O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021/2022 o‘quv yilida


AVTOMOBIL YO‘LLARINI EKSPLUATATSIYA QILISH fani bo’yicha


Download 392.22 Kb.
Pdf ko'rish
bet5/7
Sana24.11.2022
Hajmi392.22 Kb.
#930014
1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
5A340603-Avtomobil-yollari-va-aerofromlar-turlari-boyicha
sample, downloadfile(1), 6-tarix-3-chorak, XALQARO MUNOSABATLAR TIZIMIDA O, Тогда, SIROJ, STIR-469008676
 
AVTOMOBIL YO‘LLARINI EKSPLUATATSIYA QILISH fani bo’yicha: 
 
Avtomobil yo’llarini ekspluatasi qilish va uning vazifalari. Avtomobil
yo’llarini kspluatasi qilishning ijtimoiy-iqtisodiy ahami ti. O’zbekiston 
Respublikasi avtomobil yo’llari tarmog’i holati. Yo’l tarmog’ining texnik va 
foydalanuv holatlariga umumiy talablar. Yo’llarni kspluatasi qilish 
korxonalarining asosiy vazifalari. Avtomobil yo’llarini ta'mirlash va saqlashni 
takomillashtirish muammolari.Avtomobil yo’llarini kspluatasi qilish yo’nalishida 
olib borilgan ilmiy tadqiqotlar.
Avtomobil yo’llarini kspluatasi qilishning nazariy asoslari. «Haydovchi – 
avtomobil – yo’l - transport oqimi - muhit» kompleksining o’zaro ta'sir modeli. 
Yo’l sharoiti-transport oqimi tizimini boshqarish modeli. Yo’llarni kspluatasi
qilishni boshqarish modeli. Avtomobilning yo’l bilan o’zaro ta'siri. Yo’l ustki
zasining tavsifi va avtomobillar harakati. Yo’l qoplamasining holati va 
avtomobillar harakat sharoiti. Yo’l qoplamasining ravonligi va g’adir budirligi. 
Avtomobil g’ildiragining nam va ho’l qoplama bilan o’zaro ta'siri va unda g’adir 
budirlikning o’rni. Qoplama ustki zasi ko’rsatkichlariga qo’yilgan talablar.
Tabiiy-iqlim omillarining yo’l holatiga va avtomobil harakat sharoitiga 
ta'siri. Yo’l tuzilmasiga tabiiy-iqlim omillarining ta'siri. Yo’l poyining namlik-
issiqlik holati. Yo’l qoplamasining ko’tarilib qolishi. Yo’l qoplamasining ustki
zasi va yil davrlari bo’yicha avtomobillar harakat sharoiti. Avtomobilning 
yo’lining deformasi va buzilishlari. Tabiiy omillar va avtomobillar ta'siridan yo’l 
tuzilmalari deformasi lanish jarayoni. Yo’l poyida va suv qochirish inshootlaridagi 
deformasi va buzilishlar. Yo’l to’shamasi va qoplamasidagi deformasi va 
buzilishlar. Qoplamaning emirilishini aniqlash.
Avtomobil yo’llarining holatini va transport- kspluatasion ko’rsatkichlarini 
baholash. Avtomobil yo’lining texnik va kspluatasion holatining ko’rsatkichlari. 
Yo’lning transport- kspluatasion ko’rsatkichlari tizimi. Yo’lning transport- 
kspluatasion ko’rsatkichlariga bo’lgan talablar. Harakat tezligini o’lchash va 
baholash. Hisobiy tezlikni ta'minlanganlik ko ffisenti bo’yicha yo’l holatini 
kompleks 
baholash.Yo’l 
holati 
va 
o’lchamlarining hisobiy tezlikning 
ta'minlanganlik ko ffisentiga ta'siri. Havo-iqlim omillarining harakat tezligiga 


ta'siri. Yo’lning o’tkazuvchanlik qobili tini va klanganlik darajasini baholash. 
Yo’llarni tumanlashtirish.O’zbekiston Respublikasi hududini harakat sharoiti 
bo’yicha tumanlashtirish. Yo’llar holatini kompleks baholash usullari. Mavjud 
foydalanuvdagi yo’lning holatini va o’lchamlarini aniqlash uslublari. Yo’lning 
geometrik o’lchamlarini aniqlash va baholash tartibi. Yo’l to’shamasi 
mustaxkamligini, qoplama ravonligini va tishlashish sifatini aniqlash va baholash. 
Qoplama g’adir-budirligini baholash. 
Murakkab sharoitdagi avtomobil yo’llarini kspluatasi qilishning o’ziga xos 
xususiyatlari. Tog’li hududdagi yo’llarni kspluatasi qilish. Yo’llarni tosh 
qo’llashi, ko’chki, o’pirilish, qor qatlami va qor ko’chkilaridan himo qilish va 
tozalash. Quruq-issiq iqlim sharoitidagi va so’g’oriladigan hududlardagi yo’llarni
kspluatasi qilish. Qumli cho’llardagi yo’llarni ekspluatasi qilish. Yo’llarni qum 
bosishidan himoyalash usullari.
Avtomobil yo’llarini ta'mirlash va saqlash bo’yicha tadbirlar tizimi. 
Avtomobil yo’llarini ta'mirlash va saqlash ishlarining tarkibi, tasnifi. Yo’l 
to’shamasi va qoplamasini xizmat qilishida ta'mirlashlar oraliq davri. Yo’llarni 
xizmat qilish muddatlari. Yo’l holatini baholash ko’rsatkichlariga asoslangan holda 
ta'mirlash ishlari turini belgilash. Yo’llarni ta'mirlash va saqlash ishlarini 
rejalashtirish asoslari. No’qsonlar jadvalini tuzish. 
Avtomobil yo’llarini saqlash. Avtomobil yo’llarini bahor, yoz va kuz 
davrlarida saqlash ishlari. Yo’llarni saqlash ishlari texnologi si va uni tashkil tish. 
Yo’l poyini va yo’l mintaqasini saqlash. Qatnov qismini saqlash. Yo’l jihozlarini, 
yo’l xizmati bino va inshootlarini saqlash. Yo’lni changdan tozalash. O’simliklarga 
qarash va begona o’tlarga qarshi kurash. Yo’llarni qishgi mavsumga tayyorlash. 
Murakkab sharoitdagi avtomobil yo’llarini saqlash. Tog’li sharoitdagi avtomobil
yo’llarini saqlashning o’ziga xos xususi tlari. Cho’l hududlarda yo’llarni saqlash. 
Yo’llarni qum bosishidan saqlash. Avtomobil yo’llarini qish davrida saqlash. Qish 
davridagi meteorologik sharoit va yo’llarning holati. Yo’llarni qishgi saqlash 
ishlari. Yo’llarni qishgi davrda saqlash ishlari texnologi lari. Yo’llarni qor u mi 
bilan qoplanishdan saqlash usullari. Qorni tutib qoluvchi qurilmalar turlari. 
Yo’llarni qordan tozalash usullari. Qish vaqtida yo’llarning sirpanchiqligi. 
Yo’llarda qishgi sirpanchiqlikga qarshi kurash usullari. Qishgi saqlashda 
ishlatiladigan materiallar va mexanizmlar. Avtomobil yo’llari yon bag’rida qor u 
mlarining 
yig’ilishi. 
Yo’llarni 
qor 
bosishi. 
Avtomobil 
yo’llarini 
ko’kalamzorlashtirish. Yo’llarni qordan himo lovchi kinlar. Yo’l yoqasidagi 
manzaraviy 
kinlar. 
Qumdan 
himo 
lovchi 
va 
emirilishga 
qarshi 
ko’kalamzorlashtirish. kinlarni parvarishlash, ularni ko’chaytirish va o’stirish. 
Ko’chatlar kib yo’llarni arxitektura-badiiy bezash.
Avtomobil yo’llarini joriy ta'mirlash. Yo’l poyini va suv qochirish tizimini 
joriy ta'mirlash. Yo’l qoplamasini joriy ta'mirlash. Yo’llarni changsizlantirish. Yo’l 
jihozlarini joriy ta'mirlash. Asfalt beton qoplamalarini termoprofillash. 
Remeksirlar. Asfal tbeton qoplamalarini emiriluvchi qatlamini qayta tiklash. 
Qoplama ustki zasiga sirtqi ishlov berish va qoplama g’adir budurligini oshirish 
usullari. Sementbeton qoplamalarini joriy ta'mirlash.


Avtomobil yo’llarini mukammal ta'mirlash. Yo’l poyini va suv qochirish 
tizimini mukammal ta'mirlash. Yo’l to’shamalarini va qoplamalarini mukammal 
ta'mirlash texnologi lari. Chaqiqtosh, qum va shag’alli qoplamalarni mukammal 
ta'mirlash. Asfal tbeton va sementbeton qoplamalarini mukammal ta'mirlash. Yo’l 
to’shamasini ko’chaytirish va kengaytirish. Yo’l jihozlarini mukammal ta'mirlash. 
Avtomobil yo’llarini texnik hisobga olish va pasportlashtirish. Yo’llarni 
texnik hisobga olish va pasportlashtirish tartibi. Yo’l hisob varaqalarini tuzish. 
Avtomobil yo’llarini texnik pasportlashtirishning avtomatlashgan tizimi. Yo’l 
ma'lumotlari to’plamini tashkil tish. Pasportlashtirishda qo’llaniladigan texnik 
vositalar. Harakat miqdorini hisobga olish.
Yo’l harakatini tashkil etishning asosiy yo’nalishlari va harakat xavfsizligini 
baholash uslublari. Harakatni tashkil tishning maqsadi va vazifalari. Yo’l 
harakatini tashkil tishda «avtomobil -haydovchi-yo’l-piyoda-muhit» tizimining 
o’zaro bog’liqligi. Harakatni tashkil tish bo’yicha me'yoriy hujjatlar. Yo’l-
transport hodisalari (YTH)ning ta'rifi, turlari, miqdori va ularni tahlil qilishning 
asosiy vazifalari va usullari. YTH vujudga kelishida avtomobilning, haydovchining 
va yo’l sharoitining o’rni. YTH natijasida vujudga keluvchi iqtisodiy zararni 
baholash. Yo’l sharoiti ko’rsatkichlarining harakat xavfsizligiga ta'siri. Yo’lning 
harakat uchun xavfli bo’laklarini aniqlash va harakat xavfsizligini baholash 
uslublari. Yo’llardagi xavfli joylar. Yo’llarda xavfli joylarni bartaraf tish 
tamoyillari. Yo’l harakatini boshqarishning texnik vositalari va ularning tasnifi. 
Yo’l belgilari va ularning tasnifi. Yo’l belgilarini joylashtirishning umumiy 
tamoyillari. Yo’l belgi chiziqlari. Yo’l belgi chiziqlari turlari va ularni ahami ti. 
Yo’l belgi chiziqlarini chizish uchun materiallar va jihozlar. Svetofor ishora 
vositalari turlari va ularni qo’llash. Avtomagistrallarda harakatni avtomatik 
boshqarishning texnik vositalari. Yo’l to’siqlari va ularni tasnifi. Yo’l to’siqlarini 
o’rnatish. Yo’l yon mintaqasini transport oqimidan himo lash uchun inshootlar.
Avtomobil yo’llarini ekspluatasi qilishda harakat xavfsizligini ta'minlash. 
Yo’ldagi sirpanchiqlikning va qoplama ravonligining harakat xavsizligiga ta'siri. 
Harakat xavfsizligini oshirish maqsadida harakatni tashkil qilish. Piyodalar harakat 
xavfsizligini ta'minlash. Harakat sharoiti va yo’l sharoiti haqida haydovchilarga 
tezkor axborot etkazish. Harakat xavfsizligi ta'minlash tadbirlari. Yo’l harakatini 
tashkil tishning uslubiy asoslari va amaliy tadbirlar. Chorrahalarda va rejadagi 
kichik grilarda xavfsiz harakatni tartibga solishning amaliy tadbirlari. Aholi shash 
joylarida piyodalar harakatini tashkil tish. Yo’l harakatini tashkil tishda yo’l 
harakati xavfsizligi muhandislarining vazifalari. Avtomobil yo’llarining 
ta'mirlanayotgan bo’laklarida harakat xavfsizligini ta'minlash. 
Avtomobil yo’llarini obodonlashtirish va jihozlash. Avtomobil yo’llarini 
arxitektura-manzaraviy obodonlashtirishhaqida tushunchalar.Avtomobil yo’llarini 
arxitektura kompozisi lari va ularni loyihalash.Harakatga xizmat ko’rsatish tizimini 
loyihalash. Xizmat ko’rsatish inshootlari turlari. Yo’llarda qisqa muddatli dam 
olish joylari, madaniy-maishiy xizmat ko’rsatish korxonalarini joylashtirish. 
Transport vositalariga texnik xizmat ko’rsatish inshootlari. Yo’llarda transport 
vositalari 
uchun 
to’xtash 
maydonchalarinirejalashtirish. 
Avtobus 
bekatlari.Umumiy foydalanishdagi avtomobil yo’llarida avtobus bekatlarini 


joylashtirish. Avtobus bekatlarini jihozlari va rejasi. Piyodalar o’tish 
joylari.Piyodalar yo’lakchalari turlari. Piyodalar o’tish joylarini loyihalash. 
Piyodalar o’tish joylarida boshqarishning texnik vositalari. Yo’l va yo’l 
inshootlarini yoritish. Yoritgichlar tuzilmalari va yoritish tizimini loyihalash. 
Aloqa vositalari.Yo’l aloqasining vazifasi. Avtomobil yo’llaridagi umum 
foydalanuv va texnologik yo’l aloqasi. Avtomobil yo’llarini muhandislik 
jihozlash.
Avtomobil yo’llarini ekspluatasi qilish va boshqarishni tashkil qilish. 
O’zbekiston Respublikasi avtomobil yo’llarini boshqarish va uning tuzilmasi. Yo’l 
xo’jaligining asosiy vazifalari. Yo’l xo’jaligining ishlab chiqarish bazalari. 
Yo’llarni ta'mirlash va saqalash ishlarini tashkil qilish va qabul qilish. Yo’llarni 
ta'mirlash va saqlash ishlari sifatini baholash. Avtomobil yo’llarini kspluatasi
qilishda mehnat muhofazasi va xavfsizlik texnikasi qoidalari. Yo’llarni ta'mirlash 
va saqlash ishlarini bajarishda atrof-muhit muhofazasi. 



Download 392.22 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling