O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi


Download 204.13 Kb.
Pdf ko'rish
bet1/3
Sana08.03.2017
Hajmi204.13 Kb.
  1   2   3

 



  



 

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM 

VAZIRLIGI 

 

 

O’RTA MAXSUS 

KASB – HUNAR  TA’LIMI    MARKAZI 

 

 

MIRZO ULUG’BEK NOMIDAGI O`ZMU QOSHIDAGI  

S.RAHIMOV AKADEMIK LITSEYI 

“ANIQ FANLAR” KAFEDRASI 

 

  

 



 

Namunaviy dastur asosida tuzilgan 

Akademik litsey o`quv ishlari bo`yicha  

direktor muovini 

_____________D.T.Sodiqova 

 

Fizika  fanidan 

 

Ishchi o’quv dasturi 

 

668 soat 



 

Tuzuvchi: R.A.Gadoeva 

 

 

O`quv reja 2010 yil 28 avgust  akademik litsey pedagogik  



kengashida muhokama qilingan  

va tasdiqlangan 

 

 

 



Toshkent - 2010 yil 

 

 



 



Fizika kursi 



bo`limlari bo`yicha soatlar taqsimoti   

 

I kurs 



     

T/R 

Bo`limlar 

Ajratilgan 

soatlar 

Soatlar taqsimoti 

Nazariy  Laboratoriya  Amaliy 

1.

 

  Kirish 





2.

 

  Kinematika 

36 


10 

10 


16 

3.

 

  Dinamika 





4.



 

  Mexanikada kuchlar 

28 


16 



5.

 

  Impulsning saqlanish qonuni 





6.



 

  Mexanik ish 

20 


10 



7.

 

  Statika 

12 




8.

 

 

Suyuqlik va gazlar 

mexanikasi 





 



I semester bo’yicha  

120 

36 

24 

60 

9.

 

 

Suyuqlik va gazlar 

mexanikasi 





10.



 

 

Molekular-kinetik nazariya 

asoslari 

20 


10 



11.

 

  Termodinamika asoslari 

12 




12.

 

 

Suyuqlik va gazlarning o'zaro 

aylanishi   

10 




13.

 

  Suyuqliklarda sirt taranglik 

12 




14.

 

  Qattiq jismlar 

18 




15.

 

  Takrorlash 





 



Mexanika va molekulyar 

fizika 

200 

68 

40 

92 

16. 

Elektrostatika 

40 

14 


24 


 

II semester bo’yicha 

120 

46 

18 

56 

 

Jami I kurs bo’yicha 

240 

82 

42 

116 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



II kurs 



T/R 

Bo`limlar 

Ajratilgan 

soatlar 

Soatlar  taqsimoti 

 

 

 

Nazariy  Laboratoriya  Amaliy 

 

   1. 

O'zgarmas tok 

38 


16 


14 

    2. 

Turli muhitlarda elektr 

toki 

36 


12 

16 



3. 

Magnit maydon 



 





 

I semester bo’yicha 

80 

22 

24 

34 

4. 

Magnit maydon 

24 





12 

5. 

Elektromagnit induksiya  

20 





12 

6. 

Moddalarning magnit 

xossalari 

10 


 



7. 

Tebranishlar va to'Iqinlar 

22 





10 

8. 

Elektromagnit 

tebranishlar va to'lqinlar 

40 


16 

20 



9. 

Umumlashtiruvchi 

darslar. Takrorlash 





 



II semester bo’yicha 

120 

44 

14 

62 

 

Jami  II kurs bo’yicha 

200 

66 

38 

96 

 

Elektrodinamika 

asoslari 

240 

80 

40 

120 

 

III kurs 

1.

 

 

Fotometriya 

 







2.



 

 

Geometrik optika 

32 

10 


16 


3.

 

 

Yorug'lik to'lqinlari 

46 

18 


20 


4.

 

 

Nisbiylik nazariyasi 

elementlari 

14 


 

10 



5.

 

 

Kvant fizikasi 

20 





12 

 

I semester  bo’yicha 

120 

40 

18 

62 

6.

 

 

Atom fizikasi 

18 







7.

 

 

Spontan va majburiy 

nurlanishlar 

18 




8.

 

 

Yadro fizikasi 

38 

14 


22 


9.

 

 

Elementar zarralar 

28 



10 



12 

10.

 

 

Umumlashtiruvchi 

takrorlash 



 



 



II  semester  bo’yicha 

108 

34 

20 

54 

 

Jami III kurs bo’yicha 

228 

76 

38 

114 

 

Umumiy 

668 

224 

118 

326 

 



 



Ishchi dasturning namunaviy dastur bilan qiyosiy tahlili.    

   

№ 

Bo’limlar 

 

Soatlar 

hajmi 

ishchi 

dasturda 

Soatlar 

hajmi 

namunaviy 

dasturda 

Farqi(chiqarilgan 

soatlar   “-”, kiritilgan 

soatlar “+”)

 

1.

 

 

Kirish. Fizikaning shakllanishi. llmiy tekshirishning 



zamonaviy usullari. 



 

2.

 

 Kinematika 

36 

30 


+6 

3.

 

 Dinamika. Nyuton qonunlari 



 



4.

 

 Kuch, kuch turlari va ularning xossalari 

28 

16 


+12 

5.

 

 Impulsning saqlanish qonuni 

10 


-2 

6.

 

 Ish. Quvvat. Energiya va uning saqlanish qonuni 

20 

10 


+10 

7.

 

 

Statika. Og'irlik va massa markazi. Muvozanat va 



uning turlari 



-2 

8.

 

 Suyuqlik va gazlar mexanikasi 



-2 



9.

 

 MolekulaT-kinenik nazariya asoslari 

20 

14 


+6 

10.

 

 Temperatura. Gaz qonunlari 

12 

12 


 

11.

 

 Termodinamika asoslari 

12 

10 


+2 

12.

 

 Suyuqlik va gazlarning o'zaro aylanishi 

10 



+2 



13.

 

 Suyuqliklarda sirt tarangiik 

12 



+4 



14.

 

 

Qattiq jismlar, ularning deformatsiyasi, erishi va 



issiqlikdan kengayishi. Issiqlikdan hajmiy kengayish 

18 


16 

+2 


15.

 

 Uinumlashtiruvchi darslar. Takrorlash 



-2 



16.

 

 Elektrostatika 

38 

38 


 

17.

 

 Umumlashtiruvchi darslar. Takrorlash 



 



18.

 

 O



zgarmas tok 

38 


34 

+4 


19.

 

 Turli muhitlarda eiektr toki 

36 

36 


 

20.

 

 Magnit maydon 

30 

36 


-6 

21.

 

 Elektromagnit induksiya 

20 

20 


 

22.

 

 Moddalarning magnit xossalari 

10 

10 


 

23.

 

 Umumlashtiruvchi darslar. Takrorlash 

 



-6 



24.

 

 Mexanik tebranishlar .Mexanik tolqinlar. Tovush 

22 

18 


+4 

25.

 

 Elektromagnit tebranishlar. Elektromagnit to'lqinlar 

40 

38 


-2 

26.

 

 Umumlashtiruvchi darslar. Takrorlash 



 



27.

 

 Fotometriya 



 



28.

 

 Geometrikoptika 

32 

30 


+2 

29.

 

 Yorug'lik tolqinlari. Nurlanish spektrlari 

46 

30 


+16 

30.

 

 Nisbiylik nazariyasi 

14 

16 


-2 

31.

 

 Kvant fizikasi. Yorug'lik kvantlari. Yorug'lik ta'siri 

20 

20 


 

32.

 

 Umumlashtiruvchi darslar. Takrorlash 

 



 



33.

 

 Atom fizikasi 

18 

20 


-2 

34.

 

 Lazerlar. Nochiziqli optik elementlar 

18 

16 


+2 

35.

 

 Yadro fizikasi 

38 

30 


+8 

36.

 

 

Elementar zarralar. Kosmik nurlar. Olamning yagona    



fizik manzarasi 

28 


20 

+8 


37.

 

 Umumlashtiruvchi darslar. Takrorlash 



 



 

Fizika kursi bo'yicha jami 

668 

608 

+84/24 

                                           

 



 



DASTURNING MAZMUNI 

Mexanika   (124 soat) 

Kirish (2 soat) 

Dunyoga  ilmiy  qarashning  vujudga  kelishi  va  rivojlanishi.  XI—XVI  asrlarda  O'rla  Osiyo  va  o'zbek 

olimlarining  fizikani  rivojiantirishdagi  roli.  O'zbekistonda  fizika  va  texnikaning  taraqqiyoti  bo'yicha  ilmiy 

ishlar. Ilmiy tekshirishning hozirgi zamon usullari.  Ilmiy tekshirishning fizik usullarining asosiy  xususiyatlari. 

Fizik  kattaliklarni  o'lchash,  fizik  kattaliklar  orasidagi  boglanishlar.  Fizik  nazariyalar,  qonunlar,  hodisa 

modellari. 



Kinematika (36 soat) 

Mexanik  harakat  va  uning  nisbiyligi.  Fazo  va  vaqt.  Nyuton  klassik  mexanikasi,  uning  qo'llanish  chegarasi. 

Matematik tushunchalar. Vektorlar to'g'risida ma'lumotlar. Vektorning kattaligi va yo'nalishi — uning mustaqil 

va teng kuchli ikki tavsifi. Vektorlarni qo'shish va ayirish. Ikki vektorni skalar ko'paytirish. Fizik formulalarni 

skalar va vektor shaklda yozish. 

Sanoq  sistemasi.  Inersial  va  noinersial  sistemalar.  Inersial  sanoq  sistemasining  ikki  ta'rifi,  harakatning 

nisbiyligi.  Fizik  qonunlarning  inersial  sanoq  sistemasini  tanlashga  bog'liq  emasligi.  Galileyning  harakatlar 

nisbiyligi  prinsipining  qo'llanish  sohasi.  Harakatlarni  qo'shish.  Mustaqil  harakatlar  ta'rifi.  Murakkab  harakatni 

mustaqil oddiy harakatlar yig'indisi sifatida tavsiflash imkoniyati. 

To'g'ri  chiziq  va  egri  chiziqli  harakatlar.  Yo'l  va  ko'chish,  trayektoriya.  To'g'ri  chiziqli  tekis  harakat.  To'g'ri 

chiziqli tekis harakatning tezligi.  To'g'ri chiziqli tekis  harakatda  yo'l  formulasi.  To'g'ri chiziqli  tekis  harakatda 

tezlik va yo'l grafiklari. To'g'ri chiziqli tekis harakat koordinatasining vaqtga bog'liqlik grafigi. 

O'zgaruvchan  to'g'ri  chiziqli  harakat.  O'zgaruvchan  harakatda  o'rtacha  va  oniy  tezlik.  Oniy  tezlikning 

geometrik ma'nosi. Tezlik tushunchalarini umumlashtirish. Tezlanish tushunchasi. 

To'g'ri  chiziqli  tekis  o'zgaruvchan  harakat.  Tekis  tezlanuvchan  harakatda  oniy  tezlik  formulasi.  Tekis 

tezlanuvchan  harakatda  tezlanish  va  tezlik  grafiklari.  Tekis  tezlanuvchan  harakatda  tezlik  grafigidan  yo'l 

formulasini  keltirib  chiqarish.  Koordinataning  vaqtga  bog'liqlik  grafigi  va  trayektoriya  tenglamasi.  To'g'ri 

chiziqli tekis sekinlanuvchan harakat. Tekis o'zgaruvchan harakatning xususiy hollari: erkin tushish va yuqoriga 

tik otilgan jism harakati, ularning harakat tenglamalari. 

Aylana  bo'ylab  tekis  harakat.  Chiziqli  va  burchak  tezlik.  Aylanish  chastotasi  va  davri.  Burchak  tezlikning 

chastota  va  davrga  bog'iiqligi.  Burchak  va  chiziqli  tezliklar  orasidagi  bog'lanish.  Markazga  intilma  tezlanish 

formulasini keltirib chiqarish. Dumalayotgan g'ildirak harakati. Aylanma harakatlarni friksion uzatish. Tishli va 

tasmali uzatishlar. 

Tekis o'zgaruvchan aylanma harakat. Tangensial tezlanish. Burchak tezlanish. To'la tezlanish, uning kattaligi 

va yo'nalishi. 

Gorizontal  otilgan  jismning  harakati.  Harakatlar  mustaqilligi  prinsipi  yordamida  asosiy  formulalarni  keltirib 

chiqarish. 

Gorizontga  qiya  otilgan  jismning  harakati.  Harakatlar  mustaqilligi  prinsipi  yordamida  jism  harakatining 

asosiy formulalarini keltirib chiqarish. Uchish uzoqligi va eng katta ko'tarilish balandligi. 

Dinamika(8 soat) 

Dinamikaning asosiy vazifasi. Nyutonning birinchi qonuni (Galileyning inersiya qonuni). Inersiya qonuni va 

uning tajribaviy asoslari, harakat to'g'risida Galiley tasavvurlarining antik va o'rta asr fani tasavvurlaridan farqi. 

Fizikada birinchi inqilob. 

Nyutonning ikkinchi qonuni. Kuch - jismlarning o'zaro ta'sirini ifodalovchi fizik kattalik, uning vektor tavsifi. 

Kuchlaming teng ta'sir etuvchisi. Nyuton ikkinchi qonunining tajribaviy asoslanishi. Massa tushunchasi. Massa 

— jism inersiyasining o'lchovi sifatida. Moddaning zichligi. 

Nyutonning uchinchi qonuni. Nyutonning uchinchi qonunining tajribaviy asoslanishi. 

Mexanikada kuchlarning turlari va ularning xossalari. 

Mexanikada kuchlar (28 soat)

 

Elastik kuchlar va ularni vujudga keltiruvchi sabablar. 

Tayanchning reaksiya kuchi.  Prujina va ipning taranglik kuchi.  Mutlaq elastik deformatsiyalar, Guk qonuni. 

Mutlaq elastik prujinalar va iplar uchun Guk qonuni. Qattiqlik, qayishqoqlik tushunchasi. Mutlaq elastik silindr 

(sterjen)  uchun  Guk  qonuni.  Mutlaq  va  nisbiy  uzayish,  kuchlanish,  Yung  moduli,  mustahkamlik  chegarasi, 

mustahkamlik zapasi. 

Ishqalanish  kuchlari  va  uni  vujudga  keltiruvchi  sabablar.  Tinchlikdagi  ishqalanish  kuchi.  Uning  tabiati  va 

ta'sir  etuvchi  kuch  kattaligi  yo'nalishi,  uning  tabiat  va  texnikadagi  roli.  Sirpanish  ishqalanish  kuchi.  Sirpanish 



 

ishqalanishning koeffitsiyenti va uning sirt g'adir-budirligi darajasiga bog'liqligi. Dumalanish ishqalanish kuchi. 



Dumalanish va sirpanish ishqalanish koeffitsiyentlarini taqqoslash. 

Havoning qarshilik kuchi. Havo qarshilik kuchining jism teziigiga bog'liqligi. 

Gravitatsiya  kuchi.  Butun  olam  tortishish  (gravitatsiya)  qonuni.  Nyuton  tomonidan  butun  olam  tortishish 

qonunining kashf etilishi. Gravitatsion doimiy, uni tajribaviy yo'l bilan aniqlash. Jismning Yerga tortilish kuchi 

(og'irlik  kuchi).  Erkin  tushish  tezlanishi  va  uning  jism  bilan  Yer  markazi  orasidagi  masofaga  bog'likligi. 

Gravitatsion maydon. Birinchi, ikkinchi va uchinchi kosmik tezliklar (isbotsiz). Abu Rayhon Beruniy va Umar-

al  Chagmani  quyosh  atrofida  Yer  va  sayyoralar  harakati  to'g'risida.  Tortishish  kuchlari  tabiati  to'g'risida 

zamonaviy tasavvurlar. 

Jism  og'irligi.  Og'irlikning  jism  harakati  turlariga  bog'liqligi.  Vaznsizlik.  Yuklanish.  Kosmik  kema-

yo'ldoshlarda vaznsizlik. Vaznsizlikning ba’zi biologik va tibbiy aspektlari. 



Impulsning saqlanish qonuni. (8 soat) 

Jism va kuch impulsi. Impute atamasida Nyutonning ikkinchi qonuni. Jismlar yopiq sistemasi ta'rifi. Tabiatda 

yopiq sistemalar mavjudligi. Impulsning saqlanish qonuni-Nyutonning ikkinchi va uchinchi qonuni sifatida. 

Tabiatda va texnikada impulsning saqlanishi. Reaktiv harakat. 



Mexanik ish(20 soat) 

Ish.  Mexanik  ish.  Musbat  va  manfiy  ish.Quvvat.  Quvvat  —  mexanizmlar  ta'sirining  unumdorligi  sifatida. 

Oddiy mexanizmlaming FIKi. Energiya. Mexanik energiya va uning turlari. Ish va energiya tushunchalarining 

o'zaro bog'liqligi. Kinetik energiya — harakatlanuvchi jismning energiyasi. Potensial energiya —jismlar o'zaro 

ta'siri  energiyasi.  Potensial  energiyaning  ikki  turi.  Yerdan  yuqoriga  ko'tarilgan  jismlar  potensial  energiyasi. 

Mutlaq  elastik  deformatsiyalangan  prujinaning  potensial  energiyasi.  To’la  mexanik  energiya.Mexanikada 

energiyaning saqlanish va aylanish qonuni. Mexanikada energiyaning saqlanish va aylanish qonunining tabiatda 

energiyaning  saqlanish  va  aylanish  umumiy  qonuni  bilan  bog'liqligi.  To'la  mexanik  energiyaning  saqlanishi 

yoki  o'zgarishining  yopiq  sistemada  ta'sir  etuvchi  kuchlarning  xarakteriga  bog'liqligi.  *  Ba'zi  mexanik 

masalalarni yechishda energiya va impuls saqlanish qonunlarining birgalikda qo'llanilishi.* 



Statika(12 soat) 

Statikaning  asosiy  vazifalari.  Statikada  kuchlarning  uch  tavsifi.  Kuchlar  sistemasi.  Teng  ta'sir  etuvchi  kuch. 

Kuchlarni  qo'shish,  ayirish.  Jismning  turii  nuqtasiga  burchak  ostida  yo'naltirilgan  ikki  kuchning  teng  ta'sir 

etuvchisi.  Ikki  parallel  kuchning  teng  ta'sir  etuvchisi.  Kuchlarni  (burchak  ostida  yo'naltirilgan,  parallel  va 

antiparallel) ikki tarkibiy qismga ajratish.  Aylanish o'qiga ega jismlar statikasi.  Kuchning  aylantiruvchi  ta'siri, 

kuch  momenti.  Kuch  yelkasi.  Kuch  momentining  vektor  tabiati.  Juft  kuchlar.  Aylanish  o'qiga  ega  bo'lgan  va 

aylanish o'qiga ega bo'lmagan jismning muvozanat sharti. Qattiq jism muvozanatining umumiy sharti. VIII asr 

allomasi Abu Abdulloh al-Xorazmiyning oddiy mexanizmlarning ishlashi haqidagi fikrlari. * 

Og'irlik  markazi  yoki  massa  markazi.  Jismning  va  jismlar  sistemasining  massalar  markazi  ta'rifi.  Aniq 

geometrik shakldagi bir jinsli jismning massa markazi. Aylanish o'qiga ega bo'lgan jismning muvozanat sharti 

yordamida massalar markazini aniqlash. Qattiq jism muvozanati umumiy sharti yordamida massalar markazini 

aniqlash. 

Qattiq  jism  muvozanati  turlari.  Turg'un,  noturg'un  va  befarq  muvozanat.  Turg'un  muvozanat  ta'rifi  va  uning 

massalar  markazi  vaziyati  bilan  bog'liqligi.  Potensial  energiya  —  muvozanat  turg'unligining  tavsifi  sifatida. 

Tayanch  yuzasiga  ega  jism  muvozanati.  Turg'un  muvozanatdan  noturg'un  muvozanatga  o'tish.  Turg'un 

muvozanatni amalga oshirish yo'llari. 

Moddiy nuqtaning inersiya momenti. Ba'zi jismlarning inersiya momenti. Impuls momenti. Aylanma harakat 

dinamikasi va uning asosiy tenglamasi. Aylanma harakat qilayotgan jismning kinetik energiyasi.* 




Download 204.13 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling