O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti magistratura bo’limi


 Pensiya ta’minoti tizimlari, ularning o’ziga xos xususiyatlari


Download 0.72 Mb.
Pdf ko'rish
bet3/29
Sana14.01.2022
Hajmi0.72 Mb.
#337026
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29
mustaqil ozbekiston pensiya taminoti tizimining shakllanishi va rivojlanishi
Bog'liq
HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI, HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI, yapon ingliz. Gayratov Rufat, yapon ingliz. Gayratov Rufat, yapon ingliz. Gayratov Rufat, listening, Mobil shaxs, yashil iqtisodiyot, T-2-formasi, Tarjimai-hol-blank-2 (1), ikkinchi tartibli chiziqlar. aylana va ellips
1. Pensiya ta’minoti tizimlari, ularning o’ziga xos xususiyatlari 

 

Ma’lumki,  kuchli  ijtimoiy  himoya  Yurtboshimiz  tomonidan  ishlab 



chiqilgan  “O’zbek  modeli”ning  besh  tamoyilidan  biridir.  Unda  aholining 

turmush  darajasini  hisobga  olgan  holda  bozor  munosabatlariga  o’tish  bilan  bir 

qatorda,  fuqarolarni  ijtimoiy  himoyalash  sohasidagi  chora-tadbirlarni  izchil 

amalga oshirish lozimligi qayd etilgan.  

Bir vaqtning o’zida bozor iqtisodiyoti sari tinimsiz rivojlanib borish bilan 

birga,  ijtimoiy  himoyalash  va  kafolatlashning  kuchli,  tizimli  va  ta’sirchan 

mexanizmini 

yaratish 

hamda 

ijtimoiy barqarorlikka 



erishish 

asosiy 


maqsadlarimizdan  biridir.  Bunda  aholining  ijtimoiy  himoyaga  muhtoj 

qatlamlariga  iqtisodiy  madad  berish  orqali  fuqarolar  osoyishtaligini  va 

millatlararo  totuvlikni  ta’minlash,  sohadagi  islohotlarni  muvaffaqiyatli  amalga 

oshirish,  pensionerlar  va  nogironlarni  moddiy  jihatdan  qo’llab-quvvatlash  va 

ijtimoiy himoyalash asosiy yo’nalish hisoblanadi.  

Ijtimoiy  muhofazaga  muhtoj  aholini  kafolatli  himoya  qilish  eng  muhim 

siyosiy  va  ijtimoiy-iqtisodiy  vazifadir.  Har  bir  mamlakat  ijtimoiy  himoya 

tizimining  sifat  va 

miqdor  ko’rsatkichlari  jamiyat  ijtimoiy-iqtisodiy 

rivojlanishining darajasidan dalolat beradi. 

Inson  huquqlari  umumjahon  deklaratsiyasining  25-moddasida  “Har  bir 

inson  ishsizlik,  kasallik,  nogironlik,  bevalik,  qarilik  yoki  unga  bog’liq 

bo’lmagan  sharoitlarga  ko’ra  tirikchilik  uchun  jamg’arma  bo’lmay  qolgan 

boshqa  hollarda  ta’minlanish  huquqiga  ega”

2

,  ekanligi  ko’rsatilgan.  Bu  aholini 



ijtimoiy  muhofaza  qilish  tizimi  tomonidan  ta’minlanadi.  Buni  quyidagi  rasm 

asosida ifodalaymiz (1-rasm).  

Aholini  ijtimoiy  muhofaza  qilishning  muhim  shakli  pensiya  hisoblanadi. 

Pensiya lotincha “pensio” so’zidan olingan bo’lib, “to’lov” ma’nosini anglatadi. 

Xorijiy  iqtisodiy  adabiyotlarda  ham  “pensiya”  tushunchasi  “to’lov”  ma’nosida 

ifodalanib, ijtimoiy xavfsizlik nuqtai nazaridan talqin etiladi

3



Iqtisod  fanlari  doktori,  professor  T.Malikov  fikricha:  “pensiya  –  qarilik, 



nogironlik, xizmat qilgan yillari uchun va boquvchisini yo’qotganda fuqarolarni 

moddiy  jihatdan  ta’minlash  uchun  pul  summalarining  kafolatlangan  har  oylik 

to’lovi”

4

.  



Ayrim  iqtisodiy  adabiyotlarda  “pensiya  –  uni  olish  huquqi  qonunda 

belgilangan  shartlarga  va  me’yorlar  muvofiq  aniqlanadigan  hamda  shaxslarga 

pensiya  yoshiga  to’lish,  nogironlik  yoki  boquvchisini  yo’qotganlik  munosabati 

bilan beriladigan oylik pul to’lovi”

5

, deb ta’riflangan. 



 

 

 




Download 0.72 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling