖gi 
Nizom  (O‗zbekiston  Respublikasi  Oliy  va  o‗rta-maxsus  ta‘lim  vazirligining  2010  yil  25 
avgustdagi 333-sonli buyrug‗i bilan o‗zgartirish kiritilgan), fanning Namunaviy o‗quv dasturi 
hamda  Ishchi  o‗quv  dasturi  asosida  ishlab  chiqilgan.  Ushbu  uslubiy  ko‗rsatma  fanlardan 
talabalar  bilimini  baholashda,  shuningdek  talabalar  uchun  ham  mazkur  fanni  o‗zlashtirish 
jarayonida  qanday  ballar  to‗plash  mumkinligi  haqida  tasavvurga  ega  bo‗lishda  muhim  o‗rin 
tutadi. 
2. Fanlar bo‗yicha talabalar bilimini baholashning reyting tizimi quyidagi vazifalarning 
bajarilishini ko‗zda tutadi: 
a)  talabalarda  Davlat  ta‘lim 
standartlariga 
muvofiq  tegishli  bilim,  ko‗nikma  va 
malakalar shakllanganligi darajasini nazorat qilish va tahlil qilib borish; 
b)  talabalar  bilimi,  ko‗nikma  va  malakalarini  baholashning  asosiy  tamoyillari:  Davlat 
ta‘lim 
standartlariga 
asoslanganlik,  aniqlik,  haqqoniylik,  ishonchlilik  va  qulay  shaklda 
baholashni ta‘minlash;  
v)  fanlarning  talabalar  tomonidan  tizimli  tarzda  va  belgilangan  muddatlarda 
o‗zlashtirilishini tashkil etish va tahlil qilish; 
g)  talabalarda  mustaqil  ishlash  ko‗nikmalarini  rivojlantirish,  axborot  resurslari 
manbalaridan samarali foydalanishni tashkil etish; 
d) talabalar bilimini xolis va adolatli baholash hamda uning natijalarini vaqtida ma‘lum 
qilish; 
ye) talabalarning fanlar bo‗yicha kompleks hamda uzluksiz tayyorgarligini ta‘minlash; 
yo) o‗quv jarayonining tashkiliy ishlarini kompyuterlashtirishga sharoit yaratish. 
3. Fanlar bo‗yicha talabalar bilimini semestrda baholab borish reyting nazorati jadvallari 
va baholash mezonlari asosida amalga oshiriladi. 
II. Nazorat turlari va uni amalga oshirish tartibi 
4.  Nazorat  turlari,  uni  o‗tkazish  tartibi  va  mezonlari  kafedra  mudiri  tavsiyasi  bilan  oliy 
ta‘lim muassasasining (fakultet) o‗quv-uslubiy kengashida muhokama qilinadi va tasdiqlanadi 
hamda har bir fanning ishchi o‗quv dasturida mashg‗ulot turlari bilan birgalikda ko‗rsatiladi.  
5. Reyting nazorati jadvallari, nazorat turi, shakli, soni hamda har bir nazoratga ajratilgan 
maksimal  ball,  shuningdek  joriy  va  oraliq  nazoratlarning  saralash  ballari  haqidagi 
ma‘lumotlar fan bo‗yicha birinchi mashg‗ulotda talabalarga e‘lon qilinadi. 
6.  Talabalarning  bilim  saviyasi  va  o‗zlashtirish  darajasining  Davlat  ta‘lim  standartlariga 
muvofiqligini ta‘minlash uchun quyidagi nazorat turlarini o‗tkazish nazarda tutiladi:  

 
 
217 
 
1)
 
joriy nazorat – (JN); 
2)
 
oraliq nazorat – (ON); 
3)
 
yakuniy nazorat – (YaN); 
Joriy  nazorat  –  talabaning  fan  mavzulari  bo‗yicha  bilim  va  amaliy  ko‗nikma  darajasini 
aniqlash va baholash usuli. Joriy nazorat fanning xususiyatidan kelib chiqqan holda, seminar, 
laboratoriya  va  amaliy  mashg‗ulotlarida  og‗zaki  so‗rov,  test  o‗tkazish,  suhbat,  nazorat  ishi, 
kollokvium,  uy  vazifalarini  tekshirish  va  shu  kabi  boshqa  shakllarda  o‗tkazilishi  mumkin. 
Talabaning  bilim  darajasi,  eng  avvalo,  uning  auditoriyada  dars  o‗tish  jarayonidagi  faolligi, 
o‗tilgan mavzularni o‗zlashtirish darajasi orqali quyidagicha aniqlanadi: 
1)
 
ma‘ruzani  sifatli  konspektlashtirish  darajasi,  tinglash,  o‗qituvchi  tomonidan  tashkil 
etilgan mavzuga oid bahs va munozaralarda faol ishtirok etish; 
2)
 
amaliy  (seminar)  mashg‗ulotlarni  konspektlashtirish  darajasi,  unga  tayyorgarlik 
ko‗rish, misol, masala, test, keys-stadi va boshqalarni ishlab chiqishda faol qatnashish va h.k. 
 Barcha  fanlardan  talabaning  semestr  davomida  o‗zlashtirish  ko‗rsatkichi  100  ballik 
tizimda  baholanadi.  Shundan  JNga  jami  ballning  40%,  ya‘ni  40  ball  ajratilgan.  JN  tarkibiga 
talabalarning  ma‘ruza,  amaliy  va  seminar  darslariga  faol  qatnashishlari,  uy  vazifalarini 
bajarishlari, misollar, masalalar, yozma ish, nazorat ishlari, test va keys-stadilarni yechishlari 
hamda mustaqil ishlar (referat,  Prezident  I.A.Karimov asarlari, shuningdek iqtisodiyotga oid 
O‗zbekiston  Respublikasi  qonunlari  va  boshqa  me‘yoriy  hujjatlarni  konspekt  qilish  hamda 
fanning  ayrim  mavzularini  mustaqil  o‗rganish)  bo‗yicha  topshiriqlarni  bajarishlari  natijasida 
to‗plagan  ballari  kiradi.    Talabalarning  fanni  o‗zlashtirishlari  bo‗yicha  nazorat  turlari  ichida 
―oraliq nazorat‖ (ON) muhim ahamiyat kasb etadi. 
Oraliq  nazorat  (ON)  semestr  davomida  o‗quv  dasturining  tegishli  (fanning  bir  necha 
mavzularini  o‗z  ichiga  olgan)  bo‗limi  tugallangandan  keyin  talabaning  bilim  va  amaliy 
ko‗nikma  darajasini  aniqlash  va  baholash  usuli. 
Oraliq  nazoratining  soni  (bir  semestrda  ikki 
martadan ko‗p o‗tkazilmasligi lozim) 
va shakli (yozma, og‗zaki, test va hokazo) o‗quv faniga 
ajratilgan umumiy soatlar hajmidan kelib chiqqan holda kafedra tomonidan belgilanadi. ONda 
talabaning  muayyan  savolga  javob  berish  yoki  muammoni  yechish  mahorati  va  qobiliyati 
aniqlanadi.  ONga  jami  ballning  30%,  ya‘ni  30  ball  ajratish  tavsiya  etiladi.  ON  yozma  ish, 
nazorat ishi, test, og‗zaki savol-javob va boshqa ko‗rinishlarda o‗tkazilishi mumkin.  
Har  bir  professor-o‗qituvchi  o‗zining  ixtiyoridan  kelib  chiqqan  holda  ONni  yuqorida 
keltirilgan  ko‗rinishlaridan  birini  tanlab  oladi.  Oraliq  nazoratni  yozma  ish  shaklida 
o‗tkazilganda 3 ta savoldan iborat bo‗lgan variantlar tuzib olinadi. Oraliq nazorat test shaklida 
o‗tkazilsa, u holda 10 ta test savolidan kam bo‗lmagan variantlar tuziladi. Agar oraliq nazorat 
og‗zaki savol-javob tarzida o‗tkazilsa, u holda 3 ta savoldan iborat bo‗lgan variantlar tuzilib, 
ular asosida talabaning bilimi baholanadi. Fan bo‗yicha bir semestr davomida ikki marta ON 
o‗tkazish rejalashtirilgan. Har bir oraliq nazorat bo‗yicha talabaning bilimini 15 balldan, jami 
30  ballga  qadar  baholash  mumkin.  ONlar  TDShIda  ishlab  chiqilgan  kalendar  tematik  rejaga 
muvofiq dekanat tomonidan tuzilgan reyting nazorati jadvallari asosida o‗tkaziladi.  
Har  bir  professor-o‗qituvchi  belgilangan  kunlarda  oraliq  nazoratni  o‗tkazib, 
talabalarning  olgan  ballarini  tegishli  guruh  jurnaliga,  kafedra  va  dekanatdagi  oraliq 
nazoratlarni qayd qilish jurnallariga yozib qo‗yishlari shart.  
Yakuniy nazorat (YaN) odatda semestr yakunida muayyan fan bo‗yicha nazariy bilim va 
amaliy  ko‗nikmalarni  talabalar  tomonidan  o‗zlashtirish  darajasini  baholash  usuli.  Yakuniy 
nazorat asosan tayanch tushuncha va iboralarga asoslangan ―Yozma ish‖ shaklida o‗tkaziladi. 
Yakuniy baholashga jami ballning 30%, ya‘ni 30 ball ajratilgan.  
7.  Oraliq  nazoratni  o‗tkazish  jarayoni  kafedra  mudiri  tomonidan  tuzilgan  komissiya 
ishtirokida  davriy  ravishda  o‗rganib  boriladi  va  uni  o‗tkazish  tartiblari  buzilgan  hollarda, 
oraliq  nazorat  natijalari  bekor  qilinishi  mumkin.  Bunday  hollarda  oraliq  nazorat  qayta 
o‗tkaziladi. 
8. Oliy ta‘lim muassasasi rahbarining buyrug‗i bilan ichki nazorat va monitoring bo‗limi 
rahbarligida  tuzilgan  komissiya  ishtirokida  yakuniy  nazoratni  o‗tkazish  jarayoni  davriy 

 
 
218 
 
ravishda  o‗rganib  boriladi  va  uni  o‗tkazish  tartiblari  buzilgan  hollarda,    yakuniy  nazorat 
natijalari bekor qilinishi mumkin. Bunday hollarda yakuniy nazorat qayta o‗tkaziladi. 
9.  O‗quv  yili  tugaganidan  keyin  reyting  nazorati  natijalariga  ko‗ra  talabalarni  keyingi 
kursga o‗tkazish to‗g‗risida belgilangan tartibda qaror qabul qilinadi.  
Fan bo‗yicha talabaning  JN, ON va YaNdagi  o‗zlashtirish ko‗rsatkichi  har bir semestr 
yakunida  dekanatlar  tomonidan  beriladigan  maxsus  qaydnomalarga  kiritilishi  va  ularning 
natijalari kafedra majlisida tahlil qilib borilishi lozim.     
III. Baholash tartibi va mezonlari 
10.  Talabalarning  bilim  saviyasi,  ko‗nikma  va  malakalarini  nazorat  qilishning  reyting 
tizimi asosida talabaning har bir fan bo‗yicha o‗zlashtirish darajasi ballar orqali ifodalanadi. 
11.  Har  bir  fan  bo‗yicha  talabaning  semestr  davomidagi  o‗zlashtirish  ko‗rsatkichi  100 
ballik tizimda baholanadi.  
Ushbu 100 ball nazorat turlari bo‗yicha quyidagicha taqsimlanadi:  
yakuniy nazoratga – 30 ball; 
joriy va oraliq nazoratlarga  –  70 ball
  (fanning xususiyatidan kelib chiqqan holda 70 ball 
kafedra tomonidan joriy va oraliq nazoratlarga taqsimlanadi).  
12.  Talabaning  reyting  daftarchasiga  alohida  qayd  qilinadigan  kurs  ishi  (loyihasi,  hisob-
grafik  ishlari),  malakaviy  amaliyot,  fan  (fanlararo)  bo‗yicha  yakuniy  davlat  attestatsiyasi, 
bitiruv  malakaviy  ishi  va  magistratura  talabalarining  ilmiy-tadqiqot  va  ilmiy-pedagogik 
ishlari,  magistrlik  dissertatsiyasi  bo‗yicha  o‗zlashtirish  darajasi  –  100  ballik  tizimda 
baholanadi. 
13.  Talabaning  fan  bo‗yicha  o‗zlashtirish  ko‗rsatkichini  nazorat  qilishda  quyidagi 
namunaviy mezonlar (keyingi o‗rinlarda namunaviy mezonalar deb yuritiladi) tavsiya etiladi: 
Ball 
Baho 
Talabaning bilim darajasini ifodalovchi holatlar 
86 -100 
A‘lo 
-o‗tilgan  mavzular  bo‗yicha  to‗liq  va  yetarli  darajada  nazariy  hamda 
amaliy bilimlarga ega ekanligini namoyish eta olishi;  
-muhim  topshiriq  va  masalalar  bo‗yicha  to‗g‗ri  xulosa  va  qarorlar  qabul 
qilishi;  
-muammolarni hal etishga ijodiy yondasha olishi;  
-mustaqil fikrlashi va mushohada yuritishi;  
-fanning  mohiyatini aniq tushunish orqali uning asosiy qoidalarini to‗liq 
bayon eta olishi;  
-mamlakatimizda 
ro‗y 
berayotgan 
ijtimoiy-iqtisodiy 
o‗zgarishlar 
to‗g‗risida to‗liq tasavvurga ega bo‗lishi va h.k. 
71 -85 
Yaxshi 
-o‗tilgan mavzular bo‗yicha deyarli to‗liq darajada nazariy hamda amaliy 
bilimlarga ega ekanligini namoyish eta olishi;  
-muhim  topshiriq  va  masalalar  bo‗yicha  ma‘lum  darajada  xulosa  va 
qarorlar qabul qilishi;  
-mustaqil fikrlashi va mushohada yuritishga harakat qilishi;  
-fanning  mohiyatini  aniq  tushunish  orqali  uning  asosiy  qoidalarini 
ma‘lum darajada bayon eta olishi va h.k. 
55 – 70 
Qoniqarli 
-o‗tilgan  mavzular  bo‗yicha  nazariy  hamda  amaliy  bilimlarni  qisman 
o‗zlashtirishi;  
-muhim  topshiriq  va  masalalar  bo‗yicha  qabul  qilingan  xulosa  va 
qarorlarning to‗liq va aniq emasligi;  
-fanning  mohiyatini  tushunish  orqali  uning  asosiy  qoidalarini  qisman 
bayon etishi va h.k. 
0 - 54 
Qoniqarsiz 
-o‗tilgan  mavzular  bo‗yicha  nazariy  hamda  amaliy  bilimlarni 
o‗zlashtirishning past darajasi;  
-muhim  topshiriq  va  masalalar  bo‗yicha  xulosa  va  qarorlarni  qabul  qila 
olmasligi;  
-fanning mohiyatini tushunmasligi hamda uning asosiy qoidalarini bayon 
eta olmasligi va h.k. 

 
 
219 
 
14. Namunaviy mezonlar asosida muayyan fanlardan joriy va oraliq nazoratlar bo‗yicha 
aniq  mezonlar  ishlab  chiqilib,  kafedra  mudiri  tomonidan  tasdiqlanadi  va  talabalarga  e‘lon 
qilinadi.  Jumladan,  ―Iqtisodiy  nazariya  (umumiqtisodiy  fanlar)‖  kafedrasidagi  barcha  fanlar 
bo‗yicha  tayyorlangan  oraliq  nazorat  savollari  kafedraning  2010  yil  28  avgustdagi  1-majlis 
bayonnomasi bilan tasdiqlangan. 
15. Yakuniy baholashda yozma ishni o‗tkazish tartibi. 
Fanlar bo‗yicha yakuniy nazorat semestr oxirida yozma ish shaklida o‗tkaziladi. Yozma 
ish  savollari  va  variantlari  har  o‗quv  yilining  boshida  kafedra  professor-o‗qituvchilari 
tomonidan  yangidan  tuzilib,  kafedra  majlisida  muhokama  etiladi  va  tasdiqlanadi.  Jumladan, 
2009-2010 o‗quv yili uchun barcha fanlardan yakuniy baholash bo‗yicha yozma ish savollari 
va  variantlari  «Iqtisodiy  nazariya  (umumiqtisodiy  fanlar)»  kafedrasining  2010  yil  28 
avgustdagi 1-sonli majlis bayonnomasi bilan tasdiqlangan.  
Yozma  ishning  har  bir  varianti  bo‗yicha  qo‗yilgan  savollarning  mazmuni,  qamrov 
darajasi  va  ahamiyatligi  darajasi    kafedra  mudiri  tomonidan  tekshirilib,  uning  imzosi  bilan 
tasdiqlanadi.  Yozma  ishni  o‗tkazish  asosan  har  bir  semestrning  so‗nggi  o‗quv  haftasiga 
mo‗ljallangan  bo‗lib,  u  belgilangan  haftalardagi  mazkur  fan  bo‗yicha  o‗quv  mashg‗ulotlari 
chog‗ida  o‗tkaziladi.  Yozma  ish  variantida  5  ta  savol  tayanch  iboralari  bilan  keltiriladi. 
Yozma  ishlarni  baholash  mezonlari  yakuniy  baholashga  ajratilgan  30  balldan  kelib  chiqqan 
holda  ishlab  chiqiladi,  ya‘ni  har  bir  savolga  maksimum  6  balldan to‗g‗ri  keladi. Yozma ish 
o‗tkazilgandan  keyin  ikki  kun  davomida  professor-o‗qituvchilar  uni  tekshirib  baholaydilar. 
Yozma  ish  hajmi  talabaning  fan  bo‗yicha  tasavvuri,  bilimi,  amaliy  ko‗nikmasini  baholash 
uchun yetarli bo‗lishi zarur. Agar talaba yakuniy nazoratda shu nazorat turi bo‗yicha saralash 
balidan  yuqori  ball  to‗plasa,  bu  ball  joriy  va  oraliq  nazoratlarda  to‗plangan  ballarga 
qo‗shiladi.  Aks  holda  talabaning  fan  bo‗yicha  o‗zlashtirish  ko‗rsatkichi  faqat  joriy  va  oraliq 
nazoratlarining ballari yig‗indisidan iborat bo‗ladi.     
Fanlar bo‗yicha talabalarning yozma ishlari ikki yil mobaynida dekanatda saqlanadi. 
16. Talabalarning  o‗quv  fani  bo‗yicha mustaqil ishi joriy, oraliq va  yakuniy nazoratlar 
jarayonida  tegishli  topshiriqlarni  bajarishi  va  unga  ajratilgan  ballardan  kelib  chiqqan  holda 
baholanadi. 
17. Talabaning fan bo‗yicha bir semestrdagi reytingi quyidagicha aniqlanadi:   
R

=
100
'
O
V

 
bu yerda:  
V – semestrda fanga ajratilgan umumiy o‗quv yuklamasi (soatlarda); 
'
 – fan bo‗yicha o‗zlashtirish darajasi (ballarda).  
18.  Fan  bo‗yicha  joriy,  oraliq  nazoratlarga  ajratilgan  umumiy  ballning  55  foizi  saralash 
ball hisoblanib, ushbu foizdan kam ball to‗plagan talabalar yakuniy nazoratga kiritilmaydi.   
Joriy  va  oraliq  nazorat  turlari  bo‗yicha  55  va  undan  yuqori  ballni  to‗plagan  talaba  fanni 
o‗zlashtirgan  deb  hisoblanadi  va  ushbu  fan  bo‗yicha  yakuniy  nazoratga  kirmasligiga  yo‗l 
qo‗yiladi.  
19.  Talabaning  semestr  davomida  fan  bo‗yicha  to‗plagan  umumiy  bali  har  bir  nazorat 
turidan belgilangan qoidalarga muvofiq to‗plagan ballari yig‗indisiga teng. 

Download 8.29 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   28   29   30   31   32   33   34   35   ...   39




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling