O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi


Download 3.01 Kb.
Pdf ko'rish
bet14/14
Sana15.02.2017
Hajmi3.01 Kb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14
o‘rnida o‘nlab mustaqil davlatlar shakllangan. Ularning o‘z yo‘li,
maqsad-muddaolari bor. Hozir eski, almisoqdan qolgan xalifalikni
tiklash g‘oyasi xomxayoldan boshqa narsa emas.
29. Vahhobiylik – diniy-siyosiy oqim bo‘lib, u XVIII asrda
Markaziy Arabistonning Najd vohasida yuzaga kelgan. Unga
Muhammad ibn Abdul Vahhob (1703–1794) asos solgan.
Vahhobiylar bevosita din nomidan ish ko‘rgan va uni «tozalash»,
ya’ni payg‘ambar davridagi asl holatiga qaytarish kabi g‘oyalarni
ilgari surgan. Ingliz mustamlakachiligi bu vaziyatdan o‘z maqsadida
foydalangan: g‘oya tarafdorlari qurollantirilib, Usmonli turklarga
qarshi jangga  tashlangan. Shuning uchun ham ular usmonli turklar
mansub bo‘lmish  hanafiy  mazhabini kofir mazhabi deb e’lon
qilishgan.
Vahhobiylar dunyoviy madaniyatga qarshi bo‘lib, musiqa, teatr
va tasviriy san’atni gunoh deb hisoblashadi. Ayni paytda ular
hokimiyatni egallash va uning vositasida o‘z tartib-tamoyillarini
hayotga tatbiq etish uchun qat’iy kurash olib borishadi. Faqat bu
niyatni amalga oshirishda din ular uchun bir niqob, xolos.
Vahhobiylik harakati XIX asr boshlarida juda avj olgan edi.
Vahhobiylar iymon masalasida o‘ta mutaassiblik, siyosiy raqiblar
bilan kurashda esa oshkora ekstremizm yo‘lini tutganlar, dindan
o‘z siyosiy niyatlarini amalga oshirishda vosita sifatida foydalanganlar.
Vahhobiylar 1803-yili Makkani, keyin  Madinani bosib olishadi.
Bu muqaddas joylardagi barcha qabr toshlarini, hatto Bibi Oysha,
Bibi Fotima va sahobalar sag‘anasidagi qabr toshlarini buzib, sindirib
tashlashadi. 1810-yili Muhammad payg‘ambarimiz masjidini ham
talon-toroj qilishadi.
So‘nggi paytda vahhobiylikning muayyan ko‘rinishdagi
tarafdorlari O‘zbekistonga ham suqulib kirishga harakat qildi. Ular
yoshlarni yo‘ldan urishga, har qanday vositani ishga solib, o‘zlari
uchun ijtimoiy muhit yaratishga urindi. Biroq O‘zbekiston
hukumatining izchil siyosati tufayli vahhobiylik ko‘rinishidagi diniy

189
ekstremizm va aqidaparastlikning keng yoyilishining oldi olindi.
31. «Hizbut-tahrir al-islomiya» norasmiy siyosiylashgan partiya
1953-yilda paydo bo‘ldi. Uning asoschisi Misrdagi «al-Azhar»
universitetini tamomlab, Quddus shahri sha’riy shikoyat sudining
a’zosi lavozimida ishlagan shayx Taqiyiddin Nabahoniy (1909–
1979) bo‘lib hisoblanadi. U Iordaniyadagi «Al-Ixvon al-muslimun»
(«Musulmon birodarlar») diniy ekstremistik tashkiloti rahbarlaridan
biri edi. Nabahoniy o‘z qarashlarini «Islom nizomi», «Islomiy olamga
qaynoq nidolar», «Hizbut-tahrir  tushunchalari» va  boshqa
risolalarida bayon qilgan.
Bugungi kunda partiyaga Falastinning Xalil shahrida tug‘ilgan
Abdulqadim Zallum rahbarlik qilmoqda. Mazkur diniy tashkilot
faoliyati 1982-yildan sezilarli darajada jonlandi. Tashkilot
rahbarlarining asosiy qismi G‘arbiy Yevropa davlatlarida faoliyat
olib boradi.
«Hizbut-tahrir»ning boshqa norasmiy diniy tashkilotlardan farqi
– uning a’zolari hujumni asosan kishilar ongini zaharlashga
qaratadi, ya’ni islomiy davlat nizomini targ‘ib etishni bosh maqsad
qilib qo‘yadi. Bu maqsadlarni amalga oshirish uchun 1989-yilda
tashkilotning «Al-Va’y» («Ong») nomli jurnali chiqa boshladi.
«Hizbut-tahrir»ning g‘oyasi va maqsadi islomning asl ta’limotidan
uzoq, demokratik-huquqiy davlat konstitutsiyasiga zid, kishilarning
diniy e’tiqodi, demokratik tamoyillar, jumladan, yurtimizdagi vijdon
erkinligini suiiste’mol qilib, siyosiy hokimiyatga intilishdan iborat.
Bunday partiya va oqimlarning asosiy maqsadi mamlakatda siyosiy
beqarorlik, iqtisodiy tanazzul, eng yomoni, birodarkushlik,
xunrezlikni keltirib chiqarib, taraqqiyotga to‘sqinlik qilishdir.

190
MUNDARIJA
«Milliy istiqlol g‘oyasi» fani .................................................................. 3
BIRINCHI QISM
(Nazariy mashg‘ulotlar)
Milliy istiqlol g‘oyasi fanining predmeti, mavzusi,
maqsad va vazifalari ............................................................................... 7
«G‘oya» va «mafkura» tushunchalarining mohiyati va
mazmuni ............................................................................................. 13
G‘oya va mafkuraning tarixiy shakllari ............................................... 20
Hozirgi zamonda inson qalbi va ongi uchun kurash ............................ 28
Markaziy Osiyo: Geosiyosat va mafkuraviy jarayonlar ......................... 35
Biz qanday jamiyat barpo etmoqdamiz? .............................................. 43
Taraqqiyotning o‘zbek modeli ............................................................. 56
Zararli g‘oyalar va mafkuraviy tahdidlarga
qarshi ogohlik va hushyorlik ............................................................... 63
Milliy istiqlol mafkurasining
mohiyati va mazmuni ......................................................................... 68
Milliy istiqlol mafkurasining asosiy tamoyillari ................................... 77
Milliy istiqlol mafkurasining maqsad va vazifalari ............................... 84
Vatan ravnaqi va yurt tinchligi, xalq farovonligi va
komil inson g‘oyasi ............................................................................. 93
Istiqlol va g‘oyaviy tarbiya ................................................................. 111
Komil inson  – milliy istiqlol g‘oyasining asosiy
maqsadlaridan biri ............................................................................. 116

191
IKKINCHI QISM
(Amaliy mashg‘ulotlar)
«G‘oya» va «mafkura» tushunchalarining
mohiyati va mazmuni ....................................................................... 124
G‘oya va mafkuraning tarixiy shakllari ............................................. 127
Hozirgi zamonda inson qalbi va ongi uchun kurash. Taraqqiyot va
hozirgi dunyoning mafkuraviy manzarasi ........................................... 133
Markaziy Osiyo: Geosiyosat va mafkuraviy
jarayonlar ........................................................................................... 136
Biz qanday jamiyat barpo etmoqdamiz? ............................................. 139
Taraqqiyotning o‘zbek modeli ............................................................ 143
Qo‘shimcha amaliy mashg‘ulot. Zararli g‘oyalar va mafkuraviy
tahdidlarga qarshi ogohlik va hushyorlik ............................................ 145
Milliy istiqlol mafkurasining mohiyati va mazmuni ........................... 148
Milliy istiqlol mafkurasining asosiy tamoyillari .................................. 151
Milliy istiqlol mafkurasining maqsad va vazifalari .............................. 154
Milliy istiqlol mafkurasining bosh g‘oyasi
va asosiy g‘oyalari ............................................................................... 156
Istiqlol va g‘oyaviy tarbiya .................................................................. 158
QO‘SHIMCHA VA IXTIYORIY MAVZULAR
G‘oya va mafkuralarning falsafiy,
tarixiy manbalari ................................................................................ 165
Komil inson – milliy istiqlol g‘oyasining maqsadi ............................ 171
UCHINCHI QISM
Asosiy tushuncha va atamalarning qisqacha lug‘ati ............................. 175

MILLIY ISTIQLOL G‘OYASI
Oltinchi nashr
O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan
akademik litsey va kasb-hunar kollejlari o‘quvchilari uchun o‘quv
qo‘llanma sifatida tavsiya etilgan
O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti
 100083, Toshkent, Matbuotchilar ko‘chasi, 32.
Tel: 236-55-79; faks: 239-88-61
Muharrir:  M. Tursunova
Musahhih:  H. Zokirova
Dizayner va sahifalovchi: D. Ermatova
Nashriyot litsenziyasi: AI ¹216, 03.08.2012.
Bosishga ruxsat etildi 21.10.2013. Bichimi 60 x 90 1/16. Ofset qog‘ozi. Shartli
bosma tabog‘i 12,0. Nashriyot-hisob tabog‘i 12,5. Adadi 6010 nusxa.
Buyurtma 

«START-TRACK PRINT» MCHJ bosmaxonasida chop etildi.
Manzil: Toshkent shahri, 8-mart ko‘chasi, 57-uy.


Download 3.01 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling