O`zbеkiston Rеspublikasi


) Funksiyaning ekstremumi


Download 1.54 Mb.
bet80/91
Sana29.09.2020
Hajmi1.54 Mb.
1   ...   76   77   78   79   80   81   82   83   ...   91

2) Funksiyaning ekstremumi. Funksiyaning birinchi tartibli hosilasi no’lga teng yoki uzilishga ega bo’ladigan nuqtalari kritik nuqtalar deyiladi.

  • 3-ta’rif. nuqtaning shunday atrofi mavjud bo’lsaki, bu atrofning har qanday nuqtasi uchun tengsizlik bajarilsa, funksiya nuqtada maksimumga ega deyiladi.

  • 4-ta’rif. nuqtaning shunday atrofi mavjud bo’lsaki, bu atrofning har qanday nuqtasi uchun tengsizlik bajarilsa, funksiya nuqtada minimumga ega deyiladi.

  • Funksiyaning maksimum yoki minimum nuqtalariga ekstremum nuqtalari deyiladi.

  • Ekstremumga ega bo’lshishinig zaruriy sharti. funksiya nuqtada ekstremumga ega bo’lsa, nolga teng yoki u mavjud bo’lmaydi.

  • Eslatma. Har qanday kritik nuqta ham ekstremum nuqtasi bo’lavermaydi.

  • Ekstremumning yetarli shartlari. Birinchi qoida. nuqta funksiyaning kritik nuqtasi bo’lib, funksiya hosilasi ishorasi bu nuqtadan o’tishda ishorasini o’zgartirsa, nuqta, funksiyaning ekstremum nuqtasi, va:

  • 1) nuqtadan chapdan o’ngga o’tishda o’z ishorasini musbatdan manfiyga o’zgartirsa, nuqtada funksiya maksimumga;

  • 2) nuqtadan chapdan o’ngga o’tishda o’z ishorasini manfiydan musbatga o’zgartirsa, nuqtada funksiya minimumga ega bo’ladi.

  • Ikkinchi qoida. nuqtada birinchi hosila nolga teng, ikkinchi hosila no’ldan farqli bo’lsa, nuqta funksiyaning ekstremum nuqtasi va: bo’lsa, maksimum nuqtasi; bo’lsa, minimum nuqtasi bo’ladi.

  • Shunday qilib, monotonlik oraliqlarini, funksiya ekstremumini topish uchun, oldin funksiyaning aniqlanish sohasini kritik nuqtalar yordamida monotonlik oraliqlariga bo’lish va ularda hosila ishorasini tekshirish kerak. Keyin monotonlik va ekstremumning yetarlilik shartlaridan foydalanib, o’sish va kamayish oraliqlarini, maksimum va minimum nuqtalarini aniqlaymiz.

  • 2-misol. funksiyaninshg ekstremumini birinchi qoida bilan tekshiring.

  • Yechish. Kritik nuqtalarni topamiz:

  • bunda bo’lib, bo’ladi.

  • Endi argumentning kritik nuqtalaridan o’tishda funksiya hosilasining ishoralarini tekshiramiz:

  • bo’lsa, bo’lib, bo’ladi, ya’ni ishora musbat bo’lsa, ya’ni ishora manfiy (-). Demak, nuqtadan o’tishda funksiya hosilasining ishorasi musbatdan manfiyga o’zgaradi. Birinchi qoidaga asosan nuqtada berilgan funksiya maksimumga ega bo’ladi.



  • Endi -2<<3 bo’lsa, bo’lib, hosilaning ishorasi manfiy bo’lsa, bo’lib, musbat (+) bo’ladi. Demak, nuqtadan o’tishda funksiya hosilasi ishorasini manfiydan musbatga o’zgartiradi, birinchi qoidaga asosan funksiya nuqtada minimumga ega bo’ladi.



  • Download 1.54 Mb.

    Do'stlaringiz bilan baham:
  • 1   ...   76   77   78   79   80   81   82   83   ...   91




    Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
    ma'muriyatiga murojaat qiling