O’zbekiston respublikasi tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki


O’ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA DAVLAT VA MAHALLIY BUDJET DASTURLARINI BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTRISH YO


Download 359.7 Kb.
bet7/13
Sana04.10.2022
Hajmi359.7 Kb.
#830825
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   13
Bog'liq
Диссертация Алиакбар (4) охирги
ikkinchi tartibli differensial tenglamalar nazariyasi taqqoslash teoremasi chegaraviy masalalar grin funksiyasi grin funksiyasining mavjudligi va yagonaligi haqida teorema (1), Tabiat o'qitish metodikasi, kur ishi, 2 5253625071871722585, 2 5330062347140598478, 2 5330062347140598478, Картаев задачник ИТОГ 22.05.16, 3. topshiriq (4), sinfdan tashqari asosiy bosqich darslarini tashkil etish, 1- курс амалиёт кулланма, Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik, Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik, Bir fazali o, 1639839780, Анализ рисков информационной безопасности.
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA DAVLAT VA MAHALLIY BUDJET DASTURLARINI BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTRISH YOLLARI

    1. Davlat va mahalliy budjet dasturlarini muvofiqlashtirishning asosiy mexanizmlari.

Davlat budjeti daromadlari bu:
iqtisodiy (pul) munosabatlarini shakllantirish jarayonida yuridik va jismoniy shaxslar bilan davlat tomonidan vujudga keladigan va turli darajadagi hokimiyat va mahalliy o’zini o’zi boshqarish organlari ixtiyoriga tushadigan pul mablag’lari;
budjetga tushayotgan mablag’lar, budjet taqchilligini qoplash manbalari bundan mustasno;
davlat budjet tizimining turli darajadagi budjetlarida qonun hujjatlariga muvofiq tekin va qaytarib olinmaydigan tarzda olingan mablag’lar.
Budjet daromadlari, bir tomondan, ijtimoiy mahsulot qiymatini ijtimoiy takror ishlab chiqarishning turli ishtirokchilari o’rtasida taqsimlash natijasi bo’lsa, ikkinchi tomondan, ular qo’lida to’plangan qiymatni keyingi taqsimlash ob’yekti hisoblanadi. Chunki, u budjet mablag’larini shakllantirish uchun ishlatiladi va mohiyatan davlat xizmatlari narxini ifodalaydi.
2022-yil uchun Qoraqalpog’iston Respublikasi budjetining, viloyatlar hamda Toshkent shahar mahalliy budjetlarining daromadlari va xarajatlari prognozlari
4-jadval.
Toshkent shahar mahalliy budjetlarining daromadlari va xarajatlari prognozlari.9

T/r

Hududlar nomi

Daromadlar

Xarajatlar

1.

Qoraqalpog’iston Respublikasi

2 356,2

3 874,2

2.

Andijon viloyati

3 059,4

4 741,6

3.

Buxoro viloya

2 904,0

3 346,3

4.

Jizzax viloyati

1 727,2

2 551,8

5.

Qashqadaryo viloyati

3 483,0

5 534,3

6.

Navoiy viloyati

2 186,3

2 186,3

7.

Namangan viloyati

2 903,2

4 608,0

8.

Samarqand viloyati

3 955,8

4 963,8

9.

Surxondaryo viloyati

2 466,9

4 453,9

10.

Sirdaryo viloyati

1 104,5

1 777,7

11.

Toshkent viloyati

4 378,9

4 378,9

12.

Farg’ona viloyati

4 242,5

5 619,9

13.

Xorazm viloyati

2 220,6

3 067,2

14.

Toshkent shahri

6 044,7

6 044,7




Jami

43 033,2

57 148,7

Qoraqalpog’iston Respublikasi budjetining, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlarining daromadlarini shakllantirish:
Qoraqalpog’iston Respublikasi budjetining, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlarining daromadlari:
1) belgilangan normativlarga muvofiq:
foyda solig’i;
jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig’i;
aksiz solig’i;
yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliq (bundan qurilish materiallari bo’yicha yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliq mustasno).
2) suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq;
3) mol-mulk solig’i;
4) yer solig’i;
5) qurilish materiallari bo’yicha yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliq;
6) aylanmadan olinadigan soliq;
7) yuridik va jismoniy shaxslardan, shuningdek chet davlatlardan tushgan qaytarilmaydigan pul tushumlari;
8) avtotransport vositalarini sotib olganlik va (yoki) O’zbekiston Respublikasi hududiga vaqtinchalik olib kirganlik uchun yig’im;
9) boshqa daromadlar hisobidan shakllantiriladi. Boshqa daromadlarga qonunchilikka muvofiq Qoraqalpog’iston Respublikasi budjetiga, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlariga yo’naltiriladigan davlat daromadiga o’tkazilgan mol-mulkni realizatsiya qilishdan tushgan tushumlar, belgilangan normativlar bo’yicha davlat aktivlarini joylashtirishdan, foydalanishga berishdan va sotishdan olingan daromadlar, davlat bojlari, yig’imlar, tovon pullari va jarima sanksiyalari, egasiz mol-mulkni, meros huquqi bo’yicha davlat ixtiyoriga o’tgan mol-mulkni, huquq bo’yicha davlat daromadiga o’tkazilishi lozim bo’lgan xazinalarni realizatsiya qilishdan tushgan tushumlar mahalliy davlat hokimiyati organlarining ulushi bo’yicha dividendlar (daromadlar) va qonunchilikka muvofiq boshqa daromadlar kiradi.
O’zbekiston Respublikasining respublika budjetidan ajratiladigan budjetlararo transfertlar Qoraqalpog’iston Respublikasi respublika budjetining, viloyatlar viloyat budjetlarining va Toshkent shahri shahar budjetining daromadlari hisoblanadi.
O’zbekiston Respublikasining respublika budjetiga tushadigan ayrim soliqlar va boshqa daromadlar Qoraqalpog’iston Respublikasining respublika budjetiga, viloyatlarning viloyat budjetlariga, Toshkent shahrining shahar budjetiga qonunchilikda belgilangan miqdorlarda va tartibda taqsimlanishi mumkin.
Soliqlar va boshqa daromadlar belgilangan normativlarga muvofiq Qoraqalpog’iston Respublikasining respublika budjeti, viloyatlarning viloyat budjetlari, Toshkent shahrining shahar budjeti hamda tumanlar va shaharlar budjetlari o’rtasida qayta taqsimlanishi mumkin.
Bugungi kunda mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish va liberallashtirish, samarali soliq-budjet siyosatidan foydalangan holda iqtisodiyotni barqaror rivojlantirish, makroiqtisodiy barqarorlik va milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini ta’minlashga qaratilgan islohotlarni amalga oshirish muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Davlat boshqaruvini markazsizlashtirish jarayonini davom ettirish joylarda davlat siyosatini amalga oshirishda mahalliy va hududiy hokimiyat organlarining mas’uliyatini oshirishga, respublika davlat hokimiyati organlarining vakolatlarini mahalliy davlat hokimiyati organlariga bosqichma-bosqich o’tkazishga, shuningdek, hududiy davlat hokimiyati organlarining tuman, shahar hokimiyati organlariga vakolatlari.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti ta’kidlaganidek: “Moliya sohasida soha va hududlarni mutanosib rivojlantirish hisobidan mahalliy budjetning daromad bazasini kengaytirish zarur.
Eng muhimi, tuman va shaharlarda mahalliy budjetlarning kengaytirilishi aholining turmush darajasi va turmush sharoitini, umuman, barqarorlik va osoyishtalikni yuksaltirishga xizmat qilishi kerak”10. Hududlarning moliyaviy barqarorligini ta’minlash nuqtai nazaridan hududlarning moliyaviy bazasini mustahkamlash, mahalliy budjetlarning daromad qismini kengaytirish bo’yicha hududlarning zaxira va imkoniyatlarini ishga tushirish, bu boradagi ishlar ustuvor vazifalardan biri, shuningdek subvensiyali rayonlar va shaharlarda sanoat va xizmatlarning jadal rivojlanishi hisobiga bunday hududlarni qisqartirish hisoblanadi.
O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha Harakatlar strategiyasida viloyatlar, tumanlar va shaharlarni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish vazifasi belgilangan va bu vazifani amalga oshirishda quyidagi masalalar hal etilgan:
Hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasidagi tafovutlarni, birinchi navbatda, viloyat iqtisodiyotini modernizatsiya va diversifikatsiya qilishni kengaytirish hisobiga sanoat va eksport salohiyatini oshirish hisobiga qisqartirish shuningdek, rivojlanish darajasi nisbatan past boʻlgan tumanlar va shaharlarning jadal rivojlanishi orqali.
Sanoat va xizmat ko’rsatish sohasining jadal rivojlanishi hisobiga tuman va shaharlarning subsidiyaga qaramligini qisqartirish, mahalliy budjetlar daromad bazasini kengaytirish va boshqalar.
Bu vazifalarning to’liq amalga oshirilishi mamlakatimiz hududlarini barqaror rivojlantirish hisobidan mahalliy budjetlar daromadlarini oshirish imkonini bermoqda.
Mahalliy budjetlar darajasida mahalliy budjetlarning daromad bazasini ularni soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarning alohida turlari bilan birlashtirish orqali tubdan mustahkamlash, viloyatlar, shaharlar va tumanlar budjetlarini subsidiyalardan chiqarib tashlash hamda bosqichma-bosqich amalga oshirish soliq-budjet siyosatining ustuvor vazifalari, ularning daromadlari yuqori bo’lgan budjetlarning taqsimlanishiga bog’liqligini kamaytirish, bundan kelib chiqib, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalarini hal etish yer resurslarini ko’paytirish va mas’uliyatini tizimli asosda qo’shimcha zahiralarni aniqlash sifatida belgilangan va mahalliy budjet daromadlarini oshirish hisoblanadi.
Mahalliy budjetlar daromadlarini oshirish, mahalliy budjetlar xarajatlaridan samarali foydalanishga erishish, hududlarning barqaror rivojlanishini ta’minlash, mahalliy davlat hokimiyati organlarining moliyaviy mustaqilligi va mas’uliyatini yanada oshirish chora-tadbirlarini amalga oshirishda ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish muhim ahamiyat kasb etadi.



Download 359.7 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   13




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling