O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti


Download 307.78 Kb.
Sana20.11.2019
Hajmi307.78 Kb.

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI


«BUXGALTERIA HISOBI VA AUDIT» FAKULTETI

«BUXGALTERIYA HISBINING AXBOROT TIZIMLARI» FANIDAN ORALIQ NAZORAT ISHI



BAJARDI:ALIMBAYEV O`TKIRBEK

AZIMOV SOBIRJON

HAKIMOVA MARJONA

OLUVCHILAR:

MAVZU:AUDITNING XALQARO STANDARTI 240

MOLIYAVIY HISOBOTLAR AUDITIDAGI FIRIBGARLIKKA NISBATAN AUDITOR MAJBURIYATLARI

XAS 240 da moliyaviy hisotlar auditidagi firibgarlikka nisbatan auditor majburiyatlari ko`rib chiqiladi. Firibgarlik oqibatidagi muxim buzib ko`ratish risklariga nisbatan XAS 315 va XAS 330 qanday qo`llanilishi lozimligini kengaytiradi.

  • Moliyaviy hisobotdagi firibgarlik bilan xato o`rtasidagi farqlovchi omil moliyaviy hisobotlarning buzib ko`rsatilishiga olib keladigan asosiy xarakat qasddan qilinganligi yoki qasddan qilinmaganligi hiisoblanadi. Qasddan qilingan buzib ko`rsatishlarning ikki turi auditor uchun o`rinli- yolg`on moliyaviy hisobot berishdan kelib chiqadigan buzib ko`rsatishlar va aktivlarni noqonuniy o`zgartirishdan kelib chiadigan buzib ko`rsatishlar.
  • Auditor firibgarlik sodir bo`lganligini shubxa qilishi yoki, kam xolatlarda aniqlashi mumkinligiga qaramasdan, auditor firibgarlik xaqiqatda sodir bo`lganligini yuridik jixatdan aniqlamaydi. Firibgarlikni oldini olish va aniqlashning asosiy majburiyati tadbirkorlik subektining boshqaruv yuklatilgan shaxslari va raxbariyatiga yuklanadi.

Auditor quyidagilarga nisbatan raxbariyatdan rasmiy so`rovlarni amalga oshirishi lozim:

1.Moliyaviy xisobotlar firibgarlik oqibatida ahamyatli buzilgan

bo`lishi mumkunligining riski bo`yicha rahbariyat baholashi,jumla-

danbunday baxolashlarning xususiyati ,ko`lami va davriyligi;

2.Tadbirkorlik sub`yektida firibgarlik risklarini, jumladan rahbariyat aniqlagan yoki uning e`tiborini jalb etgan firibgarlikning har qanday muayan risklarini, yoki firibgarlik riski mavjud bo`lish ehtimoliga ega operatsiyalar turlari, schyotlar qoldiqlari, yoki ochib berishlarni, aniqlash va ularga munosabat bildirish bo`yicha raxbariyat jarayonlari;

3.Raxbariyatning boshqaruv yuklatilgan shaxslarga tadbirkorlik

Subyektida firibgarlik risklarini aniqlash va ularga munosabat bildi-

Rish bo`yicha o`z jarayonini bildirish, mavjud bo`lganda;

4.Raxbariyatning hodimlarga biznes amalyotlari axloqiy fel-atvor bo`yicha o`z nuqtai nazarini bildirish, mavjud bo`lganda

Auditor maqsadlari

Firibgarlik oqibatida moliyaviy hisobotlarning muxim buzib ko`rsatishi risqlarini aniqlash va baxolash

O`rinli javob xarakatlarini ishlab chiqish va amalga oshirish orqali, firibgarlik oqibatidagi muxim buzib ko`rsatishlarning baxolangan risqlariga nisbatan yetarli va tegishli auditorlik daliliga ega bo`lish

Audit mobaynida aniqlangan firibgarlik yoki shubxali firibgarlikka tegishli tartibda munosabat bildirish.

Auditor raxbariyatdan va o`rinli bo`lganda tadbirkorlik subekti ichidagi boshqalardan, ular tadbirkorlik subektiga tasir etadigan xar qanday xaqiqiy, shubxali yoki taxminiy firibgarlik to`g`risdada ma’lumotga ega ekanligini aniqlash uchun so`rovnomalarni o`tkazish lozim


Firibgarlikka asoslangan moliyaviy hisobot berish quyidagilar orali amalga oshiriladi

Moliyaviy hisobotlar tayyorlanadigan jurnal yozuvlarini yoki tasdiqlovchi hujjatlar manipulatsiya, soxtalashtisrish(qalbakkilashtirish) yoki almashtirish

Moliyaviy hisobotlarda hodisalarni, operatsiyalarni yoki boshqa axamiyatli ma’lumotlarni noto`g`ri aks ettirish yoki qasddan tushirib qoldirish

Miqdorlar, tasniflash, taqdimot usuli, yoki ochib berishga tegishli buxgalteriya tamoyillarini qasddan noto`g`ri qo`llash


Auditor firibgarlik mavjudliki yoki gumoni to`g`risidagi so`rovlarni yo`llashi mumkin bo`lgan tadbirkorlik subektidagi boshqalar quyidagilarni o`z ichiga olaadi:

  • Auditor firibgarlik mavjudliki yoki gumoni to`g`risidagi so`rovlarni yo`llashi mumkin bo`lgan tadbirkorlik subektidagi boshqalar quyidagilarni o`z ichiga olaadi:

Moliyaviy hisobot berish jarayoniga bevosita ishtirok etmaydigan faoliyat ko`rsatyotgan hodimlar

Vakolatning turli darajalariga ega hodimlar

Murakkab yoki g`ayrioddiy oo[eratsiyalarni boshlashda, qayta ishlashda yoki qayd qilishda ishtirok etadigan hodimlar

Shtatdagi yuridik maslaxatchi

Axloq bo`yiocha bosh hodim yoki shunga ekvivalent shaxs

Firibgarlik arzlari bilan shug`ullanish yuklangan shaxs yoki shaxslar

Auditor fribgarlikni sodir etish uchun moyillikni yoki bosimni ko`rsatadigan yoki firibgarlik sodir etish imkoniyatini ta’minlaydigan quydagi hodisalarni aniqlashi mumkin

Qo`shimcha kapital moliyalashtirishga ega bo`lish uchun uchunchi tomonlar kutilishlarini qanoatlantirish zarurligi firibgarlik sodir etish uchun bosimni yaratish mumkin



Agarda noreal foyda ko`rsatkichlar qanoatlantirilsa axamiyatli mukofotlar taqdim etish firibgarlik sodir etish uchun moyillikni yaratishi mumkin

Samarali bo`lmagan muxiti firbgarlik sodir etish imkoniyatini yaratishi mumkin
Download 307.78 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling